Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriQuarti

p̄ſente delectabili: habet aliquē actū: ſꝫ tm̄delectationē. ⁊cͣ. Preterea. appetitus ſe hꝫad obiectū delectabile ſicut graue ad centrū.ſed graue in cētro nullum actu habet ſed ſolūquietē. igitur eodē modo appetitus p̄ſente delectabili ſolū habet delectationē. Preterea.ſi diſtingūtur: tūc poteſt eſſe fruitio ſine delectatione: quod videtur abſurdū. Preterea. ſidiſtinguātur realiter: tūc quero in quo eſt de lectatio ſubiectiue: an in actu fruitōis: an in volūtate? in actu fruitiōis: qꝛ tūc poſſet fruitio ſtare triſtitia: quia ſubrectū eſt in potētia neutra ad vtrūqꝫ. Nec in voluntate: qꝛ qͥcquid eſt cōpoſſibile vni cōtrarioꝝ in eodē ſubiecto eſt cōpoſſibile reliquo. per ꝯſequēs delectatio eſſet cōpoſſibilis actui odiēdi in volūtate: fruitio eſſet ꝯpoſſibilis triſtitie. vtrūqꝫvidetur falſum. ⁊c̄. Cōtra iſtā opinionē ar1guitur pͥmo ſic. Amor amicitie eſt ꝑfectior ꝙͣamor cōcupiſcētie: ſed amor cōcupiſcētie manebit in patria reſpectu beatoꝝ. gͦamor amicitie manebit reſpectu dei. Preterea. odiuꝫ ettriſtitia non ſunt idē. nec amor et delectatioſunt idē. Aſſumptuꝫ ptꝫ. qͥa quādo aliquid eſta me nolitū: puta nolo iſtu peccare: ſi non peccet delectabor in nolēdo: et ſi eueniat oppoſi illius quod eſt a me nolitū: tūc triſtabor innolēdo. actu nolēdi ſtat delectatio et triſtitia. per cōſequēs ſunt eadē. qͥa poſſuntſeparari. Similiter actu amandi ſtat delectatio: puta quādo aliquid eſt volitū a me: illud euenit ſicut eſt volitū. et quādo oppoſituꝫeuenit: tūc eſt triſtitia in volūtate ſine om̄i noua volitione. iſta eodē modo diſtingūtur: qꝛpoſſunt ſeparari. Preterea. delectatio ſtatamore cōcupiſcētie cuꝫ amore amicitieſtant ſimul reſpectu eiuſdē obiecti. eſt eadem altero illoꝝ. Preterea. non plus repugnāt dilectio delectatio quādo obiectuꝫ eſtpreſens: ꝙͣ deſideriū dilectio quādo obiectūeſt abſens: ſed dilectio eſt cum actu deſiderijl. in abſentia obiecti. ⁊cͣ. Ideo dico dilectio delectatio diſtingūtur realiter: ſed nondico hoc ꝓpter ratione quaꝫ aliqui ponūt: ſcꝫ actus volēdi ſe habet ad delectationē: ſicutactus nolēdi ad triſtitiā: ſed actus nolēdi pōteſſe ſine triſtitia: vt patet in beatis qui nolūthomines peccare: tamē triſtātur. Quiaponeret predictā idētitatē diceret delectatio eſſet eadē quolibet actu diligēdi: ſedſolū qn̄ aliqͥd diligitur ita euenit ſicut talisvult diligit. qꝛ tūc vl̓iter ſequit̉ delectatio.eſt eadē dilectione. qn̄ aūt oppoſitū euenittūc eſt idē dilectione. qꝛ tūc ſequit̉ triſtitia. Similiter diceret triſtitia eſt eadem

