Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und mit Additiones des Hieronymus Clarius
Seite
XCIXr
Einzelbild herunterladen
 

Primus De in integrū reſtitut

De in integrū reſtitutiōe

XCIX

ſeruatū nō vergat in diſpendiūa ſalutis et̓ne: nolētes viā ꝑiurijsaꝑire nō obſtāte violētia q̄ proponebat̉ illata: cum neqꝫ metūd mortꝭ neqꝫ cruciatū corꝑis cōtineret: ⁊ iō nō dꝫ cade̓ ī ꝯſtātes.Nec obſtāte dolo ꝓ qͦ ſe ꝓponebāt fuiſſe ſeductos cū tal̓ dolus nō tā ad circūuētiōꝫ p̄dictoerū ciſter. qͣꝫ ad fatuitatē eoꝝ debeat retorq̄ri. Suꝑ reſtitution petita ſilētiū ei duximꝰ ſnīalit̓ imponēdū. Rego. ix. Probata violētia per teſtesres amiſſe ꝓbant̉ ꝑ iuramentū.Et ſuꝑ valore reruꝫ amiſſarumtaxatōe iudicis p̄miſſa ⁊ ſecutopetētis iuramēto fit ꝯdēnatio.VUꝑ eo: ꝙ aduerſariꝰ vr̄ ſe Qꝯquerebat̉ a vobis ꝑ violentiā ſpoliatū arbitramī cōtravos fuiſſe iniuſte ꝓceſſuꝫ: cū nōniſi ꝓpͥo iuramēto ꝓbauerit ſin

gula q̄ amſit. Ueꝝ poſtqͣꝫ deęͦ violētia ꝑ teſtes ⁊ de amiſſis rebus ꝑ ip̄iꝰ ꝯſtiterit ſacr̄m potuith iudex taxatiōe ab ip̄o facta ꝓ ꝑſonaꝝ ac negocij qͣlitate vos ineſtimationē rerū amiſſarū iuramēto aduerſarij declarata rōnabiliter condemnari.ꝝica. De ī integrū reſtitutiōe.ALex. iij. alfanen̄. ep̄o. Si in ꝯtractu eccl̓ia fuit enorme leſa pōt aduerſus talē ꝯtractum petere reſtitutiōnē in integrū emptor tn̄ fiue cōductor nōdebet fraudari in p̄cio ſuo vel inſumptibus ꝑ eum factis.Equiſiuit. t. f. qͥd agidū ſit de poſſeſſiōibꝰlaicis ſub modico cenſu ꝯceſſis. Nouerꝭitaqꝫ ꝙ ſi eccl̓ia leſa ē: ⁊ manifeiſte apparet detrimētū ip̄iꝰ cū ep̄on eiꝰ ꝯditionē face̓ deteriorē nō li-

