LibriꝘQuarti
euacuat̉ leuiter iſta difficultas. Sed iſta opinio falſa eſt ītelligēdo ꝑ qͥdditateꝫ oē illud qd̓eſt de eēntia vl̓ ꝑs eēntialis rei. qm̄ ſi materianō eſſꝫ de eēntia vel de qͥdditate rei nihil eſſꝫꝑ ſe cōpoſitū ex materia ⁊ forma. Pret̓ea. qd̓ ēin genere ꝑ reductionē eſt de qͥdditate illiꝰ qd̓eſt in genere ꝑ ſe. ſꝫ materia eſt hmōi. igr̄ eſt ꝑsqͥdditatis. Pret̓ea. qͥn̄cunqꝫ aliqͥd eſt in genere ꝑ ſe. vtrūqꝫ eſt ꝑs eēntialis ⁊ de qͥdditate illius exiſtētis ꝑ ſe in genere: ſꝫ tā materia ꝙͣ forma eſt hmōi. igit̉ ⁊c̄. Itē alij tenētes ꝙ materia eſt de qͥdditate rei. dicūt ꝙ erit idē hō poſtreſurrectionē qͥ an̄ ⁊ habebit eaſdē ꝑtes materie ẜm ſpēm: licet nō ẜm materiā ⁊ numerū. eteodē mō dicūt ꝙ ꝙͣdiu hō viuit manet idē numero ꝓpter idētitatē ꝑtiū ẜm ſpēm: ſicut ī augmētatione materia adueniēs cuꝫ forma p̄cedēte. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ẜm opinionē iſtā inducit̉ ꝑ gn̄ationē forma ſubſtātialis q̄ ſemꝑ manet eadē īaugmētatione: ꝙͣuis nō maneat eadē ẜm nūeruꝫ: ſꝫ ſolū ẜm ſpeciē. Pro iſta opinione ſic arguit̉. ſi adueniret noua forma in augmētatiōeeſſꝫ vera gn̓atio. Aliter ſequeret̉ ꝙ eēt iuxtapoſitio: vel duo corpora eēt ſimul in eodē loco. ſcꝫ corpꝰ auctū ⁊ corpꝰ augēs. ⁊ ita q̄libꝫ ꝑsaucͣti nō eſſet aucͣta. Pret̓ea. nō maneret aliqͥd ideꝫ nūero in augmetatione: ⁊ maxīe in diminutiōe: ſi ſemꝑ gnaretur et corrūperetur ꝑsmaterie ⁊ forme ſimul. Cōtra ph̓m in pͥmo degn̓atiōe. materia fluit ⁊ refluit. nō aūt ſpeciesaut forma. Sed hec opinio nō videt difficultatē q̄ſtionis. qꝛ ſi materia ẜm eos eſt de eſſentia cōpoſiti ad variationeꝫ materie ſequit̉ variatio cōpoſiti. ⁊ ꝑ ꝯn̄s cū nō redeat eadē materia nūero in reſurgēte nō reſurget idē homoqꝛ nō eſt idē totū cuiꝰ nō ſunt eēde ꝑtes. ptꝫ. diſtīctio maior realis ē int̓ ꝯpoſitū ex a ⁊ b. ⁊ cōpoſitū ex a ⁊c. ꝙͣ inter ꝯpoſitū ex a ⁊ b. ⁊ intercōpoſitū ex a b. accipiēdo a pro forma. et b ⁊cpro materijs diuerſis. qꝛ cōpoſitū ex a ⁊ b: ⁊ exa b. eſt ꝯpoſitū ex eadeꝫ materia ⁊ eadē formacōpoſitū ex a ⁊ b. ⁊ cōpoſitū ex a ⁊c nō ſunt exeadē materia. ſꝫ iſta diſtīctio eſt materialis. ethoc ſolū ꝓpter diuerſitatē materie. igit̉ ad diuerſitatē materie ſequit̉ variatio ꝯpoſiti. Preterea. iſta opinio non videt difficultatē de augmētatione et ꝯcedit ꝙ idē eſt aīal poſtꝙͣ pesabſcinderet̉ ab eo qd̓ an. et tn̄ in illa abſciſiōealiqͣ ꝑs forme deꝑditur cū forma ſit extēſa. ⁊ ꝑꝯn̄s ſaluat̉ idētitas aīalis materialis per ſolāidētitatē forme ẜm ſpēm nō obſtāte variatōematerie ẜm nūeruꝫ: ſicut ſaluat̉ idētitas nūeralis eiꝰ ſuppoſiti ꝑ idētitateꝫ ſpecificā materie nō obſtāte diuerſitate numerali. Et eodeꝫmō arguit̉ ꝙ aliqd̓ aīal auget̉ cuiꝰ forma eſt ex
