QueſtioXIIII
Aeſt mobilis ad formā motu naturali ⁊ naturaliter. Si dicas adhuc ꝙ oīa iſta nō ꝓbant qͥnſit mobilis ad formā libere puta ad volitōem.Rn̄deo. verū eſt: ſꝫ hec cōcluſio ꝓbat̉ ꝑ tertiūargumētū. viij. phiſicoꝝ: ⁊ xij. metaphiſice. ⁊ ētale. oīs natura libere mota ad volitioneꝫ aliquā pōt eſſe miſera ſi eius felicitas nō dependeat ab aliquo alio ſicut a cā totali: qd̓ dico ꝓpter angelos ⁊ homīes q̄ poſſunt libere multavelle in patria: ⁊ tn̄ non poſſunt eſſe miſeri: qꝛeoꝝ felicitas dependet a deo ſicut a cā totali.qd̓ ptꝫ ſil̓r de viſione: qꝛ ſi intellectꝰ eſſet actiuus reſpectu viſiōis poſſit voluntas vt videt̉auertere intellectū ab illa viſione ſic̄ ⁊ nūc p̄tnolle illā viſionē eē ⁊ p̄t libe̓ velle aliā viſionēeſſe. ⁊ ſic vt videt̉ actꝰ intellectus eēt in ptātevolūtatis. ſil̓r ptꝫ de fruitiōe ꝙ cauſat̉ totalit̓a deo: qꝛ ſi volūtas eēt actiua reſpectu illius actus eēt in ptāte volūtatis. ⁊ tunc poſſet fierimiſera in patria ſicut ſibi placeret. qd̓ videturabſurdū. ſꝫ pͥmus motor ex quo ſimpl̓r pͥmus ē:nō ſic depedet ab aliquo alio. igr̄ ſi ſic moueretur ad volitōem poſſet fieri miſer. qd̓ reputatph̓s abſurdū. Si dicas ꝙ ad fruitiōem mouet̉naturalit̓ ⁊ ad alias volitōes libere. ⁊ ſic ꝯcludit argumentū. Rn̄deo ꝙ hoc eſt ẜm argumētū factū: qꝛ tūc tanꝙͣ naturale mouet̉ de potētia eſſentiali: qꝛ eoīp̄o quo aliqͥd mouet̉ de potētia eſſentiali ad formā eſt in potētia ad eā. ⁊tūc neceſſario moueret̉ ab alio. ⁊ ſic nō eēt primus motor. ſic igit̉ ptꝫ ꝙ ꝑ tres rōnes ꝓbaturꝙ pͥmus motor eſt ſimpl̓r īmobilis tā motu locali ꝙͣ motu ad formā. Si dicas ꝙ iſta nō probāt qn̄ ſit mobilis ꝑ accidēs. Rn̄deo. oē quodmouet̉ ꝑ accidēs pōt moueri ꝑ ſe. ptꝫ de accidentibꝰ de qͥbus minꝰ videt̉ ꝙ ſi eſſent ſeparata mouerent̉ ſaltē localiter ꝑ ſe ẜ nō alijs motiz bus. Ad rōnes opinionis. Ad primā dico ꝙb ille actus mutat ad mutatōem obiecti ſiue ſitpͥmariū ſiue ſcd̓ariū nihil refert. ⁊ iō dico ꝙ illa eſt īſufficiēs niſi ꝑ rōnem cognoſcēdi intelligat obiectū ſicut aūt eſt in ꝓpoſito qn̄ pͥmocognoſcit̉ eſſentia ⁊ poſt creatura. Ad aliuddico ꝙ creaturas contineri in deo nō eſt niſi illas poſſe cauſari a deo. ⁊ ideo ſimpliciori modo ꝯtinent̉: qꝛ poſſunt cauſari a ſimpliciſſimoigit̉ cognitio illa qua cognoſcit̉ ip̄m continēseſt ſimplicior ⁊ tantū vnus actus. ſꝫ illa cōtenta ſub cōtinente nō poſſunt cognoſci ſimpliciori modo ꝑ pauciores actus ꝙͣ poſſunt cognoſci in ſe ceteris paribus. poteſt tamen tā deusꝙͣ creatura cognoſci per vnū actū ſi ſimul ⁊ eq̄primo cognoſcat̉ vterqꝫ. ita poſſunt due cauſe cognoſci per vnū actū. ſed ſi vnum prius cognoſcat̉ ⁊ poſterius aliud: tūc nō poteſt eſſe tā
