¶ De cenſibus
CCLXIII
a nec diuinis nec humanis legibbus inuenit̉: oportet quippe vtoīs cēſus ad qͥd ⁊ qn̄ ꝑſolui debeat p̄ſciat̉. EXꝯci. latera.¶ Determinat cōciliū numerūequorū qͦs ſecū ducere pn̄t p̄lati viſitātes. ⁊ ꝓhibet eis tūc vtivenationibꝰ ⁊ ſumptuoſas epulas querere. hoc primo vſqꝫ adver. ꝓhibemus. Et p̄lati nō debent grauare ſubditos tallijs ⁊exactionibus. ꝑmittit̉ tn̄ ex iuſta cā petere ab eis moderatuꝫauxiliū. h. d. vſqꝫ ad. §. Sane.Um apl̓us ſe ac ſuos proprijs manibus decreueritcexhibēdos vt locum p̄dicandiauferret pſeudo apoſtolis: ⁊ illis qͥbus p̄dicabat nō exiſteretoneroſus. Graue nimis eſſe dinoſcit̉: ꝙ quidā p̄latoꝝ ita in ꝓd̓curatiōibꝰ graues exiſtāt: vt interdū eccl̓iaſtica ornamēta ſubditi exponere cōpellant̉: ⁊ lōgie tꝑis victū breuis hora ꝯſumat.Quo circa ſtatuimus: ꝙ archiep̄i ꝑrochias viſitātes ꝓ diuerſitate ꝓuīciaꝝ ⁊ facultatibꝰ ecl̓iagrū. xl. vel. l. euectiōis nūeꝝ: ep̄iaūt. xx. vl̓. xxx. cardīales. .xxv.nunqͣꝫ excedāt. archidiacōi ꝟoh v. vl̓. vij. decani ꝯſtituti ſb̓ ēp̄isi duobꝰ equis cōtēti exiſtāt: neckcū canibꝰ venatorijs ⁊ auibꝰ ꝓlficiſcāt̉. ſꝫ ita ꝓcedāt vt nō q̄ ſuaſūt ſꝫ q̄ ieſu xp̄i q̄rere videāt̉ necin ſumptuoſas epulas q̄rant: ſꝫ cūgr̄arūactōe recipiāt qd̓ honeſtūac cōpetēt̓ illis fuerit mīſtratū.¶ Prohibemꝰ etiā ne ſubditos.
ſuos tallijs ⁊ exactōibꝰ ep̄i grauare p̄ſumāt. ſuſtinemus aūt ꝓmultis neceſſitatibus: q̄ aliquotiens ſuꝑueniūt: vt ſi manifeſtan ac rōnabilis cauſa extiterit: cuꝫcharitate moderatū ab eis valeāt auxiliū poſtulare. Cuꝫ em̄dicat apoſtolꝰ nō debēt filij theſaurizare parentibꝰ: ſꝫ parenteso filijs multū lōge a paterna pietate videt̉: ſi p̄poſiti ſb̓ditꝭ ſuisgraues exiſtāt quos ī cūctis neceſſitatibꝰ paſtoris debēt morefauere. Archidiacōi ꝟo ſiue dep cani nll̓as exactōes ſiue talliasin p̄ſbyteros ſeu clericos exercere p̄ſumāt. ¶ Sane qd̓ de p̄dicto numero euectōnis ẜm tolerantiā dictū eſt: in illis locis poteris obſeruari: in quibꝰ ampliores ſūt redditus ⁊ eccleſiaſticefacultates. In pauꝑioribꝰ autēlocis tantā velumꝰ tenere mēſuram: vt ex accēſu maioꝝ minores merito n̄ doleāt ſe grauari.Nec ſub tali indulgētia illi quipaucioribus equis vti ſolebātq hactenus pluriū ſibi credāt poteſtatē indultā. ¶X eodem.¶ Nouus cenſus eccleſijs imoni noeſteri.ARohibemꝰ inſuꝑ ne abbatibus ep̄is vl̓ alijs p̄laItis noui cenſus imponāt̉ ecclet ſijs nec veteres augeāt̉: nec ꝑtē reddituū ſuis vſibꝰ appropriare p̄ſumāt: ſꝫ libertatem quā ſibi maiores cōſeruare deſiderātx minoribus ſuis bona volūtatecōſeruent. ¶ Si quis ꝟo aliter
