QuartiLiori
obiectū oīno ⁊ habēt effectus oīno eiuſdē rōnis: nec ẜm numerū. qꝛ pluralitas nō eſt ponēda ſine neceſſitate: ſed nulla neceſſitas eſt adponendū diſtinctione: ſed ſolū primus actꝰ eſtauctus. qꝛ alia cauſa ꝑtialis cōcurrēs augmētat actū. Ad ſextuꝫ dico. ꝙ tā viſio ꝙͣ fruitiocauſatur totaliter a deo. hoc tn̄ nō pōt euidēter ꝓbari: ſꝫ hoc videtur rōnabilius ꝙͣ eius oppoſituꝫ. tū qꝛ vterqꝫ actus eſt premiū eēntiale⁊ cōfertur a deo pro actibus meritorijs p̄cedētibus. qꝛ magꝭ eſt rōnabile ꝙͣ ꝙ creatura agatpremiū ſuū. Cū qͥa creatura nullū actū ſuū itaexcellente pōt cauſare: nec totaliter nec ꝑtialiter reſpectu actus aliarū cognitionū creaturarū ⁊ volitionuꝫ: pōt intellectus ibi eē actuscauſa ⁊ volūtas ſil̓r: ſicut in via. Si dicas ꝙ hͦeſt impoſſibile: quia tunc idem poſſet ſe reducere de potentia eſſentiali ad actu ſine om̄i extrinſeco. qd̓ eſt cōtra ph̓m. viij. phiſicoꝝ. Preterea. vij. phiſicoꝝ ꝓbat ph̓s primū motoremeſſe īmobilē ꝑ iſtud mediū. omne quod mouet̉ab alio mouetur: ⁊ nō eſt ꝓceſſus in infinituꝫ.igitur primū eſt īmobile: qd̓ argumētū nō valeret ſi idē poſſet mouere ſe. poſſet em̄ aliquisdicere ꝙ primus motor nō mouetur ab alio: ſꝫbene mouetur a ſe. ſicut tu dicis de intellectu⁊ voluntate. Ad primū iſtoꝝ dico. ꝙ intentioph̓i eſt in agētibus naturalibꝰ ſiue corꝑalibꝰ ſiue ſpiritualibus ſiue cōiunctis ſiue ſeparatisꝙ agēs tale poſtꝙͣ eſt in potētia eēntiali ꝑ aliqd̓ tēpus ad hoc ꝙ eliciat actū: neceſſe eſt aliqͥd extrinſecū cōcurrere in aliquo genere cauſe ad hoc ꝙ talis actus eliciatur ⁊ nunꝙͣ reperietur inſtātia. ptꝫ in agente corporali: ſi nuncignis nō agat ⁊ poſt agat. hoc erit vel qꝛ paſſum nō erit approximatū qd̓ debet cōcurreread recipiendū actioneꝫ ignis in genere cauſematerialis. vel ſi ſit approximatū ⁊ deꝰ ſuſpēdat actionē ignis ẜm cōem modū loquēdi cuꝫactionē eius ſuſpēdere nō eſt niſi cū igne noncōcurrere vt cauſa ad hoc ꝙ actus eliciat̉ opꝫdeū qui eſt cauſa extrinſeca ad iſtu actū ꝯcurrere vel qd̓cunqꝫ aliud impedimentū ponaturoportet illud ꝑ agēs extrinſecū remoueri. Eodem mō in ſpūalibus ptꝫ: qꝛ qn̄ intellectus denō intelligente fit ītelligēs. reqͥrit̉ ꝙ obiectūꝯcurrat qd̓ pͥus nō ꝯcurrebat: vl̓ ſi ſic ⁊ actꝰ intellectꝰ ſuſpendat̉ vel ſimpl̓r ꝑ deum: tūc opꝫdeū ꝯcurrere ad hͦ ꝙ intellectus intelligat velreſpectu iſtiꝰ obiecti ꝑ volūtatem auertenteꝫintellectū ab iſto ⁊ ꝯuertentem ad aliud obiectū: ſi poſt ītellectꝰ eliciat actū circa pͥmū obiectū. hͦ erit ꝑ volūtatem. ⁊ tūc rctū illiꝰ volitioeſt vere cā efficiens: ſic ꝙ iſtud eſt gn̓aliter verum de agente naturali corporali ⁊ ſpūali: ſed