actu illo nolendi qn̄ oppoſitum noliti acciditqꝛ vl̓r eſt triſtitia. qn̄ aūt accidit oppoſituꝫtūc eſt delectatio. Et ita diceret: ſi angeli beati nollent aliquid eſſe: eius oppoſitū eueniret triſtarent̉. Et per ꝯſequēs ſi nollent hoīespeccare hoīes peccarent triſtarent̉. Uel poteſt dici angeli boni nollent hoīes peccare tn̄ accidit freq̄nter oppoſitū ſine triſtitia: ethoc miraculoſe: qꝛ deus ſuſpendit actiuitateꝫillius actus nolendi reſpectu triſtitie in. angelo bono. Sil̓r angelus malus vult hoīes peccare: frequēter accidit hoīes peccāt: ta ſine delectatōe eius: qꝛ deus per miraculūſuſpendit actiuitatē actus volēdi reſpectu delectatōis. Et ideo pono diſtinctōem inter illaqꝛ poſſunt ſeparari. Patet in āgelo malo diligit ſe intēſiue: tamē nullā delectatōem habet. De q̄re alibi. Aliter pōt dici delectatio excellens excludit oēm triſtitiā: triſtitiaexcellens excludit quācunqꝫ delectatōem. Etqꝛ angelus habet delectatōem excellenteꝫ: obſtāte oppoſitum noliti accidat: ta triſtat̉. Sil̓r angelus malus habꝫ triſtitiāexcellente: obſtante volituꝫ eueniat delectat̉. Et hec videt̉ potiſſima ratio eſſead ꝓbandū diſtinctōem inter delectatōemtriſtitiā: actū nolendi volēdi: qꝛ poſſunt ſeparari. vt ptꝫ in angelo bono malo. Tn̄ pͥmarn̄ſio eſt melior. Quantū ad ſcd̓m. videt̉ ali­ 8quibus pōt demōſtrari. Primo qꝛ om̄i agen Pti ꝓpter finē neceſſaria ē cognitio finis. Secudo qꝛ cognita potētia pōt cognoſci eius ordinabilitas ad finē. Tertio qꝛ potētia habēsaliqd̓ cōe obiecto quietat̉ niſi in ꝑfectiſ-ſimo cōtēto ſub illo obiecto. Quarto qꝛ potētia reſpicit multa obiecta qͥetat̉ ī aliquoniſi virtualit̓ includat oīa alia obiecta. Quito qꝛ pōt naturalit̓ ꝯgnoſcere ens ē eiusobiectū naturale ⁊cͣ. Iſtas rōnes q̄re in Ioh̓eq̄one pͥma ordinis. Sꝫ qꝛ concludūt rn̄deoad eas. Ad primā dico quo ad maiorē qn̄ firnis ſequit̉ naturalit̓ ex eis ſunt ad finē: ſꝫſolū libere ꝯfert̉ ex mera volūtate acceptātistalia tāꝙͣ ordinata ad finē: tūc eſt nccria cognitio finis in ꝑticulari: in vl̓i tn̄ pet cognoſciſic ē in ꝓpoſito. Qn̄ aūt ſeqͥtur ex naturali neceſſitate: tūc ē nccͣria cognitio eiꝰ vl̓ in agentevel in dirigēte agēs. Ad minorē dico lꝫ btītudo ſit finis nr̄: tn̄ pōt a nobis naturalit̓cognoſci fruitio eſt finis mediāte viſiōe een̄tie dīne clara nuda: ſꝫ pōt naturalit̓ cogͦſcia nobis illa viſio ſit poſſibilis. Ad ſcd̓m dico ſicut ptꝫ alibī nūqͣ notitia incōplexa vnius rei ducit nos ad noticiā pͥmā incōplexā alteriꝰ. Et ꝙͣtūcūqꝫ cognoſceret̉ q̄cūqꝫ poten

Sententia auct.

Tertia

Cōtra opinioneꝫ

Quarta

Quinta

Gorundi articuliprimū argumētūScpͥm

Tertiū

Se canul ariprimū argunScpͥm

Ad ſcd̓m

Quintū

Quartū

Ad primū pronthabetur in ſcoto.

.138