LiberQuarti

a uit ꝙ ſi ille habere eam caſu aliquo interueniente nō poſſet alteri filio quē de alia vxore genuerat eandē matrimonio copularet ꝯtractis aūt a filio pͥore ſponſalibus quidā cōſanguinitatē īter eos eſſe iuramētis interpoſitis firmauerunt. Ideoqꝫ p̄fatusH. eandeꝫ dare alteri filio nitit̉.vt iurauit. ¶ Sed qm̄ ſcriptuꝫeſt ꝙ ſponſam fratris frater hr̄enon poteſt mandamus qͣtenusd eū ſuū implere ꝓpoſitū nō permittas ſꝫ vt penitētiā agāt de illicito iuramēto monitōe p̄miſſae ec. diſtrictione compellas.Dē panormitano archiep̄o.¶ Si ſpōſus d̓ futuro an̄ copulā ad remota ſe trāſfert. ſpōſa libere cū alio ꝯͣhit (ſi tn̄ ꝑ eā ſtetitquominus matrimoniū ꝑficeretur. ſibi penitētia imponitur.E illis auteꝫ qui preſtitoiuramēto ꝓmittūt ſe aliquas ml̓ieres ducturos: ⁊ poſtea eis īcognitis dimittūt terraꝫ.t ſe ad partes alias trāſferentes.¶ Hoc tibi volumus īnoteſceres ꝙ liberū erit mulieribus ipſis ſinon amplius in facto eſt proceſſum ad alia ſe vota trāſferre re-

cepta tamen de periurio penitēhtia ſi per eas ſtetit quominꝰ fuerit matrimoniū conſummatuꝫ.¶ Dem paduano epiſcopo.¶ Non omnis violentia impedit contractū matrimonium.¶E muliere que eſt inuitatradita viro ⁊ detenta cūī inter vim ⁊ vim ſit differentia:vtrum poſtea conſenſus interkceſſerit certum nobis nihil poſtexpreſſiſti: nihil certum indetibi poſſumus reſpondere.¶Dem cantuarienſi archiep̄o¶ Si aliqui apti ad matrimonium contrahunt per verba obſcura cōmunem verborum intellectum ſequi tenentur.X literis. ⁊ infra. De hocautem quod conſuluiſtiquid debeat obſcruari quandointer aliquos ſponſalia contrahuntur nec intelligit alter qd̓ alter proponit ¶ Reſpondemusꝙ inſpiciendum eſt iudici ſi matrimonium contracturi ad id falciendum ſint idonei ſcientia: etinetate quo cognito: ſi alter nonzintellexerit quodalter propoſupit ad communem verbi intelligētiam recurratur: et congatur

a ¶ Quod ſi ille. hec ꝯditio nulla fuit. qꝛ ex qͣ deſpōſat̉ vni fratrū alius eā hr̄e nō pōt. .xxvij. q. ij. ſi qͥs vxorē. ⁊. c. ſe. niſi forte an̄ſepten niū ꝯtracta eſſent ſpōſalia. jͣ. ti. ꝓxi. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. ⁊. c.duo pueri. ceſſante eo qd̓ dr̄. sͣ. c. ꝓxi. xxvij. q. ij. ſi qͥs deſponſauerit. b ¶ Spōſam fratris. xxvj. di. §. Iohānes. xxvij. q. ij. ſiqͥs deſpōſauerit. ar. ꝯͣviij. q. j. olim. ⁊. jͣ. d̓ diuor. c. vl. So. illud miſticū fuit ⁊ obtinuit īfratre ſine ſobole defuncto. hodie ſecus.o ¶ Habere nō pōt.ſed videt̉ ꝙ hec rationulla fuerit: qͥa intereos nullū obligatoriūvinculū d̓ iure fuit cōtractū. ꝯſanguinitateīpediēte qꝛ īpoſſibiliūnulla eſt obligatio. inſti. de īuti. ſtip. §. ſi impoſſibil̓. ⁊. ff. q̄ ſen. ſine ap. reſcin. paulus.Sꝫ īpoſſibile ē id qd̓ꝯͣ bonos mores eſt. ff.de ꝯdi. iſti. filiuſfamilias. ⁊ .xxij. q. ij. faciathomo: ⁊ eiꝰ qd̓ eſſe nōpōt nulla eſt ꝓmiſſioīſti. de inuti. ſtip. §. j. ⁊ar. op. ī decre. grego.sͣ. de pac. c. vl. ergo hicnulla ſpōſalia fuerūt.q̄ ſunt ꝓmiſſio futurarū nuptiarū. xxx. q. v.nr̄ates. ff. de ſpō. l. j. gͦnulla fuerunt p̄dictaſpōſalia. gͦ nō pſtāt īpedimētū qͦminꝰ illpoſſit ꝯͣhe̓ cū alio frē.j. ti. ꝓxi. