De ſponſalibus ⁊ matri.

CCLXXIX

vterqꝫ verba prolata in eo ſenſuretinere quem ſolent recte intelligentibus generare.¶ Dem vigilien̄. epiſcopo.¶ Inter ſpōſaꝫ ⁊ ꝯſanguineosſponſi orit̉ impedimentū publice honeſtatis impediens ⁊ dirimens matrimonium inter eoscontrahendum.APonſaꝫ alterius maximea ¶ ſi eſt nubili etati proximanullus conſaguineorum aliquomodo poteſt ſibi mr̄imonio copulare.¶ Dem abbatibus: ſcilicet admundi et demer.¶ Si vir ⁊ mulier inuicē ꝓmittunt ꝙ ab eo tēpore ſe pro cōiugibus habebunt contractuꝫ eſtmatrimonium de preſenti.XX ꝑte. c. ml̓ieris nobis ītimatū eſt: ꝙ andreas iurabinētū p̄ſtitit. ꝙ eā ab eo tꝑe ꝓ cōiuge teneret. ⁊ ei ſic̄ vxori ſue fidē ẜuaret. Ip̄a qͦꝫ eidē ādree iurauit ſe illū ꝓ marito habiturā.⁊ fidē ei tāqͣꝫ viro ꝓprio ſeruatucrā qͦ facto p̄noīatꝰ. a. reliqͥt eandē. ¶ Quia igr̄ nemini licꝫ vxodrē ſuā ſine manifeſta cā fornicatiōis dimitte̓. ⁊ tūc eā ſibi reconeciliare dꝫ. aut ip̄a viuēte ꝯtinereMādamꝰ quatenꝰ eūdē vt ſuꝑinducta dimiſſa ad vxorē ſuam

redeat: ⁊ eā maritali affectiōe ꝑtractet. monitiōe p̄miſſa ꝑ ecclet ſiaſticā cenſuram cogatis.¶ Dem pictauien̄. ep̄o.¶ Qui iurauit cū aliqͣ ꝯtrahereſi n̄ ſubeſt īpedimētū ꝑ cenſurāeccl̓iaſticā ꝯtrahere cōvellitur.X X lr̄is ſiluani ep̄i accepimꝰ ꝙ cū duo nobiles viriſui ep̄atꝰ gu .ſ. d̓ mōſtra. ⁊. b. filios ⁊ filias īpubeſcētes hr̄ent: inter ſe cōuenerūt ꝙ eos ad īuiceꝫmr̄imonijs copularēt ⁊ hoc tamſꝫ pr̄es qͣꝫ filij ſub iuramento ſe ꝓmiſere facturos inter qͦs ſi qͥdē.g. filiā alteriꝰ cōſentiēte pr̄e ſe iurauit duce̓ in vxorē qͦ volēte adalia vota migrare. eū ep̄s cōpellere voluit vt qd̓ iurauerat adimpleret: ⁊ infra. ¶ Quia igit̉predicto. g. ꝑiculoſum eſt cōtraſuū iuramentū venire: mandamus quatenꝰ ſi hoc tibi ꝯſtiteriti eū moneas. ⁊ ſi non acquieueritkmonitis ec. cen. cōpellas vt ipiſam niſi rationabilis cauſa obſtiterit: in vxorem recipiat. ⁊ maritali affectione pertractet.Dem archiepiſcopis et alijsp̄latis per angliā conſtitutis.¶ Per cenſuram eccleſiaſticaꝫpater compellitur reſtituere filio eius vxorem quā iniuſte detinuit vel detinet.