tale ſibi deberi. ſufficit allegare cām in libello ꝙͣuis illā nō probet dum tn̄ ꝓbet tp̄s: ar. ff. ſi ſer. ven. l. ſi qͥs diuturno: vt dixisͣ. de ꝯſue. c. vlt. Alij dicūt ꝙ nō eſt neceſſe aliquā cām expͥmere: ſꝫ hec lr̄a in fi. ꝯͣdicit ibi: ad qͥd ſolui debeat p̄ſciat̉ ſꝫ prioridicto ꝯcordat. iij. q. v. ꝙ ſuſpecti. a ¶ Diuinis .i. canonicis.iij. q. v. ꝙ ſuſpecti.Inuenitur: ſuꝑple qd̓ ſolui debeatſine cā. ⁊ ideo qͥ petitcauſam alleget: vt dixit Bern̄.Um¶ Diuiſio pꝫex ſummatio. Et prima ꝑs ſubdiuidi pōtin duas: vt pꝫ in tex.Scd̓a ibi: qͦ circa. ab.e ¶ Exhibēdos .i. ꝓcurādos. xxviij. q. j. iānūc. in fi. xxj. q. j. c. j.Graues .i. oneroſi: qd̓ facere nō debent. īmo ſi grauant̉eccl̓ia ſuis expēſis dꝫviſitare. x. q. iij. cauēdū. ⁊. j. q. iij. placuit.e ¶ Cōſumat: vſqꝫad exinationeꝫ extreme virtutis. x. q. iiij.inter cetera. x. q. j. cauendū. j. q. ij. placuitf ¶ Archiep̄i: arg. ꝙarchiep̄s dꝫ viſitareꝓuinciā ⁊ ꝓcurationes a ſubditis ſuffraganeorū ſuorū exigere. jͣ. eo. ſopite.g ¶ Ep̄i. x. q. iij. intercetera. ꝯͣ: vbi dr̄ ꝙ. l.ſꝫ illd̓ corrigit̉ ꝑ iſtd̓¶ Decani .i. archip̄ſbyteri rurales.i ¶ Exiſtāt. Quid gͦſi plures ducāt: nunquid poterūt in ſuꝑfluo ꝓhiberi: videt̉ qͥſic. ff. de aqua quoti. ⁊eſti. l. j. §. trebatius. ⁊x. q. iij. qꝛ cognouimꝰlxiij. di. qꝛ ꝑ ambitiones. jͣ. de exceſ. p̄la. cūad quorūdā. pōt diciꝙ pōt denegari in ſuperfluis: ſꝫ ſi ꝓpterēaſubditi excōicent̉ tenet forte ſnīa: qꝛ ſnīapaſtoris ſiue ſit iuſta ſiue iniuſta timēda eſt. xj. q. iij. c. j. ⁊. ij. ⁊illa decre. cum ad quorundā. cōtinet ſpecialē indulgentiaꝫ vtquidā dicunt. Tan.k ¶ Canibus. jͣ. de cleri. vena. c. j. ⁊. ij.⁊. xxxiiij. di. quorundā. ⁊. lxxxvj. di. Eſau. ⁊ c. amputatis.l ¶ Que ſua. lxiij. di. noſce. ⁊. viij. q. j. ſūt in eccleſia. lxv. diſ. lꝫSumptuoſas. xxxv. di. eccleſie principes. iiij. di. deniqꝫ.s ep̄i incōtrariū faciunt. nam vix cautela diuerſoꝝ coquoruꝫeos pōt ſatiare. vnde dicit. l. ꝙ ex nimia ingurgitatōe olet osff. de edil. cdic. qui clauū. §. is cui. habeat ergo pauperē cibū.xiij. diſt. c. vlt. xxxv. di. eccleſie principes. xij. q. ij. gl̓ia ep̄i. Lau.n ¶ Rōnabilis: ſi de hoc dubitet̉ ſuꝑioris arbitrio determinet: ar. x. q. iij. qꝛ cognouimus. xj. q. j. ſi clericus.o ¶ Filijs. xvj. q. j. p̄dicator. ordine em̄ nature filius ſuccedit patri: ⁊ nō econuerſo. ff. vnde li. ſcripto. §. non ſic parentibus. iſte tn̄ ordo plerūqꝫ turbat̉. ff. de inoffi. teſta. nam ⁊ ſi. vn̄dixit dn̄s Bulgarus cum ſuus vnicus filius deceſſiſſet. Ordine turbato ſuccedis bulnat