tū vnus actus. Ad aliud dico ꝙ vtraqꝫ parspōt cōcedi prima: qꝛ ſi habeat vnū actu terminatū ſolū ad eſſentiā diuinā ⁊ aliū terminatūad eſſentiā ⁊ creaturā vterqꝫ eſſet beatificꝰ: qꝛhaberet deū clare viſum ꝓ obiecto. Sil̓r ſcd̓apars: qꝛ ſi haberet actū vnū terminatū ad deūpreciſe ⁊ aliū ad creaturā terminatū p̄ciſe: primus eēt beatificus: qꝛ haberet deū ꝓ obiectoſcd̓s nō ꝓpter cām poſitā. Ad aliud dico ꝙimplicat falſum: ſcꝫ ꝙ aliqͣ relucēt in eſſentiadiuina tanꝙͣ in ſpeculo. qd̓ falſum eſt: qꝛ creatura in deo nō hꝫ niſi duplex eſſe ẜm iſtū cōemmodū loquēdi vnū: ſicut in cā virtualiter hͦ eſtin cā potēte talia cauſare. ⁊ aliud in cognitōediuina: ⁊ in volitōe q̄ oīno ſunt idē: nec habetaliud eſſe relucēs: nec repreſentatiuū in eſſentia ſicut ī ſpeculo: ſicut aliqͥ ymaginant̉ falſe.Et qn̄ dicit̉ vidēs deū videt infinitā ꝑfectōeꝫcōcedo. Et cū dicit̉ talis videt oīa relucentiadico ꝙ nihil tale eſt ibi. Ad aliud dico ꝙ etiāimplicat deū repn̄tare creaturā aliter ꝙͣ cā q̄cunqꝫ repreſentat ſuum effectū. qd̓ falſum eſt.Ad aliud concedo cōcluſionē ꝙ videns creaturā in verbo nō eſt beatus in illo actu ſi terminet̉ ad creaturā niſi forte beatitudine accn̄tali q̄ nihil eſt ad ꝓpoſitū.Queſtio. xiiij.Heritur vltimoUtrū voluntas beata neceſſariofruat̉ deo. Probat̉ ꝙ nō: qꝛ eadeꝫpotentia habet eundē modū faciendi circa oīa ſua obiecta: ſꝫ voluntas eſt eadē potētia in via ⁊ in patria: ⁊ in via nō neceſſario fruitur deo: ergo nec ī patria. Pretereapotētia rōnalis valet ad oppoſita: volūtas ēhmōi: igr̄ pōt in fruitiōe ⁊ in eius oppoſitū. ergo nō neceſſario fruit̉. Ad oppoſitum. Si nō:tūc voluntas beata poſſet peccare: qꝛ pōt fruideo ⁊ nō frui deo qn̄ tenet̉. igr̄ ⁊cͣ. Circa q̄ſtionē ſic ꝓcedendū eſt. Primo videnduꝫ eſt qͥdſit fruitio ⁊ cuius eſt. Scd̓o vtrū poſſet ꝓbariꝑ naturalē rōnem ꝙ eſt poſſibile noſtre nature. Tertio vtrū neceſſario eliciat̉ a voluntatevel cōtīgēter: ſic ꝙ ſit in ptāte volūtatꝭ. Quarto mouebunt̉ dubia. Circa primū eſt difficultas ꝓpter cōueniētiā q̄ apparet inter dilectōnē ⁊ delectatōem: vtrū ſint eadē vel diſtinctarealiter. Et dicūt hic aliqui ꝙ fruitio nō eſtniſi quedā delectatio: ita ꝙ ponunt ꝙ ſunt eadem realiter ⁊ nō diſtingūtur. Hec probaturprimo ſic. Quia habito fine appreheſo per actū intellectus volūtas nō habet alique actūniſi tm̄ delectatōem. gͦ ⁊cͣ. Preterea. ſil̓r debet eſſe de appetitu ſenſitiuo ⁊ de ītellectiuo:ſed appetitus ſenſitiuus poſt actum deſiderijiiij
E iiij
Ad ſcd̓am
LAd primā ratōeꝫalteriꝰ opinionis
Circa q̄ſtionemquattuor articuli
Secunda
Ad quintā
BPrimus articulꝰ
Opinio pͥma
Ad ſextam
Probatio prima
AQueſtio XIIII⁊ vltima
Ad quartā
Ad tertiā