¶ LiberTercius
hmōi ꝑſonas licite pōt cōtrahi⁊ taliter copulati diuortium nequeunt poſtulare.IRego. ix. argentinēſi ep̄o.¶ Si alter infideliū ꝯiugū reuertitur ad fidē altero remanēte in infidelitatis errore cōis ꝓles aſſignatur conuerſo.X lr̄is tuis accepimus ꝙquidaꝫ de iudaice cecitatis errore ad xp̄m verum lumenadductꝰ vxore ſua in iudaiſmorelicto in iudicio poſtulauit inſtanter vt eorū filiꝰ quadriēnisaſſignaretur eidē. ad fidem caa tholicā quā ipſe ſuſceꝑat perducēdus. ¶ Ad qd̓ illa rn̄dit. ꝙ cūpuer adhuc infans exiſtat. ꝓpt̓.qd̓ magis materno indiget ſolatio qͣꝫ paterno ſibiqꝫ ante partū.oneroſus doloroſus in ꝑtu. poſtꝑtū laborioſus fuiſſe noſcat̉. acbex hoc legitīa cōiūctio maris etfemine magis mr̄imoniū qͣꝫ patrimoniū nūcupet̉ dictus puerapud eā dꝫ cōueniētibꝰ remanere. ⁊ infra. ¶ Cū aūt filiꝰ in pr̄isptāte cōſiſtat cuius ſequit̉ familiā ⁊ non matris: et in etate taliquis nō dꝫ apud eas remanere
ꝑſonas de quibus poſſit eſſe ſud ſpitio ꝙ ſaluti vel vite inſidientur illiꝰ. ⁊ pueri poſt trienniumapud patrē non ſuſpectū ali debeant ⁊ morari. materqꝫ pueri ſieum remanere cōtingeret apudt eū: poſſet illuꝫ adducere ad infidelitatis errorē. in fauorē maxime fidei xp̄iane rn̄demus patrieundē puerū aſſignandum.¶ Rubrica. De voto ⁊ voti redēptione.ALex. iij. exonen̄. epiſcopo.¶ Uota poſſunt elemoſinis redimi vel in aliud cōmutari ītercedente ſuꝑioris auctoritate etiuſta cā redimēdi vel mutandi.sE ꝑegrinationis votis an elemoſinis redimi poſſent vel pro neceſſitate ī aliud cōmutari. Rn̄demꝰ ꝙ ab eiꝰ qͥ p̄ſidetpendet arbitrio vt cōſideret diligētiꝰ qͣlitatē ꝑſone. ⁊ cām cōmutationis .ſ. an ex infirmitate ſeuaffluētia diuitiarū an alia cā ꝓbabili ꝑegrinatio an recōpenſatio melior fuerit. ⁊ deo magis accepta ⁊ ẜm hoc debet exinde diſpēſare. ¶ Dē noruicen̄. ep̄o
affectus cū opere ſubfecuto. ⁊ eſt. ſi. ff. de cōdi. ⁊ demon. l. ij. i fi.hic enim tunc puniūtur. cū cōcorditer ad hoc ꝓcedūt. xv. q. vj.c. j. in fi. ⁊. c. ſi quis nō iratus. qn̄qꝫ punit̉ opus ſine affectu quoad legē ꝓmotionis. xv. q. j. ſi qͥs nō iratus. quādoqꝫ affectꝰ ſineoꝑe. vt. jͣ. q. j. qͥ ſtudet. sͣ. de biga. nuꝑ. ibi tn̄ interuenit opus nōcū effectu quid gͦ ſi ratū habuerūt eos interfectos eſſe idem videret̉. qꝛ in maleficijs ratihabitio retro trahit̉et mandato comꝑat̉.ff. de vi ⁊ vi. ar. l. j. §.ſꝫ ⁊ ſi cū quis. ꝯͣ credoar. jͣ. de ſpon. cū apudcū edictuꝫ de mr̄imonio cōtrahendo ſit ꝓhibitoriū vt ibi:Llitteris tuis.¶ Si vxore iniudaiſmo relicta iudeus ad fidē cōuertiturcōis ꝓles aſſignatureideꝫ. h. d. vel quo adintellectū maxīe iuxtaglo. dic vt in rubro etē caſus notabilis. primo ponit̉ conſultatioſcd̓o rn̄ſio ibi. cū autēꝯſultatio ꝟo duo facitprimo ponit viri petitionē. ſecūdo defenſionē mulieris ibi ad qd̓rn̄ſio vero pape quadruplicē p̄mittit cauſam. ab. ſi. a ¶ Perducendus. iuſta fuitcā petitionis ⁊ honeſta. ⁊ ita ſumit̉ hic ar.