¶ De conſtitutionibus
Fo. V
b Ranſlato ſacerdotio neQceſſe eſt vt legis trāſlatioFfiat. ¶ Quia em̄ ſimul ⁊ ab eoedē et ſub eadeꝫ ſponſione vtratqꝫ data ſunt qd̓ de vno diciturneceſſe ē vt de alte̓o intelligat̉.¶ Dem ſuꝑ epl̓a ad romanos.¶ Cōſtitutio certū quid prohibēs oīa ꝓhibet q̄ ſecunt̉ ex illoAm cōcupiſcentiā neſciebaꝫ ⁊cͣ. ¶ hoc em̄ eligitapoſtolus generale vnde omīamala oriunt̉ bona eſt ergo lex:que dū hoc ꝓhibet oīa mala ꝓhibet. FIero. in parab.¶ Cōſtitutiōes decretoꝝ ſingularibꝰ ſunt opinionibꝰ p̄ferēde.
E innitaris prudētie tue82¶ Prudentie ſue innitit̉qui ea que ſibi agenda vel dicēeda videntur patrum decretispreponit.T Nno. iij. ſenon̄. archiepiſcopo ⁊ epiſcopo trecen̄.¶ Cōſtitutio canonica q̄ nō eſtomībus cōmunis ⁊ ꝑ quā tollit̉eccl̓ie ꝯſuetudo antiq̄ nō valet.Um om̄s ⁊ infra. Ad audientiā noſtraꝫ ꝑuenit ꝙtrecen̄. canonici nouū fecerūt intrecen̄. eccl̓ia ꝯſtitutū vt eis tā īpn̄tia qͣꝫ ī abſentia redditꝰ ſuosex integro ꝑcepturis: qͥ in eadēeccl̓ia poſt illā ꝯſtōem fuer̄t vel
Primus¶ Ziſtato. ¶ Qd̓ de vno cōnexoꝝ ſtatuit̉ ad aliud cōE. A nexū extendit̉. h. d. Uel aliter ẜm aliū intellectū vt ī rubro. Primo poīt verba apoſtoli. Secūdo Auguſtini illa exponentis ibi. quia em̄: pone caſum aliter ⁊ melius ꝙͣ in glo. vt cōueniat titulo. Fuit queſitū a Gregorio autore huius cōpilationis an conſtitutio ſeulex deberet intelligi inꝓprijs termīs tm̄: andebeat extendi ad alios caſus: et papa reſpondet: ꝙ debet extēdi ad ꝯnexa ⁊ ſimiliaad qd̓ ꝓbandū inducit autoritatē apoſtoli qͥ ex trāſlatione ſacerdotij intulit ꝑ conſequētiā ad trāſlationem legis. Ab. Sicu.a ¶ Tranſlato ſacerdotio: de Moyſe inchriſto: de chriſto ī petrū qͥdā hebrei licꝫ facti eſſent xp̄iani legeꝫtamē ſeruare volebātque dicebat ſabbatūcuſtodiri: ⁊ circumciſionē eſſe ſeruandamque hodie ad litteraꝫſeruari non debꝫ: hosrep̄bendit apl̓us: dicens. ꝙ poſtꝙͣ ſacerdotiū tranſlatuꝫ eſt adchriſtianos: neceſſe eſt vt legis tranſlatio fiat. ⁊ Auguſt. ſuperillo loco ꝓbat ꝙ hoc facere nō debent qꝛ lex ⁊ ſacerdotiū ſimudata fuerunt ⁊ ab eodem ⁊ ſub eadem ꝓmiſſione: ⁊ ideo ſimulſeruanda: qꝛ qd̓ de vno dicit̉: neceſſe eſt de altero intelligi.a ¶ Trāſlato: in petrū .ſ. per illa verba: paſce oues meas. jͣ. deelec. ſignificaſti. vel ẜm alios ꝑ illa ꝟba: itē docete ⁊cͣ. de conſe.diſt. iiij. ꝓprie tranſlata eſt ergo lex. ⁊ ita legis obſeruatio nō eſtapud iudeos: ſed apud petrū ⁊ ſuos ſucceſſores: ⁊ ꝙ tranſlatūfuit ſacerdotiū a chriſto in petrū probat̉ .xxj. diſt. c. in nouo.b ¶ Sacerdotio ſupple leuitico: vt ceſſet obiectio que p̄t fieride melchiſedech: qui p̄ceſſit legē ꝑ quingentos annos quod innuit̉ ex littera ſequēti: qꝛ ſacerdotiū ſimul fuit datuꝫ cum legeverum eſt. ſupple leuiticū. c ¶ Quia em̄: verba ſunt Aug. exponentis p̄dicta verba