De iureiurando
CIX
iurauerūt: vt ſi ipſi deficerent.alij mōachi loco eoꝝ ī obſtagioponerent̉. Inſuꝑ ſi fidem dictimonachi nō ſeruarēt abbas dedit eidē. U. ⁊ eiꝰ vxorē fideiuſſores qui ſil̓iter fideꝫ preſtitiſſedicunt̉ ¶ Ideoqꝫ mandamusa quatenus tam abbatē qͣꝫ monab chos qͣꝫ. U. ⁊ vxorē ipſius monere curetis vt ſicut iurarūt eandem conuentionē faciat adīplere: alioquin abbati ⁊ monachisingreſſum interdicatis eccleſie.vt interea prefati. U. et vxoriseiuſdem vſqꝫ ad dignam ſatiſfactionē inhibeatis diuina officiacelebrari.Idem london̄. ⁊ vigorien̄. epicopis.¶ Periurus eſt ⁊ ab eccleſia remouendus qui non neceſſitateſed voluntate venit contra licitum iuramentum.Uerelā. R. canonici linoconien̄. accepimꝰ ꝙ cumv. clericꝰ ei duos biſantios nomine eccl̓ie de ſtatera ſe annuatim ſoliturum interpoſito ſacr̄od firmaſſet: per bienniū ab hmōipenſionis ſolutione ceſſauit.¶ Quoniā igit̉ nō merent̉ ece cleſtas regere: qui ſunt crimīe ꝑiurij irretici. Mandamꝰ quatenus ſi vobis conſtiterit memoratū. v. contra iuramentū ſuuꝫt non neceſſitate ſed volūtate ab
eiuſdē penſionis ſolutione ceſſare: ipſum a preſcripta eccleſias remouētes eam p̄fato. R. reſtituere minime differatis.¶ Ucius. iij. noruicen̄. ep̄o.¶ Si preſentatus iurat p̄ſentāti de antiquo cenſu augendo eipoſtea contrariuꝫ iurat inſtituenti valēt ſecundum ⁊ non pri.muꝫ tamē ab eccleſia remouet̉Ua nos duxit fraternitaſꝯſulēdos cui ſtandū ſit iuramēto cū clericos religioſi iuriſiurādi religiōe ꝯſtringūt admaiorē ſolito pēſionē ſoluendāvel p̄ſtādū aliqͥd bn̄ficij p̄ter ſolitā penſionē: cū aūt inſtituunt̉ab ep̄is: iurāt ꝙ antiquā pēſionē ⁊ ſolitā nō augebūt. ¶ Tueigit̉ cōſul. breuiter rn̄demus: ꝙcuꝫ poſteriꝰ iuramentū rōne etlat. cōcit. auctoritate iuuet̉: prihmo p̄iudicat qd̓ de cupiditate ꝓceſſit. Ceteruꝫ iuſtū eſt vt cleriici ꝓ ꝑiurio qd̓ vitare nō pn̄t abeccleſijs ꝑpetuo excludātur.Urbanus. iij. archiep̄o piſa.¶ Ep̄i de periurio grauiꝰ ſuntpuniēdi hoc primo. Et illicituꝫeſt iuramētū de nō p̄bendo ſubſidium coniuncto hoc ſecundo.Um qͥdā. ⁊ infra. Cōſul.ET. T. R. ꝙ in ep̄os qͥ ſuūtrāſgreſſi ſunt iuramentū: eſt tāto grauiꝰ vindicādū quāto makiori preeminēt dignitate. ⁊ eorū
ro hoīe vt ius ꝯſtituat̉ in eo tanꝙͣ in pignore. nec tenet alienatio niſi in caſu. C. de pa. qui fi. dili. l. ij. nā cū teneat ibi venditiomulto fortiꝰ pignoris obligatio. ſed detinet̉ liber homo qualitercūqꝫ vt fiat qd̓ cōuenit: ⁊ hic factū narrat̉ vel nō pōt obligari ꝑ pecunia ſed ꝓ pacto ineunde pacis vel ꝯſimili. sͣ. de arbi.c. expoſita. dic vt ibi īglo. lau. a ¶ Abbatem. ⁊ monachos nomine monaſterij cuiꝰnoīe cōtracta fuit obligatio. ⁊ ideo cōpellidebēt. vt eam ſeruentſicut