CCLXIIIp ¶ Exactiones: ad opus ſuū ſine mādato ep̄i: vel ſupple niſi in caſu p̄miſſo. nam qͥ p̄mittunt̉ in p̄fationibus in ſubditisrepetita intelligunt̉. ff. de ver. ob. titia. §. j. ⁊. xxxij. q. vij. a pl̓s.⁊ de appel. ſcd̓o requiris.¶ Sane. ¶ In effectu dr̄: ꝙ numerus equorū ſtatututus inpͥn. c. nō dꝫ trahi adiagendū numerū al̓sſolitū. Ab. q ¶ Poteſtatē: qꝛ qd̓ ꝓuiſuꝫeſt ad leuamē: extēdinō dꝫ ad grauamen.xlv. diſt. licet. sͣ. de appel. cū ſpāli. ⁊. c. ſuggeſtū. ⁊. jͣ. de penis. inquibuſdā. Lau.emus.Irimo ponit duplicē ꝓhibitionem quam iuſtificatScd̓o ponit decretūibi: ſiqͥs ꝟo. Et aduerte ꝙ iſte tex. eſt de pͥncipalioribꝰ huiꝰ ti. ab.r ¶ Noui i. de nouo.cū ab initio impoſitinō fuerint. sͣ. eo. ſciētes. ⁊ qͥ ab alijs eccleſijs nō ſoluunt̉. jͣ. eo.c. eccleſijs.s ¶ Cenſus: qͥ imponit̉ in ipſa fundatiōeputa vt in ſingul̓ annis ſoluat vnū cereūſiue librā cere vel piperis: ſiue etiā certaꝫquātitatem pecunie:puta. x. ſolidos vl̓ minus vel etiaꝫ plus qͦteſtat̉ in ſignū ſubiectiōis. sͣ. eo. c. ij. ⁊. iij.⁊ sͣ. de cā poſ. c. vlti.Non credo ꝙ poſſitaugeri ab ep̄o vel abbate. lꝫ augeāt̉ poſſeſſiones: ſecꝰ in ꝓcuratiōe. jͣ. e. ꝙͣto. qꝛ ꝓcuratio nō dr̄ ꝓprie cenſus: ſꝫ pēſio videt̉ ꝙpoſſit imponi ſiue augeri aucͣte ep̄i. jͣ. c. ꝓxi. hͦ intellige ſi iuſtacā ſubeſt alijs non.t ¶ Ueteres. No. gͦcēſus nō eē augēdosſiue imponendos denouo. C. de paſ. pͥu. l.j. li. xj. ⁊ sͣ. de tranſac. decetero. ar. ff. de acqͥ. re. do. locus. sͣ. de p̄ben. auaricie. vbi etiā de hͦ tāgit̉. ⁊. C. de no. vec. l. j. ij. ⁊. iij. vbidr̄ ꝙ noua vec. nō pn̄t imponi niſi a pͥncipe. jͣ. e. ſignificauit. ⁊jͣ. de ver. ſig. ſuꝑ qͥbuſdā. ⁊. xviij. q. ij. ẜuitiū. ⁊ .j. q. j. nullus ep̄srauamē. in fi. C. de allu. l. vl. ar. ꝯͣ. ff. de fideicō. liber. l. generalit̓. §. ſiqͥs alienū. ff. de flumi. l. j. §. ripa:. ⁊. ff. qͥ ⁊ a qͦ. ſi mortꝭ. ⁊jͣ. e. ꝙͣto. So. ſi ꝑ vbertatē fructuū fiat incremētū. cū eoꝝ ſit caſus fortuitꝰ ⁊ dubiꝰ. C. de vſu. ſi ea lege ꝓpter hͦ augeri nō dꝫcenſus: ſꝫ ſi accedat nouū p̄diū noua ꝑrochia vel aliqͥd tale: iuſtā videt̉ hr̄e rōnē eius: arg. ff. de vſufru. itē ſi fundi. §. ſꝫ ſi inſula. arg. ꝯtra. sͣ. de vi. ⁊ hone. cle. qm̄ vt ait. ⁊. jͣ. e. ti. ꝙͣto. Lau.v ¶ Preſumāt: vbi tm̄ cenſum hre debēt. ⁊ eſt arg. ꝙ ep̄s fructus parrochialiū eccleſiaꝝ ſiue etiā p̄bēdarū ſibi retinere nōdꝫ vltra modū ſibi ꝑmiſſum. x. q. iij. qꝛ cognouimus. sͣ. vt ecc.bn̄. c. vno. ar. ad hͦ. sͣ. de deci. qm̄. Ala. x ¶ Minoribus. xcv.diſ. eſto. ⁊. xxij. q. v. de forma: ⁊ ſi iura vnicuīqꝫ eccl̓ie nō ſeruētur. eccl̓iaſticus ordo ꝯfundit̉. xj. q. j. ꝑuenit. ⁊. ij. q. vj. qͦ ſe ſcit