apoſtoli. d ¶ Simul: qꝛ in mōte ſynaieodeꝫ tēpore cōtulit dominꝰ moyſi legem ⁊ ſacerdotiuꝫ. poſtꝙͣergo iā tranſlatū eſt ſacerdotiuꝫ ad chriſtianos ergo ⁊ lex trāſferri debet. e ¶ Spōſione: qꝛ poſtꝙͣ dn̄s dedit legē filijs iſraeldixit eis: audi iſrael mādata mea ⁊ ea cōſerua in corde tuo: ⁊ ſifectꝭ dabo tibi terrā fluentē lac ⁊ mel. ⁊ tunc ipſi ꝓmiſerūt ſeruare legē ⁊ ſacerdotiū: ⁊ ideo dicit ſub eadē ſpōſione. hic attende: qꝛ dn̄s in ve. teſtamēto temporalia ſemꝑ ꝓmittebat. ī nouoꝟo ꝓmittit eterna: vt cētupluꝫ accipietis ⁊ vitam eternā poſſidebitis ⁊cͣ. jͣ. de cele. miſſa. cum marthe. f ¶ Qd̓ de vno: argꝙ vbi eſt eadē ratio: ibi debet eſſe idem ius: ⁊ ꝙ de ſimilibꝰ idēiudiciū eſt habendū. v. diſ. ad eius ꝟo. ⁊. iiij. di. deniqꝫ. ⁊. xvj. q.vlti. ⁊ hoc diximus: ⁊. jͣ. q. iij. ſiquis obiecerit: ⁊. jͣ. d̓ trāſla. intercorporalia: ⁊. jͣ. ti ꝓxi. inter ceteras. in fi. ⁊ qͦtiens ex vna radicevitiū naſcit̉: cōſeq̄ns eſt vt vna lege tollat̉. C. de nup. ſi libertā: ⁊. jͣ. q. j. ſicut xp̄s: ⁊. xxij. q. ij. ſiqͥs ꝑ vetus. ⁊ ꝙ dicit qd̓ de vnodr̄ .i. qd̓ de vno ꝯſtitutū ē: ⁊ ſic facit ad titulū al̓s nō videt̉ face̓.Am cōcupiſcentiā. ¶ Omne ꝓhibitū a lege peccatuꝫAeſt: ⁊ om̄e illud qd̓ ſequit̉ ex eo. h. d. Primo ponit̉ dictūapoſtoli. Secūdo declaratio: ibi. Hoc em̄. Abbas Siculus.g ¶ Cōcupiſcētiā: legit̉ in epl̓a Pauli ad ro. pctm̄ nō cognouiniſi ꝑ legē: nā cōcupiſcētiā neſciebā: ſupple niſi lex dice̓t nō cōcupiſces. Augꝰ. exponit hic ꝟba illa apl̓i: nā ꝯcupiſcētiā neſcieba: dicēs. ꝙ hͦ elegit apl̓us. h ¶ Neſciebā: eſſe pctm̄ ꝯcupiſce̓vl̓ tā graue ẜm aliā expoſitionē apl̓us anteꝙͣ vidiſſet legē noncredebat eſſe pctm̄ ꝯcupiſcere rē alteriꝰ. ſꝫ poſtꝙͣ inuenit ī lege:non cōcupiſces: credit eſſe pctm̄: verba ſunt Augu. vſqꝫ in fi.i ¶ Hoc em̄ .ſ. neſcire cōcupiſcētiā vl̓ remouēdo a ſe. vel hic .i.peccatū: ita exponit Aug. ſi intelligas de ꝯcupiſcētia carnis tm̄
falſum eēt cū apl̓us hr̄et cōcupiſcētiā ſtimulū carnis. vn̄ dixit:video aliā legē repugnātē legi mentꝭ mee captiuātē me ī corꝑepeccati. xxxij. q. v. ſi paulus. k ¶ Generale .ſ. viciū ꝯcupiſcētieqd̓ eſt generale ad oīa vicia. l ¶ Un̄ oīa mala: ar. ꝙ vno ꝓhibito oīa ꝓhibent̉ q̄ ſequūt̉ ex illo. xiij. q. v. penale. ⁊. iiij. diſt. deniqꝫ: et. jͣ. de fi. inſtru.int̓ dilectos. ad fi. C.de re. alie. nō alienandis. l. vlti. et. C. de le.nō dubiū. m ¶ Oriūtur .i. oriri poſſunt: etcōprehēdit genera ſinguloꝝ et non ſingulagenerū .i. nō eſt aliqd̓genus mali. qd̓ qn̄qꝫnō poſſit oriri ex cōcupiſcētia ⁊ ſic ītelligit̉.xlvij. diſt. bonoꝝ. vbidicit̉: ꝙ cupiditas eſtradix omniū maloꝝ:vbi ſimilit̓ cōprehendit genera ſingl̓oꝝ. etnō ſingula generū. etde pe. diſt. ij. qꝛ radix:⁊ eodē modo intelligit̉ illud qd̓ dicit imperator: ꝙ auaricia ēmater omniū maloꝝin autē. vt iud̓. ſine qͣ.