iurauerunt. sͣ. e.ad noſtrā. cuꝫ in ipſiꝰvtilitatē pecunia proceſſerit. b ¶ Et vxorem. ſed quare mandat papa mulierē iſtāpuniri cū iuuet̉ auxilio velleiāi. ff. ad vell.l.j. ⁊. ij. ⁊. C. ad. l. velleia. l. j. ⁊. l. ꝙͣuis. pōtdici ꝙ non punieturſi excipiat ꝙ non potuit fideiubere. vl̓ ip̄aforſitan ſi renūciauitbeneficio dictarum legū: vel pōt aliter dicietiā ſi non renūciauitꝙ punitur ꝓpter iuramentū qd̓ ſeruari pōtſine periculo aīe. sͣ. c.ꝓxi. ⁊. jͣ. eo. ti. cum cōtingat. b. c ¶ Inhibeatis. cū ipſi iurauerint eandē cōuentionem facere obſeruaricōpellēdi ſunt ad hocſi ꝑ eos ſteterit qͦ minus obſeruet̉ alioqͥnſi darent operā quaꝫpoſſent ad ipſam obſeruandā non inciderent in ꝑiuriū: qꝛ hicſolum vident̉ iuraſſeſe factores ⁊ curaturos quiaⁱ ſimpliciterfactū alteriꝰ iurare nōpoterāt nec ꝓmittereff. de verbo. oblig. ſtipulatio iſta. in princi.et inſti. de inuti. ſti. §. ſiquīs aliū. ⁊ ar. xxxj. q. vlti. ca. vlti.Prima pars ponit impetrātis quereiamAereiam. ¶Secūda dat iudices ibi: qm̄ ⁊cͣ. Ab. ſi. d ¶ Per bienniū. ꝓpter hoc ſolū priuari debuit etiā ſi non iuraſſet. x. q. ij. ca.hoc ius. ⁊. §. qui rem. ⁊. jͣ. de loca. cap. pe. ⁊ vlti. ⁊. ff. loca. quero§. inter locatorem. e ¶ Periurij irretiti. ſunt enim infamēsvj. q. j. infames. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊. xxij. q. v. ſi quis conuictus. et ar.C. de tranſac. ſi quis maior. ⁊ infamibus porte dignitatis patere non debent. C. de digni. l. ij. li. xij. ⁊. C. de infa. l. vna. li. x. ⁊. jͣ.de exceſ. p̄la. inter dilectos. nec amplius ad teſtimoniū admittunt̉. vj. q. j. quicūqꝫ. ⁊. xxij. q. v. paruuli. ⁊ sͣ. d̓ teſti. teſtimoniūf¶f Non neceſſitate. no. ꝙ neceſſitas excuſat a ꝑiurio. xxiij. q.viij. ſi nulla. jͣ. e. breui. ⁊. l. diſ. p̄ſbyteros. qꝛ neceſſitas legem nohabet: de cōſe. diſ. j. ſicut. ⁊ sͣ. de cōſue. quanto. jͣ. de pig. ſignificante. ⁊ de cōſe. diſ. v. diſcipulos. ⁊. jͣ. de fur. ſi quis ꝑ neceſſitacem. ⁊ iura ſubueniūt neceſſitate impeditis. ff. ex qͥ. cau. ma. nōeſt. ff. loca. cū in plures. §. veſtimēta. ⁊. ff. ſi quis cau. l. ij. 1§. ij. etnō dicit̉ deiirare qui ex iuſta cauſa dēterit iuramentū. ff. qͥ ſatiſda. cog. l. vlti. ergo ſi iſte ſola volūtate ceſſauit merito priuaridebet cum ſit inſamis ẜm canones. vt dicit̉ in ꝓxi. notula.8 ¶ Remouētes: ſꝫ videt̉ ꝙ iſte nō deberet remoueri qꝛ ciuiliter agebat̉ de pēſiōe videlicet. vn̄ etiā ꝓbato crimine ciuilit̓ de
