De decem preceptis
2G
potentes. qꝛ natura etiam corrupta ad idcogit. eo ꝙ natural̓r ſuccus aſcēdit a radice ad ramos ⁊ nō ecōuerſo. Et Criſoſto.Hoc eſt amor in hōibꝰ/ qd̓ eſt humor inarboribus ¶ Ait ergo. Honora patrē tuum duplici .ſ. honore. ⁊ reuerēdo. ⁊ neceſſaria p̄bendo. Patrē tam ſpūalem qͣꝫ carnalē. Intelligit̉ etiā de patre deo qͥ potiſſime eſt honorādus. Un̄ mal̓. i. Filiꝰ honorat patrē ⁊ ſeruꝰ dn̄m. Si ergo pr̄ egoſum vbi eſt honor meꝰ? Et matrē tuā carnalē. necnō ⁊ ſpūalem .ſ. eccl̓iam. De qͣ adGal̓. iiij. Illa autē que ſurſum eſt hirl̓m/libera eſt. qͥ eſt mater nr̄a. Noīe etiā patrꝭ⁊ mr̄is oēs ꝓximi intelligunt̉. vt dicit auguſ. Un̄ ẜm ip̄m oīa vendēda ſunt ⁊ danda ꝓ pauꝑibꝰ in extrema neceſſitate. qd̓ ſinō fit/ traſgredit̉ iſtud mādatū. Si ergonoīe patris ⁊ mr̄is/ oīs ꝓximus intelligitur/ ⁊ nobiliſſimū inter proximos ponitꝓ oībus .ſ. pr̄em ⁊ matre. claꝝ eſt ꝙ illis p̄cipue honor debet̉ ⁊ ſubſidiū ¶ Et vt firmius obſeruet̉ adhuc hoc p̄ceptū/ ſubiugit premiū dicēs. vt ſis logenꝰ ſuꝑ terrā:Nā eccl̓. iij. Qui honorificat patrē ⁊ matrē. vita viuet longiore. Iuſtū enī eſt vt qͥalteriꝰ vitā ſuſtētat. vita illius ꝓlōgetur.Suꝑ terrā inqͥt ſcꝫ tā moriētiū qͣꝫ viuentiū. eo ꝙ pietas ad oīa vtilis eſt. ꝓmiſſionē hn̄s vite q̄ nūc eſt ⁊ future .i. ad thi. iiij¶ Expoſitio quintiUintū autē prece (precepti.ptū principale. ⁊ ſcd̓m in ordine eoꝝ q̄ reſpiciūt ꝓximū ⁊ primū negatiuū/ eſt iſtd̓. Nō occides. Ubi p̄cipit̉ ꝙ nō ledat̉ proximus inſua ꝑſona ¶ Nō occides igit̉ ſupple hoīeꝫteip̄m videlicꝫ. vel aliū. ⁊ dupl̓r. videlicetaīa vel corꝑe ¶ Sed ꝯtrariū huic p̄ceptovidet̉ haberi exo. xxij At maleficos nō patieris viuere. In quo v̓bo p̄cipit dn̄s fieri occiſionē hic vero ꝓhibet. vn̄ cōtrariſibijp̄i videt̉ in legiſlatiōe. Sꝫ ad hoc dicit̉ ꝙ ꝑſone priuate q̄ nullā habet iuriſdictōem vel autoritatē hic ꝓhibet occiderelegi autē vel miniſtro iuſticie/ p̄cipit occidere Exo. xxij. Et ſic nō eſt cōtrarietas. qꝛnō eſt circa idē ſeu reſpectu eiuſdē. ¶ Sꝫnūquid aliquo modo priuate ꝑſone licꝫabſqꝫ trāſgreſſiōe occidere Uidet̉ ꝙ ſic. adminꝰ in ſui defenſiōe. hoc eī iura ꝑmittūtſcꝫ iniuriā ꝓpulſare ⁊ tꝑate vim vi repelle