nō videt̉ ꝙ ip̄i ſubiecerint eccl̓iam ordini ciſter. ſꝫ ſeip̄os ꝑſonaliter obligauerūt ẜuare regulā illorū. ⁊ bn̄ potuerunt ꝓmitterenō impedire trāſlationē eccl̓ie ſue ad ordinē ciſter. faciendaꝫ ꝑillos ad qͦs ꝑtinet: ſꝫ ip̄i ꝑ ſe hoc facere nō poſſent ſꝫ ꝑ ep̄m de cōſenſu capituli. a Salutis eterne: ⁊ id̓o bn̄ ſeruari dꝫ. jͣ. de iureiu. ſi ꝟo. ⁊ xxij. q. iiijſi aliqͥd ideꝫ ſi ſalutiscorꝑalis. xij. q. ij. §. vl.ver. qͥſqͥs gͦ. ⁊. jͣ. de iureiu. verū. b Aꝑire: vt. C. d̓ indi. vidui.l. j. ī fi. C. ſi aduer. vēl. j. ⁊. jͣ. de iureiu. ſi ꝟo.c Uiolētia: q̄ fuerit illa violenti a igͦra.mꝰ: forte aliqͣ ꝟba incuſſerāt eiꝰ timoreꝫnon ſemꝑ ſufficiūt adiuſtū timorē. ff. qd̓ metuſ cā. metū. ⁊. jͣ. qͥ cle.vel vo. inſinuante. velforte etiam minabat̉eis excōicationē. ſꝫ illetimor non excuſat: cūexcōicatio ſit medicinalis. ij. q. j. multi.d Mortꝭ: nō ſolūi duobꝰ iſtis ſꝫ etiā inpluribꝰ alijs caſibꝰ excuſat metꝰ qn̄qꝫ metꝰverborū: ar. vij. di. fuerūt. ⁊. xxij. q. vij. cōuenior. ⁊. ff. de acqͥ. here.qͥ in aliena. §. vl. qn̄qꝫmetꝰ rerū. l. di. p̄ſb̓ro⁊ sͣ. eo. abbas. ⁊ ꝓptermetū libertatis exigere nō poſſuꝫ q̄ honorāde libertatis cā ſtipulatꝰ ſum. ff. quaꝝ rerū actio non dat̉. l. j. §. q̄ honorāde. qn̄qꝫmetꝰ iudicꝭ. ij. q. j. in pͥmis. vel alicuiꝰ potētis. C. e. ti. l. pe. ⁊ vl.qn̄qꝫ metꝰ ſtatus vl̓ honoris: vel ſuiip̄ius: vel filioꝝ: ⁊ metꝰ ſtupri. ff. e. iſti quidē. Itē qn̄qꝫ nō tm̄ metꝰ: ſed ſuſpitio metꝰ excuſat. ff. locati habitatores. §. vlti. ⁊. ff. ad. l. aqͥl̓. Itē ſiqͥs fumo. §.vlti. qn̄qꝫ metꝰ mortis aut cruciatꝰ corꝑis tm̄ excuſare videt̉:vt hic. ⁊. C. de trāſac. int̓poſitas. Un̄ videt̉ relinq̄ndū arbitrioiudicis: an ꝟba vel mine vl̓ potētia homīs ſit iuſta cā metꝰ: vtff. ex qͥ. ca. ma. l. iij. ⁊ ar. ff. eo. nō eſt veriſil̓e. Itē ſubuenit̉ metū paſſo ꝑ hͦ edictū qd̓ me. cā. tūc