ꝙ cā petitionis ſemꝑinferēda eſt in ipſa petitione al̓s repellitursͣ. de libel. ob. c. ij. ⁊. iij.vbi de hoc. ſed no. ꝙpater pōt petere filiūin ptāte ſua cōſtitutū ꝑ interdictū de liberis exhibendis contramatrē. ⁊ cōtra quēlibet detinentē. mater tn̄ qn̄qꝫ hꝫ exceptionēꝯͣ maritū. puta ſi eſt minor triēio cū apud cā tūc debeat educari. vel etiaꝫ ſi iudicatū eſſet in cōtrariū. ff. de li. exgi. l. j. §. ſi vero.⁊ in alio caſa hꝫ exceptionē ob nequiciā patris vt ſine diminutione patrie ptātis apud eaꝫ filius moretur. ff. e. deinde. §. etiāſi maxime. circa hoc diſtingue: aut filius a nullo detinet̉ aut abaliquo. ſi ab aliquo ⁊ tunc volens aut inuitus. primo caſu petere poſſum per officium iudicis. ff. de lib. ex. l. iij. §. hoc aūt. ſi abaliquo volens detinet̉ pōt peti rei ven. adiecta cauſa de iure qͦritū cognitiōe p̄toria. ff. de rei ven. l. j. §. j. qd̓ ius ꝓprie romanorum eſt. iuſti. de pa. po. §. j. in tercio caſu locū habet interdictūde li. exhi. vt. ff. de li. exhi. l. j. j. rn̄. ⁊. ff. de rei ven. l. j. §. j. no. ꝙ filius cōditionē patris vel matris cōuerſi ad fidē ſequi dꝫ xxviijq. j. iudei. ⁊ in hoc caſu filius infans non doli capax ſequit̉ meliorem conditionē. alias ſi doli capax eſſet non deberet baptizari niſi ſponte. xxiij. q. v. ad fidem. xlv. diſt. de iudeis. qn̄qꝫ tamenſequit̉ deteriorē cōditionē .ſ. matris ſi ſerua ſit. xxxij. q. iiij. c. vlt.b ¶ Legitima cōiunctio. mr̄imoniū dicit̉ legitima coniunctiomaris. ⁊ femine indiuiduā vite conſuetudine retinens. .xxvij. qij. in prin. de pa. po. in prin. ⁊ hec eſt ratio que cōſueuit aſſignaria doctoribꝰ quare potius dicatur matrimoniū qͣꝫ patrimoniuꝫilla cōiunctio. c ¶ Ptāte: pater em̄ dicit̉ hr̄e filiū in ptāte etnō mater. inſti. de pa. po. §. vlti. ⁊. C. de adop. mulierē. vn̄ filiꝰpatris familiā ſequit̉ ⁊ nō matris. inſti. de le. ag. tu. §. j. vn̄ iſtaverba fuerūt ſumpta. ⁊ expone familiā .i. agnationē. lꝫ alias hͦnomē familia multas habeat ſignificationes. ff. de ver. ſigni. ꝓnunciatio. §. familie. ⁊ facit ad hoc. inſti. de pa. po. in fi. ⁊. C. dever. ſig. l. vlti. nō em̄ denoīat̉ filius a cognatione matris ſed ꝑ a
