Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QuartiLiori

obiectū oīno habēt effectus oīno eiuſdēnis: nec ẜm numerū. qꝛ pluralitas eſt ponēda ſine neceſſitate: ſed nulla neceſſitas eſt adponendū diſtinctione: ſed ſolū primus actꝰ eſtauctus. qꝛ alia cauſa ꝑtialis cōcurrēs augmētat actū. Ad ſextuꝫ dico. viſio ꝙͣ fruitiocauſatur totaliter a deo. hoc tn̄ pōt euidēter ꝓbari: ſꝫ hoc videtur rōnabilius ꝙͣ eius oppoſituꝫ. qꝛ vterqꝫ actus eſt premiū eēntiale cōfertur a deo pro actibus meritorijs p̄cedētibus. qꝛ magꝭ eſt rōnabile ꝙͣ creatura agatpremiū ſuū. qͥa creatura nullū actū ſuū itaexcellente pōt cauſare: nec totaliter nec ꝑtialiter reſpectu actus aliarū cognitionū creaturarū volitionuꝫ: pōt intellectus ibi actuscauſa volūtas ſil̓r: ſicut in via. Si dicaseſt impoſſibile: quia tunc idem poſſet ſe reducere de potentia eſſentiali ad actu ſine om̄i extrinſeco. qd̓ eſt cōtra ph̓m. viij. phiſicoꝝ. Preterea. vij. phiſicoꝝ ꝓbat ph̓s primū motoremeſſe īmobilē iſtud mediū. omne quod mouet̉ab alio mouetur: eſt ꝓceſſus in infinituꝫ.igitur primū eſt īmobile: qd̓ argumētū valeret ſi idē poſſet mouere ſe. poſſet em̄ aliquisdicere primus motor mouetur ab alio: ſꝫbene mouetur a ſe. ſicut tu dicis de intellectu voluntate. Ad primū iſtoꝝ dico. intentioph̓i eſt in agētibus naturalibꝰ ſiue corꝑalibꝰ ſiue ſpiritualibus ſiue cōiunctis ſiue ſeparatis agēs tale poſtꝙͣ eſt in potētia eēntiali aliqd̓ tēpus ad hoc eliciat actū: neceſſe eſt aliqͥd extrinſecū cōcurrere in aliquo genere cauſe ad hoc talis actus eliciatur nunꝙͣ reperietur inſtātia. ptꝫ in agente corporali: ſi nuncignis agat poſt agat. hoc erit vel qꝛ paſſum erit approximatū qd̓ debet cōcurreread recipiendū actioneꝫ ignis in genere cauſematerialis. vel ſi ſit approximatū deꝰ ſuſpēdat actionē ignis ẜm cōem modū loquēdi cuꝫactionē eius ſuſpēdere eſt niſi igne noncōcurrere vt cauſa ad hoc actus eliciat̉ opꝫdeū qui eſt cauſa extrinſeca ad iſtu actū ꝯcurrere vel qd̓cunqꝫ aliud impedimentū ponaturoportet illud agēs extrinſecū remoueri. Eodem in ſpūalibus ptꝫ: qꝛ qn̄ intellectus de intelligente fit ītelligēs. reqͥrit̉ obiectūꝯcurrat qd̓ pͥus ꝯcurrebat: vl̓ ſi ſic actꝰ intellectꝰ ſuſpendat̉ vel ſimpl̓r deum: tūc opꝫdeū ꝯcurrere ad intellectus intelligat velreſpectu iſtiꝰ obiecti volūtatem auertenteꝫintellectū ab iſto ꝯuertentem ad aliud obiectū: ſi poſt ītellectꝰ eliciat actū circa pͥmū obiectū. erit volūtatem. tūc rctū illiꝰ volitioeſt vere efficiens: ſic iſtud eſt gn̓aliter verum de agente naturali corporali ſpūali: ſed

iin agente libero eſt inſtantia manifeſta: quiaobiectū cognitū pōt eſſe preſens voluntati inrōne volibilis: deus ſil̓r ad cauſandū volūtas ſil̓iter: om̄ia requiſita ad actu volendi.tamen oportet eliciatur actus volendi:quia hoc totū eſt in libertate voluntatis poteſt ſibi libere elicere ſicut ſibi placet ꝙͣtucunqꝫ omīa ſufficientia ad actū volēdi ſint preſentia bene diſpoſita: ita agens liberū exiſtēsin potentia eſſentiali ad actuꝫ poteſt exire adactū ex ſe ſolo ſine aliquo extrinſeco quocunqꝫaliter cōcurrente nūc ꝙͣ prius caſum poſitū.Ad aliud dico ph̓s. vij. phiſicoꝝ intenditbare primus motor eſt īmobilis motu locali per argumentū predictum ſupponit tanꝙͣprobatu in. vi. quia ome qd̓ mouetur localitereſt ꝙͣtuꝫ diuiſibile. ſupponit eſt dare pri mouens. ſupponit nihil poteſt moueri a ſe primo. vocat moueri a ſeip̄o primo quādo aliquid conuenit toti: ita non parti. ſicnihil poteſt moueri a ſeipſo primo. qd̓ probatur ſic: quia totuꝫ quieſcit ad quietem partis.igitur mouetur ad motū partis: quia impoſſibile eſt ẜm eum totū moueatur pars quieſcat: ita vna pars mouet aliam multe ſiueom̄s mouent totū. per ꝯſequens totū mouetur a ſeip̄o primo ẜm expoſitōem dictam delibro primo. Ex iſtis poteſt ſic argui. omē qd̓mouetur ab alio mouetur: quia omē qd̓ mouetur aut mouetur a principio extrinſeco aut intrinſeco. ſi ab extrinſeco tunc manifeſtū eſtmouetur ab alio. ſi ab intrinſeco: tunc mouetur a parte: pars eſt alia a toto. patet igiturpoſitio ſumpta. ſed ẜm ſuppoſitōem quādamprius dictā eſt dare primū motorē. ſi igitur mouetur localiter mouetur ab alio mouente pͥuset hoc ſiue moueat̉ a principio intrinſeco ſiueextrinſeco. cōſequens primus motor eſſet primus: ſed eſſet alius prior. igit̉ neceſſarioſequit̉ primus ſit īmobilis motu locali: quianec pōt moueri ab alio: nec a ſe. ſic ptꝫ ad ſecundū. Si dicas iſtud ꝓbat qͥn ſit mobilis motu ad formā puta ad intellectōem ex ſeRn̄deo ſic: qꝛ per argumentū. viij. phiſicoꝝ.pōt probari ꝓpoſitio accepta prius qd̓ mouet̉ ab alio mouet̉. talis eſt qn̄ aliquid eſt inpotentia eſſentiali ad aliquā formā. eſt agesnaturale īpoſſibile eſt reducat ſe de potētiaad actū ſine mouēte extrinſeco: qꝛ agens naturale approximatū paſſo nec̄rio agit niſi deficiat aliqd̓ extrinſecū ꝯcurrens ad talē actiōem.ſi igr̄ primꝰ motor mouet̉ ad formā puta ītellectōeꝫ: tc̄ aliqn̄ eēt ī potētia een̄tiali rctū forme ꝯn̄s poſſꝫ ſe reduce ad actū niſi moueret̉ab alio. ſic aliud argumentū ꝓbaret̉ no

Ad ſextum