CIXponi nō dꝫ. jͣ. de accu. ſuꝑ his. ⁊. c. inqͥſitiōis. jͣ. rn̄. nec amittereeccl̓iam: ar. ꝯͣ. sͣ. de or. cog. c. ij. ſed hec forte haberent locū ſi iſtep̄latꝰ eſſet: ⁊ ageret̉ cōtra eū ciuilit̓. ſꝫ ipſe erat cōductor ſiue vicarius qͥ certā debebat dn̄o redde̓ pēſionē. vnde ꝓbato qualitercūqꝫ eū fraude cōmiſiſſe res eſt ei auferenda. ff. de leg. cōmiſ.l. lege. ⁊ in modū quaſi denūciationis fuithec querela. et de hocagebat̉ vt eccleſia priuaret̉. ⁊ qui debitumnon ſoluit ad qd̓ iuramento eſt aſtrictꝰ beneficio ſuo priuatur.jͣ. de fideiuſ. peruenitſic ⁊ iſte priuari debeteccleſia. tū qꝛ ꝑ biēniūcanonē nō ſoluit tuꝫquia periurus eſt volūtate nō neceſſitate.Ua nos.2 ¶ Cōis diuiſio. Secunda ibi. tueigit̉i Ab. ſi. h ¶ Primo p̄iudicat: neutrūtamen obſeruabit: qꝛde eccl̓ia remouetur⁊ licet ſecūdū non feeiſſet primum ſeruarinon debet ꝯtrariū iuri. jͣ. de cēſi. ꝓhibemꝰ⁊. c. graui. ⁊. c. cū clerici. 1 ¶ Pro ꝑiurio..i. temerario iuramēto: non enim habuitiuſticiā ſecū et alia q̄debent in iuramentointeruenire. xxij. q. ij.aīaduertendū. ⁊. q. iiijin malis. ſic̄ .n. in iuramento exceptū debeteſſe ius ſuꝑioris. jͣ. e.veniēs. ⁊. c. ad noſtrāij. ⁊. ff. ad muni. imꝑatores. ⁊ in ꝯſti. frederici de feu. c. vl. multofortius ius canonicūintelligit̉ eſſe ſaluū inipſo iuramento. jͣ. eo.vēiēs. ar. ⁊. c. ad nr̄aꝫ.ij. ar. sͣ. de ꝯſti. que ineccl̓iaꝝ. ⁊. ff. de pac. iuriſgētiū. §. generalit̓. ſi ꝟo qͥs falſuꝫ iurat ignorant̉ credēs veꝝeē qd̓ iurat nullū eſt pctm̄. xxij. q. ij. hoīes falſuꝫ iurāt. in primoexēplo ꝑiuriū ē trāſgreſſio iuramēti ꝙ ſi licitū ē peccat mortaliter trāſgrediēdo. sͣ. e. ſi ꝟo. ⁊. c. q̄ relā. ſi ē illicitū ita vt eiꝰ obſeruatio vergat in diſpēdiū ſalutis et̓ne. nō peccat ꝯͣueniēdo. ſedpeccauit iurādo. xxij. q. iiij. c. j. ⁊. ij. ⁊. iij. ite ꝑiuriū qn̄qꝫ dr̄ indiſcretū iuramētū iſtd̓ ex deliberatōe vl̓ ꝓpoſito factum mortalepctm̄ ē. jͣ. e. ſicut ex lr̄is. xxxij. q. ij. qͥ ſacro. ſi ꝟo qͣs iurat iocoſa leuitate vl̓ incaute veniale ē pctm̄. xxv. di. §. crimīs. al̓s ea demūSūt duo dicta q̄ ꝑ ſe patēt vt ī rubro.¶ Secudū ibi. illi. vo. Ab ſi. k ¶ Dicitate: ſic pꝫ ꝙ dignitas delīquētis aggͣuat pctm̄. ix. di. hō xp̄ianꝰ. ⁊. xj. q. iij. p̄cipue⁊. l. di. quia tua. ⁊ xix. diſt. nulli fas. xxxij. q. v. qui viderit. xv. q.j. nulli fas. ⁊. jͣ. de here. excōmunicamus. §. credentes. ⁊ .jͣ. d̓ homi. ſicut dignū. j. rn̄. ar. cōtra. C. vt ne. pri. l. ij. ⁊. xxiiij. q. j. qui ꝯͣpacē. ⁊. xvj. q. iiij. nullꝰ clericorū. ⁊ .xxxv. di. an̄ oīa. ⁊. xlv. di. cuꝫbeatꝰ. ⁊. ff. de pē. aut facta. §. ꝑſona. So. ꝯͣrietas iſta ita dꝫ ītelligi. nā in quātitate ꝯtēptꝰ metit̉ deꝰ quātitatē reatꝰ. ꝙͣtū .n. frāgit̉ al̓s affligit̉ iuſtꝰ tm̄ amat. vij. q. j. §. cū ꝟo. gͦ a ſil̓i. ꝙͣtū cōtēnit tm̄ peccat ar. xj. q. iij. cū gͦ. ī fi. ꝙͣtū ꝟo qͥs maior eſt ſiue ī maiori dignitate tanto magis p̄ſumit̉ peccare ⁊ ꝯtēnere. vn̄ qd̓ dr̄dignitas delinquētis aggrauat pctm̄ melius diceret̉ aggrauat