tris. ar. ff. ad mu. j. d ¶ Iſidient̉. no. ꝙ mortuo patre dupiilus educari non debet apud illas ꝑſonas que ipſius pudicitiepn̄t inſidiari. ff. vbi pu. edu. de. vel mo. l. vlti. p̄tor em̄ decerneredꝫ vt ſine illa ſuſpitione alat̉ partus etiā cōtra voluntatē pr̄isff. e. l. j. ⁊ extimabit ex affectu ſingulorū quis magis ad ſucceſſionem ⁊ ſpem ſucceſſionis ſit prior. C. e. l. ij.veruntn̄ educatio pupilli nulli magis conmittēda eſt ꝙͣ matri.niſi vitricum ei inducat. C. eo. l. j. ſi ꝟo viuo patre ꝗō eſt apudque educet̉ filiꝰ factodiuortio olim extimabat p̄tor qn̄ apud patrē ⁊ qn̄ apud matreꝫalatur. C. de diuor. l.vna. hodie diſtinguit̉vt ſi pater cām diuortij p̄ſtitit tūc ali debetapud matrē. ſi ꝟo mater cām p̄ſtitit diuortij tūc ali debet apudpatrē. C. e. auc̄. ſi pat̓.ergo h̓ ali debet apudpatreꝫ. qꝛ mater p̄ſtatcām diuortij. jͣ. de diuor. gaudemus. et. c.quāto. que nō ſequit̉maritū conuerſuꝫ adfidē quem ſequi debetxiij. q. ij. vnaqueqꝫ. etqꝛ inſidiaret̉ vite ip̄iꝰvt hic dicit̉. ⁊ ꝑ iura pͥdicta. e ¶ Poſt trienniū. filiꝰ minor triēnio apud matrē debetali. maior triēnio apd̓patrem. C. de pa. po.nec filiū. arg. C. de infan. expo. l. ij. ⁊. jͣ. eo. c.vno. f ¶ Ad infidelitatis erroreꝫ. hac decauſa etiā ſi eſſet minor triennio. vel pater vellet eum ꝑduceread fidē cū ſit in eius ptāte: patri debuit aſſignari in fauorē fideixp̄iane. cum al̓s ſi eſſet maior ⁊ ꝓclamet ſe velle fieri xp̄ianumdebeat de manibus illorū cripi. ar. jͣ. de iude. ſicut iudei.Rubrica. De voto. Supra viſum eſt de quodaꝫ voto in ſpeciequod .ſ. emittitur per ingreſſum religionis vel per ſuſceptioneꝫfidei nunc ſubijcit de voto in genere ⁊ ipſius voti redemptionede materia habet̉. xxvij. q. j. per totuꝫ. ⁊. xxxij. q. j. c. fi. reperit̉ invj. ⁊ in cle. de fi. inſtru. c. quod ſuꝑ. ab. ſi.Eperegrinationis. ¶ Ep̄s ex cā mutare pōt votūꝑegrinationis in aliud quod ſit deo magis acceptuꝫvel ſūma generaliꝰ ſic vt in rubro: ⁊ due ſunt partesſecūda ibi. reſpōdemus. ab. ſi. g ¶ De peregrinationis. ſupple queſiuiſti arbitrio. arg. de pene. cōmuta. lxxxij. dif.p̄ſbyter. xxij. q. iiij. innocens. de pe. di. j. medicina. xxxvj. q. j. deraptoribus. xlj. di. nō cogātur. jͣ. de maledic. c. ij. xij. q. ij. fraternitas. ar. ꝯͣ. xvj. q. j. decime. ⁊. c. de decimis. xxxij. q. vlti. c. vl. ſol.cōmutatio pene adbibenda eſt qn̄qꝫ hac conſideratione prehabita. vt illud quod vice cōmutationis preſtat̉ in tantū vel amplius ſit deo acceptū ſimiliter hic in fi. ⁊. jͣ. eo. ſcripture. ⁊ eſt ar.ꝙ ep̄i poſſunt diſpenſare in voto. tan. h ¶ Cām cōmutationis. cā ſemꝑ cōſiderari debet quare fiat cōmutatio. ar. j. eo. magne. in fi. ⁊. c. quod ſuper his. i ¶ Recōpēſatio. in omni votoſiue ꝯſiſtat in faciēdo ſiue ſit ſolēne ſiue ſit ſimplex poteſt habere locū cōpenſatio dūmono ante votū fuerit libere voluntatish. d. ꝓpter articulos fidei quos vnuſquiſqꝫ vouit in baptiſmo.qꝛ illud ante baptiſmū eſt neceſſitatis. ſed in voto continētie ſecus eſt cui eque bonum vel maius inueniri nō poteſt. ar. xxxij.q. vlti. c. vlt. ⁊ caſtitas. ſola eſt que potens eſt deo anias pn̄tare