iin agente libero eſt inſtantia manifeſta: quiaobiectū cognitū pōt eſſe preſens voluntati inrōne volibilis: ⁊ deus ſil̓r ad cauſandū ⁊ volūtas ſil̓iter: ⁊ om̄ia requiſita ad actu volendi. ⁊tamen nō oportet ꝙ eliciatur actus volendi:quia hoc totū eſt in libertate voluntatis qͥ poteſt ſibi libere elicere ſicut ſibi placet ꝙͣtucunqꝫ omīa ſufficientia ad actū volēdi ſint preſentia ⁊ bene diſpoſita: ita ꝙ agens liberū exiſtēsin potentia eſſentiali ad actuꝫ poteſt exire adactū ex ſe ſolo ſine aliquo extrinſeco quocunqꝫaliter cōcurrente nūc ꝙͣ prius ꝑ caſum poſitū.Ad aliud dico ꝙ ph̓s. vij. phiſicoꝝ intendit ꝓbare ꝙ primus motor eſt īmobilis motu locali per argumentū predictum ⁊ ſupponit tanꝙͣprobatu in. vi. quia ome qd̓ mouetur localitereſt ꝙͣtuꝫ ⁊ diuiſibile. ⁊ ſupponit ꝙ eſt dare primū mouens. ⁊ ſupponit ꝙ nihil poteſt moueri a ſe primo. ⁊ vocat moueri a ſeip̄o primo quādo aliquid conuenit toti: ita ꝙ non parti. ⁊ ſicnihil poteſt moueri a ſeipſo primo. qd̓ probatur ſic: quia totuꝫ quieſcit ad quietem partis.igitur mouetur ad motū partis: quia impoſſibile eſt ẜm eum ꝙ totū moueatur ⁊ pars quieſcat: ita ꝙ vna pars mouet aliam ⁊ multe ſiueom̄s mouent totū. ⁊ per ꝯſequens totū nō mouetur a ſeip̄o primo ẜm expoſitōem dictam delibro primo. Ex iſtis poteſt ſic argui. omē qd̓mouetur ab alio mouetur: quia omē qd̓ mouetur aut mouetur a principio extrinſeco aut intrinſeco. ſi ab extrinſeco tunc manifeſtū eſt ꝙmouetur ab alio. ſi ab intrinſeco: tunc mouetur a parte: pars eſt alia a toto. patet igitur ꝓpoſitio ſumpta. ſed ẜm ſuppoſitōem quādamprius dictā eſt dare primū motorē. ſi igitur mouetur localiter mouetur ab alio mouente pͥuset hoc ſiue moueat̉ a principio intrinſeco ſiueextrinſeco. ⁊ ꝑ cōſequens primus motor nō eſſet primus: ſed eſſet alius prior. igit̉ neceſſarioſequit̉ ꝙ primus ſit īmobilis motu locali: quianec pōt moueri ab alio: nec a ſe. ⁊ ſic ptꝫ ad ſecundū. Si dicas ꝙ iſtud nō ꝓbat qͥn ſit mobilis motu ad formā puta ad intellectōem ex ſeRn̄deo ꝙ ſic: qꝛ per argumentū. viij. phiſicoꝝ.pōt probari ꝓpoſitio accepta prius oē qd̓ mouet̉ ab alio mouet̉. q̄ talis eſt qn̄ aliquid eſt inpotentia eſſentiali ad aliquā formā. ⁊ eſt agesnaturale īpoſſibile eſt ꝙ reducat ſe de potētiaad actū ſine mouēte extrinſeco: qꝛ agens naturale approximatū paſſo nec̄rio agit niſi deficiat aliqd̓ extrinſecū ꝯcurrens ad talē actiōem.ſi igr̄ primꝰ motor mouet̉ ad formā puta ītellectōeꝫ: tc̄ aliqn̄ eēt ī potētia een̄tiali rctū forme⁊ ꝑ ꝯn̄s n̄ poſſꝫ ſe reduce ad actū niſi moueret̉ab alio. ⁊ ſic ꝑ aliud argumentū ꝓbaret̉ ꝙ no
Ad ſextum