A1 citenſa ⁊ in talibus ſicut eſt augmētatio ⁊ variatio in materia ita in forma extenſa. hͦ ꝓbat̉: qͥaforma extēſa nō trāſit de nouo ad aliquā materiā q̄ pͥus nō informabat ſicut alibi ptꝫ. vbi ꝓbat̉ ꝙ ſubiectū cuiuſcūqꝫ forme eſt ita ſimplexſicut ip̄a forma. ptꝫ etiā: qꝛ forma qͣlibet determinat ſibi certā materiā ſicut dc̄m eſt in q̄oneprecedēte: qꝛ effectus determinat ſibi certū agens ⁊ certā materiā. igr̄ in augmētatōe ſicuteſt augmētatio materie ita erit forme vl̓ remanebit illa materia ſine forma. Preterea. tuncaugmētatio ꝙͣtū ad formā nō eſſet niſi q̄dā rarefactio: qꝛ qn̄ aliqͥd manēs idē ⁊ in ſcd̓o adueniente aliquo extrinſeco occupat maiorē locūꝙͣ pͥus illud ſolū rare fit. ſic aūt eſt in augmētatōe ſi forma nō variet̉: ſꝫ ſolū materia. ꝯn̄s ē falſum ⁊ ꝯtra ph̓m. Ad primū iſtoꝝ dico ꝙ augmentatio differt a generatione: qꝛ pars illa denouo ꝓducta ꝙͣtū ad materiā ⁊ formā vnit̉ toti precedēti cū quo facit vnū ſicut pars aq̄ facit cū tota aqua. ſic aūt nō pōt eſſe in generatōne: quia pōt generare aliquid ex ſe exiſtens.Ad aliud dico ꝙ augmētatio nō eſt iuxta po ꝑſitio ſimpl̓r loquendo: ſꝫ bene cōcedo ꝙ iuxtaquālibet parteꝫ formalem q̄ ſcꝫ pōt agere action ꝓpria cōuertēdo alimentū in ſui naturā ⁊vnire ſibi iā cōuerſam fit ⁊ generat̉ alia ꝑs nōſubintrās eā: ſꝫ faciēs vnū cū illa ſicut pars aqͦcū aqͣ. ⁊ illud ſic plus occupat de loco ꝙͣ prius⁊ hͦ ſufficit ad vitandū iuxta poſitōem. ⁊ ꝑ hocptꝫ ꝙ duo corpora nō ſunt ſil̓ ſicut nec in augmentatōe aq̄. ⁊ ꝙ q̄libꝫ pars ẜm ſpēm ē auctavel q̄libet ꝑs potēs agere actōe ꝓpria: qꝛ ſibi ēaliqͥd vnitū mō qd̓ prius nō fuit. Ad aliud ptꝫin rn̄ſione queſtionis. Ad aliud dico ꝙ ph̓sintelligit ꝑ ꝑtes materiales non materiā ſiueformā: ſꝫ ꝑ ꝑtes materiales intelligit ꝑtes qͥbꝰnō cōpetit agere. ꝑ partes ẜm ſpēm intelligitpartes qͥbus cōpetit agere. prime ꝑtes fluunt⁊⁊ refluūt. ſcd̓e nō. Et iō aliter dico ad q̄onem⁊ pͥmo p̄mitto quādā diſtinctiōem de qͥdditate. nā qͥdditas vno mō accipit̉ ꝓ oībus q̄ ſuntde eſſentia rei q̄ faciunt vnū ꝑ ſe. ⁊ iſto mō qͥdditas eſt vnū cōpoſitū preciſe ex materia ⁊ forma: ⁊ materia erit de qͥdditate ⁊ eſſentia compoſiti ſicut forma: nec eſt aliqͣ differētia interhāc hūanitatē ⁊ hūc hoīem: vel hūanitatem ⁊hoīem. niſi qꝛ hūanitas īcludit aliqd̓ ſincathegoreuma ex vſu loquendi eqͥualent̓ vel virtualiter: ꝓpter quā incluſionē pōt aliqͥd predicari de hoīe qd̓ nō de hūanitate. Alio mō accipitur qͥdditas ꝓ forma vltima qͣ aliqͥd differt abalio. qd̓ nō eſt idē cū illo. ⁊ de qͥdditate ſic accepta eſt verū ꝙ qͥdditas differt ab eo: cuiꝰ eſtqͥdditas. ⁊ ꝙ ī ſeparatis eſt idē qͥdditas cū eo:
Opinio ſcd̓a
Cōtra opinioneꝫſcd̓am
Tertiū
Primū argumē
gcd̓m
Ad primū argu.
Ad ſcd̓m
Ad tertium
E