¶ Ponſam. nubili. illud maxime ponit̉ ꝓprie cōparatiue.qꝛ ex quo hꝫ. vij. annos tenuit ſpōſalia: ⁊ ita nullus conſanguineoꝝ pōt eā hr̄e. jͣ. ti. ꝓxi. literas acceſſit ergo multo fortius impedit cum eſt proxima nubili etati. Item videtur ſi eſtproxima ſeptennio ⁊ doli capax. sͣ. eo. iuuenis.X partꝰ. c. mu.Q ¶ Primo ponit caſū uarratū. ſcd̓odiffiniēdo committitibi. qͥa igitur. ⁊ eſt caſus not. vt. jͣ. patebit.Abbas ſiculus.b ¶ Pro coniuge teneret. ⁊ ſic cōtractumfuit matrimonium inter eos. Sed nūquidꝑ iſta verba tm̄ cōtrahitur matrimonium.Iuro ꝙ decetero habebo te ꝓ legitima cōiuge et econuerſo ⁊cͣ.nō videt̉ ꝙ iſta verbatm̄ futurū tēpus reſpicere videntur. Hec q̄ſtio ponit̉. xxx. q. v. §.ſi qͥs diuinis. Et dicitIo. ꝙ eſt mr̄imoniuꝫẜm ꝙ ex illa nouellaſatis patet: ⁊ hoc videtur Hug. aliter intelligere illa verba .ſ. ꝙpoſt matrimoniū contractū de preſenti accedant verba vt notauit ibi. argu. contra. sͣc. de illis.c ¶ Eandem. ſupple⁊ cum alia contraxit.d ¶ Manifeſta. probata .ſ. ⁊ ſententia ſubiecta qꝛ alias non licꝫdimittere. xxxiij. q. ijſeculares. et. §. in hoc⁊. xxxv. q. vj. multorūet. jͣ. de diuor. porro.e ¶ Continere: quianon poteſt cū alia cōtrahere. xxxij. q. j. dixit⁊ ſicū alia poſtea fornicaretur compelleret̉ redire ad ipſam nō obſtante ſententia.jͣ. de diuor. ex litteris. feCogatis. ⁊ ſuperinductam ſi nolletab ea recedere vel ſi impedimentum preſtaret poſſet excōmunicare. jͣ. eo. veniens. in fine.Xliteris. ¶ Primo ponit caſuꝫ narratū. ſcd̓o cōmittitipſius diffinitionē ibi: qꝛ igit̉. Ab. ſi. g ¶ Tam pr̄es: ſi.xxxj. q. iij. ſi qͥs parētes. Sed vr̄ ꝙ iſtud iuramentū non valeat⁊ ſic anticeps ꝑiuriū cū ſit de facto alteriꝰ. ff. re. amo. marcellꝰ.§. j. ⁊. ff. de ī li. iurā. videamꝰ: ⁊ ar. ad hoc. ff. de ver. obli. ſtipulatio iſta. qꝛ vt ibi dicit qui alienū factū promittit nō obligat̉. tn̄hoc factum ſuū potius ꝓmiſerūt vt ꝓcurarent bona fide ꝙ filij ꝯͣherēt. vt. e. l. ⁊ ni. l. in illa ſtipulatione. h ¶ Sub iuramēto. iſti erāt impuberes. vnde nō tenuit iuramētū. xxij. q. v. paruuli: ⁊. c. pueri. ⁊. iiij. q. iij. c. j. ſed illa intelligūtur cū ad teſtimoniū perhibendū inducūtur: ſed alias ſi ſint doli capaces bn̄ tenet iuramentū. jͣ. de delic. pue. pueris: hic poſuit Lau. talē queſtionē. Aliqͥs iurauit accipere in vxorē vnaꝫ de filiabus titij. etpoſtmodū dormiuit cum vna illarū querit̉ an p̄ciſe debeat cōpelſi eam ducere cū aliam ducere nō poſſet: ar. ꝙ ſic. ff. de cōtrahen. emp. ſi in emptiōe. §. ſi emptio. ⁊. ff. de ſolu. ſtichū aut pampbilū: ⁊ ipſe ſe ad hoc artauit. ff. ſi qͥs cau. l. ij. §. vl. xv. q. j. ſi qͥsinſanies. īmo vr̄ ꝙ ſtatim ſit mr̄imoniū. jͣ. de ꝯdi. appo. de illis⁊. jͣ. e. is qͥ ar. ꝯͣ. ff. de ritu nup. generali. ⁊. ff. ſi qͥs cau. ſꝫ et ſi. §. q̄ſitum: et. ff. de vſufru. quotiēs. Quidā dixerunt eū nō cōpellen