tm̄ qn̄ metus cadit in cōſtantē viꝝ. ff. e. metus. ⁊. jͣ. de ſpō. veniēs. Sed vbi qͥs minorē metūpaſſus eſt. videlꝫ ꝑ imp̄ſſionē ſiue potētiā iudicis vel dolo alteriꝰ qͥs vēdit res ſuas: tūc ſubuenit̉ ei iudicꝭ officio. ff. e. nō ē veriſimile. §. j. vel ꝑ ꝯſtitutionē pͥncipū. C. e. l. pe. ⁊ vlti. ⁊. ff. de of.p̄ſi. illicitas. vel ꝑ rn̄ſa prudētū ſiue interp̄tationē prudentū. ff.de var. ⁊ extraor. cogni. medicus. iudex ꝟo alicui nō dicit̉ inferre metū. ff. e. l. ij. ſed iniuriā facere pōt: vt ibi. ff. ad. l. aquil̓. quēadmodū. §. magiſtratꝰ. ⁊. jͣ. de emp. ⁊ ven. c. vlti. vbi de hoc. Etno. ꝙ ẜm canones ſiue vi ſiue mētu ſiue dolo aliqͥs renūciat reiſue. ſubuenit̉ ei ꝯͣ oēm poſſeſſorē. iij. q. j. reintegrada. ⁊. q. ij. c. ij⁊. ff. de inoffi. teſta. eū qui .j. rn̄ſo. ⁊ ꝑ ep̄m ſuū pōt qͥs implorare hāc reſtitutionē. e Ad fatuitate: ſic patet: ꝙ licꝫ dolus interueniat in hmōi ſpūalibus: nō tn̄ ſubuenit̉ dolū paſſo. licꝫ dolus det cām ꝯtractui: ſil̓e. xx. q. iij. ꝯſtituit. Idē in matrimonio.jͣ. de ꝯuer. ꝯiu. ex ꝑte. ⁊. c. veniēs. in fi. ⁊. c. dudū. qd̓ eſt ꝯͣ id. ff. dedolo. ⁊ elegāter. in pͥn. Itē habes hic ꝙ dolꝰ nō p̄ponderat culpe. qd̓ eſt ꝯͣ id. ff. ad. l. aquil̓. itē mela. in pͥn. itē no. ꝙ in ſpūalibꝰnō habet locū in integrū reſtitutio: qꝛ nō vident̉ decepti. qͥ meliorē vitā elegerūt: ar. ꝯͣ. jͣ. ti. ꝓxi. ex lr̄is.Uper eo. In pͥma ꝑte ponit̉ ꝑtis cōqueſtio. In ſcd̓apape rn̄ſio: ibi. Uerū. ⁊ ē no. caſus. Ab. f Per teſtesſufficit em̄ ꝓbare ꝑ teſtes in iudicio violentiā ſibi illataꝫ. ⁊ ſuꝑrebꝰ amiſſis ſtabit̉ iuramēto ip̄ius: ſicut hoc totū habes. C. vn̄vi. ſi qn̄. totū tenorē illiꝰ. l. hic habes. ⁊ ſic intereſſe qd̓ ſurgit exmaleficio ꝓbat̉ ꝑ iuſiurandū. ſic. ij. q. j. in pͥmis. ſecus eſt ſi ſurgit ex cōtractu: qꝛ tūc ꝑ teſtes ꝓbandū eſt. inſti. de ver. obli. §.