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. Sed ꝯͣ mr̄imoniūplerūqꝫ attēdit̉ ꝯſiderato facto nō iure. sͣ.de biga. nuꝑ. ⁊. C. deadul. eū qͥ. plus em̄ intalibus cōſiderat̉ qn̄qꝫ opinio qͣꝫ veritas. jͣ. qͥ fi. ſint legi. cum inter Io. Quid ergo rn̄des. poteſt dici ꝙ publice honeſtatis iuſticia impedit. vt. s. c. ꝓxi. ⁊ .xxvij. q. ij. ſi quis deſpōſauerit.d ¶ Propoſitū quo illicitū fuit ⁊ ideo nō ſeruandū. xxij. q. iiijin malis. e ¶ Cōpellas. ar. ꝙ quis cōpelli poteſt ad ſatiſfaciēdum de quolibet crimine. xxiij. q. iij. itaqꝫ. ⁊. vj. q. j. illi qͥ. ⁊ xxij.q. j. predicandū. ⁊ ad eccleſiā ꝑtinet decernere de quolibet pecAcato ⁊ corripere quēlibet xp̄ianū. sͣ. de iudi. nouit. Bern̄¶ Cōis diuiſio. ſcd̓a pars ibi. hoc tibi. Ab. ſi.f ¶ Trāſferētes: vn̄ nō tenet̉ ſequi ip̄m vagabūdū. ff. de ope.li. qd̓ niſi fiat. §. ex ꝓuincia: ⁊ ſic d̓ ſpōſa intelligūt qͥdā illud. c.xxxiiij. q. ij. ſi qͥs: Sed nō eſt verū immo de vxore iam cognīta.¶ Libeꝝ erit: poſt tres ānos ẜm leges. C. de repu. l. ij. ⁊ hͦ intellige de ſponſa. de futuro de qua hic loquit̉ ſecus in ſpōſa depreſenti. jͣ. eo. in p̄ſentia. et. jͣ. de ſecū. nup. dn̄s noſter.b ¶ Si per eas ſteterit vn̄ in culpa fuerūt quare īponitur eispnīa: ſꝫ ſi ꝑ eas ſtetit quare dat eccl̓ia lnīam ꝯͣhendi: rn̄deo nedeteriꝰ inde cōtingat .ſ. ꝑiculū fornicatiōis. ſi. jͣ. qͥ cle. vel vo. veniens. ſꝫ ſi ꝑ eas nō ſteterit quominꝰ mr̄imoniū cōpleuiſſent nōimputaret̉ eis ꝑiuriū. jͣ. e. ſicut ſi hoc certū eſſet: ſi ꝟo dubiū eētꝓpter tale dubiū imponit̉ eis penitētia ſaltē ad cautelā Mabesergo vnū caſum in quo ſpōſalia de futuro ſoluūtur aliū habessͣ. de iureiu. quēadmodū Itē ſi cōtrahit cū aliqua per verba d̓p̄ſenti. jͣ. eo. ſi inter virū. ⁊. jͣ. de ſponſa. duo. c. j. B.mulicre. ¶ Cōiter nō ſūmat̉ qͦ ad titulū: ſꝫ qͦ ad lr̄am¶ H. d. vt ī rubro. ab. ſi. i ¶ Inter vim ⁊ vim: hoc iō dicitqꝛ duplex ē vis ſiue metꝰ qͥ cadit ī ꝯſtātē viꝝ. ⁊ ille metꝰ excuſatniſi poſtea ꝯſentiret. jͣ. ti. ꝓx. d̓ ill̓. ij. ⁊ aliꝰ metꝰ vanꝰ ſiue vis ⁊ il

tuꝫla vis nō exeuſat. jͣ. e. veniēs. ⁊. c. cōſultatiōi: ⁊. sͣ. de his q̄ vi mt̄tuſue cā fi. cuꝫ dilecti. ⁊. ff. de re iudi. ſi qͥs ab alio: ⁊. ff. qd̓ metācauſa. l. intelligi. ij. k ¶ Certū: qꝛ neſciuit q̄ violētia fuit illato vn̄ certū nō potuit dare rn̄ſum. xj. q. iij. graue. ⁊. xxx. q. vlt. §.vlti. ⁊ sͣ. e. iuuenis: vn̄ dicit lex vt cōgruū poſſis hr̄e rn̄ſum inſre pacti exēpluꝫ. C. d̓trāſac. vt rn̄ſum poterat tn̄ ſi voluiſſꝫ rn̄dere diſtīguēdo īter