re. Itē ex ordine charitatis debeo potiusſubuenire vite ꝓprie. qͣꝫ vite aliene. Undevolentē me ꝑimere/ potiꝰ occidere debeoqͣꝫ ꝑmittere me occidi. ¶ Sed cōtra hocvidet̉ eſſe illd̓ math̓. v. Si qͥs te ꝑcuſſeritin vna maxilla/ prebe ei ⁊ aliā Et iō dicūtquidā ꝙ nullo mō licet occidere etiā defendendo/ maxīe autē viro ꝑfecto. Et hecvidet̉ eſſe opinio anſelmi. Nec ẜm eos debeo opinari ꝙ me occiſurꝰ ſitſi eū nō occidero. ſed ꝙ deꝰ preſtabit mihi auxiliū/vel euaſionis aut fuge beneficiū. Alij volūt/ ꝙ in ſua defenſione liceat occidere. eoꝙ lex occidere iubēdo vel ſaltē ꝑmittēdo/talem defendentē ſe / in dicto caſu iudicēcōſtituit in aduerſariū. Un̄ ip̄m vice legꝭinterficit. vn̄ lex prebēdo autoritatē/ excuſat a pctō. Hoc tn̄ intellige; ſi neceſſitas ēineuitabilis. qm̄ ſi te ꝑcuſſerit aduerſarius ⁊ fugerit vel ꝑcutere deſtiterit/ eū reꝑcutere nō licet. vel ſeqͥ fugientē. qꝛ hoc nōfieret ad ꝓpulſatōem iniurie. ſed ad vltionē. q̄ ſpectat ad ſolū iudicē Et rn̄dent iſtiad illd̓ math̓. v. Si qͥs te ꝑcuſſerit in vnamaxilla. ⁊c̄. ꝙ illd̓ cōtinet cōſiliū non p̄ceptū. ¶ Et nota hic ꝙ homicidiū multismodis fieri d̓r. Fit enim qn̄qꝫ ſola mēte ꝑodiū fraternū Un̄ Ioh̓. epl̓a. i. ca. iij. Quiodit fratrē ſuū homicida eſt Itē prauumexemplū relinquēdo. Vt enī dicit grego.tot mortibus digni ſunt. qͦt prauitatꝭ exepla reliquerūt. Itē lingua ⁊ hoc triplicit̓vel ſcꝫ ꝯtra legē quenqͣꝫ morti adiudicando. Un̄. ij. reg. xij. dicit̉ dauid veriā ꝑcuſſiſſe gladio qꝛ morti doloſe ⁊ iniuſte adiudicauit. Itē mentiēdo Un̄ Sapiē. i. Osqd̓ mentit̉ occidit aīam. Itē cuiqͣꝫ detrahēdo. vn̄ dicit bernard̓. ꝙ detractor vnoictu tres anīas interficit. ſuā .ſ. ⁊ illiꝰ quēſua detractōe inficit. ⁊ illius de quo detrahit. qꝛ ſibi forſan p̄iudiciū mortis vel dāni irreꝑabilis ſua detractōne parat ⁊ acqͥrit. Itē fit homicidiū manu qͣlicūqꝫ ſcilꝫꝑemptōe exteriori. ſiue ꝑ gladiū. ſiue pervenenū. ſiue ꝑ aliā penā Itē fit homicidium ꝑ ſubtractōem victus. ſcꝫ corꝑis Un̄Amb̓. Paſce fame morientē. ꝙ ſi nō paſcis occidis. Siue victus ſubtractōe id ēverbi dei. Unde Ezech̓. iij. Si loquenteme ad impiū. ⁊c̄. Non annūciaueris ei ⁊c̄vt auertat̉ a via ſua impia ⁊c̄. ⁊ ipſe impius iniqͥtate ſua moriat̉. ſanguinē eius demanū tua reqͥram Unde verſus. Exēplū
C 3