I CInon ſolū. ff. de mino. ſi in emptiōe. ⁊. ff. de eden. argētarius. §. fi.Et qd̓ hic dicit: nō ꝑtinet ꝓprie ad actionē qd̓ me. cauſa. ſed adinterdictū vnde vi ſiue vi bonoꝝ raptoꝝ: vnde lex illa vnde hͦſumptū ē ponit̉. C. vnde vi. ſi qn̄. Et ita facit ad illā partē tituli vbi dicit de his q̄ vi p̄cedētes decretales ꝑtinēt ad illā ꝑteꝫ q̄dicit metuſue ca. ⁊ ſicin actiōe ꝙ mētus cāſufficit ꝓbare mētumfuiſſe ſibi illatū: ꝙͣuisnō ab eo qui cōuenit̉metꝰ illatus ſit. ff. e. ſicū exceptiōe. §. in hacSed q̄ fuit cauſa qͣreſtat̉ in caſu iſto iuramēto illiꝰ qͥ vi paſſuseſt. cū iuramētū nō ſitdeferenduꝫ: niſi adſitbona p̄ſumptio: putaqꝛ habet vnū teſtē ⁊cͣ.vt. sͣ. de ꝓcu. ex inſinuatione. ⁊. jͣ. de iureiur.c. vlt. ⁊. C. de re. cre. inbone. ratio illa pͥma ēꝓpter difficultatē probandi ſingula vtēſilia⁊ hmōi minuta q̄ defacili ꝓbari nō poſſēt̉⁊ ideo indultū ē in fauorē ſpoliati: ⁊ ī odiūviolēti. ⁊ hoc idē dicit̉ij. q. j. in pͥmis. Et preterea id̓o ſtat̉ iuramēto actoris: qꝛ hꝫ optimā p̄ſumptionē .ſ. violentiā illataꝫ ſibi abillo qͥ ꝯuenit̉ quā debet ꝑ teſtes ꝓbare: vt hic dicit. ⁊ in p̄dicta. l. ſi qn̄. Et ſic turamēto ſtat̉ in expēſis reſtituēdis: qꝛ ⁊ ibi ſil̓r difficile eſſet hoc ꝓbare. C. de iudi. l. ſancimꝰ. g Amiſſis: tꝑe violētie vl̓ damnodato: vt ī p̄dicta. l. ſi qn̄. ⁊. c. in pͥmis. h Taxatōe: vltra quāſcꝫ taxationē nō iurabit: vt p̄dicta. l. ſi qn̄. ſic sͣ. de ꝓcu. ꝯſtitutꝭ.⁊. iij. q. iij. §. qd̓ fieri non debēt. ⁊ illū. §. habes. C. de dila. aucͣ.qd̓ fieri. ⁊ in aucͣ. de exhi. ⁊ introdu. reis. §. qm̄ mox. ⁊ ẜm qd̓ iuratū eſt debet cōdēnare: vt l. ſi qn̄. et nō minus. in aucͣ. de iudi.§. oportet. col̓. vj. i Pro ꝑſonarū: ac ꝑſona ergo reſpicienda eſt: an boneſta fuerit. vtrā ſit pauper vel diues: ar. op. ff. delegi. tu. legitimos: ar. sͣ. de offi. dele. ſane. ⁊. c. paſtoralis. j. rn̄ſo.⁊. ij. q. vlti. quiſqͥs. qualitas etiā negocij cōſideranda eſt: ſi. jͣ. deappel. cum ſit romana: ⁊. ff. de iudi. nōnunqͣꝫ. ⁊. jͣ. de iureiu. c. vl.in fi. ⁊. C. vnde vi. l. ſi qn̄.rū reſtitutiōe. Supra viſum eſt de quadā reica. De in inſtitutione ſpāli q̄ ſcꝫ dat̉ occaſiōe metus: ſed qꝛ quedā eſt reſtitutio generalis ꝑ quā ſubuenit̉ eccl̓ijs ⁊ mioribꝰ iure ſpāli: maioribꝰ ꝟo ex clauſula generali iuſta: iuſta .ſ. cauſa ſuggerēte merito poſt rubricā p̄cedētē ſubijcit̉ in qua tractat̉ generalit̓ de reſtitutione in integrū. Et dic ꝙ reſtituere in integrū eſt idem qd̓in pͥſtinū ſtatū reponere. ij. q. iij. in fi. ⁊ in. l. j. C. de ſen. paſ. Ab.Oal̓s legitime celebratuꝫ. reſtituit̉ eccl̓ia ſi manifeſteuiſiuit. Hoc dicit in ſumma. cōtra cōtractūapparet ip̄ius detrimentū cōmunis diuiſio. Secūda ibi: noueris. Ab. k Cenſu .i. ꝓ modica pecunia diſtracta. ⁊ ſic̄ nō cōtradicit littera ſeq̄ns vbi dicit ad ius ⁊ꝓprietatē ꝯuenit redire ⁊cͣ. ⁊ qd̓ dicit ī fi. coloni .i. emptores colentes ip̄as poſſeſſiones. vel poteſt intelligi: ꝙ verba ꝓprie ponant̉ vt de vtroqꝫ cōtractu intelligat̉ vt ſi eccleſia ledat̉ in contractu locatiōis. puta qꝛ ad longū tempus locauit rem aliquāꝓ certa penſione: in qua leſa eſt eccleſia ſiue in cōtractu venditionis. l Detrimentū: magnū .ſ. nā ꝓ modica cauſa nō dat̉reſtitutio. ff. de mino ſi ex cauſa iudicati. j. rn̄ſo. in fi. ⁊. ff. de ī integrū reſti. ſcio illud. jͣ. de re. eccle. nō alie. c. penul.m Nō liceat. jͣ. de dona. fraternitatē. melius ē em̄ iura eccleſie intacta ſeruari ꝙͣ poſt vulneratā cauſam remediū q̄rere. C.in qui. caij. in inte. reſti. non eſt neceſſaria. l. vlti.

ij S