vim⁊ vim. vt. jͣ. c. veniens⁊. c. ꝯſultatōi ⁊ d̓ eo qͥrenunc. epiſco. c. j.teris ¶ DiAuidit̉ qꝛ primoponit̉ ꝯſultatio. ſcd̓orn̄ſio ibi. rn̄demꝰ. ab.l ¶ Sciētia .i. diſcretiōe. Nā furioſus cōtrahere nō pōt: qꝛ nōhabet cōſenſum. xxxijq. vij. neqꝫ furioſus. ⁊jͣ. e. dilectꝰ niſi ꝑ interualla dilucida laboretvij. q. jͣ. qͣꝫuis triſte. iij.q. ix. indicas.m ¶ Etate. xij. annorū in muliere. et. xiiij.annoꝝ in viro. jͣ. ti. ꝓxi. atteſtatiōes. ⁊. c. cotinebat̉. vel cuꝫ malicia ſupplet etatē. jͣ. ti.ꝓxi. de illis. ij. ⁊. c. vl.n ¶ Intellexerit .i. ſidicat ſe nō intellexiſſeſiue ꝑ ſe ſiue ꝑ interp̄tem. ff. de ver. obli. l. j.in fi. cū tn̄ contrariū p̄ſumatur cuꝫ ſint eiuſdem vulgaris.o ¶ Propoſuit. Nota ẜm canōes ſi actortm̄ dolū adhibet intelligēda ſunt verba. vtreus intelligit qui nōadhibet dolū. xxij. q. v§. item obijcit̉. ⁊. c. quacūqꝫ. Si vero reus tm̄ ẜm ꝙ actor intelligit. xxij. q. v. ex his. ⁊. c. qͥcūqꝫ. ⁊. q. ij. ne quis. ſi ergo vterqꝫ dolum adhibet locū habet ꝙ hic dicit̉ vt verba ꝓlata in ſuo proprio ſenſu intelligātur. Et ſic eſt ar. ꝙ nō eſt recedendū a ſignificatione verborū niſi cū cōſtet teſtatorē aliud voluiſſe. ff. de leg.iij. nō aliter. ⁊. jͣ. de verb. ſig. intelligētia. arg. de cōſe. di. iiij. retulerūt. ⁊. ff. qui et a qui. ma. l. proſpexit. qꝛ nō ex opinionibus ſingulorū. ſed cōi vſu noīa ſunt intelligenda. ff. de ſuppel. leg. l. ſabeo. ⁊ sͣ. de deci. ad audientiā: arg. cōtra. C. de ver. ſig. cū qͥdaꝫ.⁊ de cōſe. di. ij. in calice. p ¶ Intelligentiā. hmōi ambiguitasverborū qn̄qꝫ incidit in iudicijs. qn̄qꝫ in ꝯtractibꝰ. In iudiciūcirca litis exordiū plus creditur actori qͣꝫ reo. ff. de verb. ob. int̓ſtipulantē. §. j. poſtea in cōfeſſionibꝰ vrgeri dꝫ cōfidēs vt certucōfiteat̉ alioqͥn id accipietur qd̓ magis expedit aduerſario ſucff. de cōfeſ. certū. ff. de interro. acti. de etate. §. nihil in cōtractibꝰ⁊ pactis diſtinguit̉: aut certū eſt qd̓ conſenſerūt ⁊ tūc valet qd̓agitur aūt ꝙ nō conſenſerūt ⁊ tunc nō valet qd̓ agitur. ff. de cōtrahen. emp. ⁊ ven. in vēditionibus. ⁊. xxx. q. ij. vbi. aut dubitatqͥd ſenſerint et tunc ſubdiſtingue: qꝛ aut valet intellectus ẜmvnā partē aut ẜm vtrāqꝫ. ſi ẜm vnā partē cōmodius eſt id accipi vt res de qua agit̉ magis valeat ꝙͣ pereat. ff. de re iudi. quotiens idē ſermo. ⁊. ff. de ver. obli. l. qͦtiēs. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. īter dilectos. ⁊. jͣ. de ver. ſig. abbate. ſi ẜm vtrāqꝫ. tunc id qd̓ veriſimilius eſt accipiendū eſt. ff. de ver. obli. eum qui kalendis. ⁊ ꝙ qn̄qꝫcōſueuit accidere. xxviij. di. de ſyracuſane. vel ꝯͣ eū fit interp̄tatio qͥ pactū appoſuit qͥ debuit legere .i. pactū aꝑtius apponereff. d̓ pac. veteribꝰ. placꝫ. ⁊ ẜm ꝓmiſſorē fit interp̄tatio qꝛ liberūfuit ſtipulatori verba late ꝯcipere. ff. de ver. obli. quicquiq. B.