dum. qꝛ inuite nuptīe ⁊c̄. xxxj. q. ij. §. j. ⁊. c. j. ⁊. sͣ. e. pretereā. ſedcontrariū eſt verum ꝙ debeat cōpelli ſed videt̉ ꝙ non ſit cōpellendus eā recipere. qꝛ in veritate nec ſpōſalia p̄ceſſerūt nec matrimoniū. qꝛ cum dixit volo accipere vnā de filiabus titij nullacū aliqua illarū ſponſalia ꝯtracta ſunt. qꝛ in ꝑſonā certā ꝯſentire debuit ⁊ ī certa ſpōſalia non ſunt ſponſalia. ar. xxx. q. v. noſtrates. argu. ff. de teſta. tute. l. duo ſunt titij. et ſidico exheredo vnū defilijs meis cuꝫ plureshabeam nullus eſt exheredatus. ff. de libe.⁊ poſthu. nominatim⁊ certus eſſe debet heres alias non valet teſtamētum. ff. de here.inſti. in tp̄s. §. quotiens. ⁊. ff. de manu. teſta. cum ex pluribus.Dicit ꝙ non cōpellit̉ex vi ſpōſaliorū ſꝫ ꝓpt̓iuramentū forte debꝫcōpelli lꝫ ad illaꝫ recipiendā non ſe obligauit directe niſi deteriꝰinde ꝯtingeret vt no.sͣ. eo. preterea. et. jͣ. inglo. q̄ īcipiat. ar. ꝯͣ. B.i ¶ Eū moneas. et ſinō acquieuerit. arg. ꝙadmonitio ſemper debet precedere vindictā. xij. q. ij. īdigne. ⁊. jͣ.de ſen. excō. ſacro.k ¶ Compellas. ar.cōtra. jͣ. eo. requiſiuit.hoc cōſueuit intelligipluribꝰ modis qd̓ hicdr̄ de rigore intelligit̉ibi de mīa ne deteriusinde ꝯtingat ar. sͣ. e. p̄terea. vel ꝯditionalit̓ſunt cogēdi vt d̓ nolētibꝰ fiāt volētes: ſꝫ nōfinaliter. xxiij. q. vj. vides: ſꝫ neutra ſolutiovidet̉ ſufficere qꝛ iſtemortaliter peccat veniēdo cōtra iuramētū: ergo pōt cōpelli filiter. xxiiij. q. iij. tā ſacerdotes. ⁊. c. ecce crimīa. Sed quō pōt iſteexcōicari qꝛ nondū venit cōtra iuramentū: pōt dici ꝙ ille qͥ iurauit de iure cōi cōpelli debet vt iuramētū ſeruet licet nōdū ſittranſgreſſus qꝛ poſt tranſgreſſionē cōtrahendo cum alia ꝑ verba de preſenti nō poſſet vlterius cōpelli cum iam fortius vinculum ſuꝑuenerit ⁊ eccleſia nō ſolum peccata cōmiſſa puniredꝫ vt dicūt iura p̄dicta. ſed etiā cōmīttēda ꝓhibere vt ſi videataliquē vicinū p̄cipitio vel paratū ad peccandū. xciij. diſt. diaconi. xxiiij. q. iiij. ipſa pietas. ⁊. xxij. q. v. hoc videtur. alioquin conſentire videtur. lxxxiij. di. quaſi per totū. ⁊ ſic dꝫ eccl̓ia excōicare⁊ facere qd̓ poteſt. quia excōicatio eſt medicinalis. ij. q. j. multi.⁊ xxiij. q. iij. corripiātur. ⁊. c. notandū. ⁊ hoc ſolū bn̄ agit̉ vt vita hominū corrigat̉. xxiij. q. v. prodeſt hoc quidē ius cōe eſt. caſus tn̄ poteſt eſſe vbi non cōpellit finaliter ex cauſa. vt in. c. reqͥſiuit. jͣ. eo. ⁊ cauſa redditur in lr̄a ipſius. c. requiſiuit. ⁊ sͣ. e. preterea: ex cauſa qn̄qꝫ detrahitur ſeueritati: vt. l. di. vt ꝯſtitueret̉vel poteſt exponi litera ipſius. c. requiſiuit: potius monēda qͣꝫcogenda .i. prius monēda ⁊ poſtea cogenda niſi acquieſcat: etita non contradicit iſto modo. immo concordat cum iſta tamēſi contrahat cum alia tenet contractus et abſoluetur nec compellitur finaliter.¶ Rationabilis cauſa: puta conſanguinitas vel affinitas velaliquid aliud perpetuum impedimentum.