ſuf. §. cogitatio. verſus fi. col̓. ij. ⁊ ex hͦ generali vicio cōcupiſcētia omīa mala. id eſt ſeptē principalia vicia poſſunt oriri .ſ. ſuꝑbia: ira: inuidia: accidia: auaricia: gula: luxuria. ⁊ iō dicit Aug.cum apoſtolo: ꝙ bona ſit lex: que dum hoc ⁊cͣ. non tamē ꝓpterhoc ſingula vicia cuiuſlibꝫ generis: vtputa interficere hominēꝑiuriū: ⁊ ſimilia oriunt̉ ex cōcupiſcentia: vel expone ꝙ dixi oriunt̉. id eſt orta ſunt p̄ſens ꝓ p̄terito ita exponit̉. ff. de verb. ſig.verbū erit. ꝓpter cōcupiſcentiā em̄ prīmi parentis omnia mala orta ſunt. ſi em̄ nō cōcupiuiſſet nō peccauiſſemꝰ. v. diſ. ad eiꝰꝟo cōcubitum. in fi. vnde Grego. caro nos leta traxit ad culpāafflicta reduxit ad veniam: et ſic non eſt neceſſe cōprehenderegenera ſinguloꝝ ⁊cͣ. n ¶ Lex .i. conſtitutio vt in princi. decre.lex eſt conſtitutio diſt. j. ⁊. diſt. ij. c. j. ⁊ ſic facit ad titulum.o ¶ Dū hoc prohibet .ſ. generale vicium ꝯcupiſcētie quod eſtenerale ad omnia vicia.Einnitaris. ¶ Diuidit̉. quia primo ponunt̉ ꝟba SaElomonis. Secūdo verba Hieronymi ⁊ Auguſtini exponentiū lila ibi: prudētie. Ab. Sic. p ¶ Nec innitaris: in parabolis ſalomonis ponunt̉ verba iſta: fili mi habe fiduciā in domino ex toto torde tuo. ne īnitaris prudētie tue: ne ſis ſapiensapud temetip̄m. Hiero. exponit hic particulā illā: ne innitarisprudētie tue ⁊cͣ. q ¶ Prudentie tue: verba ſunt Hieronymi.vſqꝫ in finē. r ¶ Prudētie ſue: in malo. ⁊ ē ſil̓e. viij. q. j. ſciēdū⁊. iij. q. ix. pura: ⁊ sͣ. e. ti. canonū. s ¶ Decretis .i. cōſtitutiōibꝰ⁊ ita ꝑtinet ad titulū. t ¶ Preponit: nō gͦ ſunt poſtponendadecreta q̨̄ hiero. ita cōmēdat qd̓ etiā fieri n̄ dꝫ .xxxvij. di. relatū.Am omnes. ¶ Cōmunit̓ ſummat̉ vt in rubro Uel alit̓nō valet ꝯſtitutio collegij in damnū aliquoꝝ ⁊ cōmodūaliquoꝝ ceſſante rōnabili cauſa. Uel ſic: abſqꝫ rationabili cauſa nō pōt maior ꝑs capituli tollere ꝯſuetudinē vtilitatē pͥuatānutriēdo. Et duo facit: nā ī prīa ꝑte ponit duo ſtatuta ſucceſſiue facta. in ſecūda ꝑte duplici rōne p̄allegata ambo ſtatuta caſſari mādat. Abbas Siculꝰ. v ¶ Conſtitutū: ſꝫ nōne canoniciiſti trecen̄. poterāt hec ⁊ alia ſtatuere alijs irreqͥſitis: etiā in p̄iudiciū ſucceſſoꝝ cum iſtud videret̉ eſſe ius cōmune ꝙ abſentesnihil ꝑcipiāt. jͣ. de cle. nō reſi. int̓ quattuor. ⁊. c. vlti. jͣ. de ap. ꝑuenit: īmo videt̉ ꝙ ſic. arg. x. q. ij. hoc ius porrectū. ⁊. ff. de pac. reſcriptū: ⁊. vij. q. j. factꝰ eſt: ſꝫ hͦ ideo valuit: qꝛ in p̄iudiciū alioꝝ⁊ malo zelo: ⁊ ꝯͣ cōſuetudinē eccl̓ie hͦ fecerunt. jͣ. eo. ti. ex ꝑte ettrāſgreſſor cōſuetudinis: vt trāſgreſſor legꝭ puniendꝰ ē. xj. di. inhis: ⁊ ſtatutū ſiue cōſtitutio dꝫ eſſe iuſta ⁊ honeſta ⁊ cōmunisomībus. iiij. di. erit aūt. ⁊ qꝛ cōſtitutio iſta nō erat general̓ neccōis oībus: iō nō valuit ⁊c̄. cū ip̄i canonici intelliginū
a 5