LibriQuarti
culpa niſi infundatur gr̄a: ſed gr̄a de facto fuitinfuſa ſine expulſione culpe: ptꝫ de angelis dexp̄o de beata virgine ⁊ de primo homīe ẜm aliquos: ſed iſtud nō eſt ex natura rei ꝙ nō expellitur culpa ſine infuſione gr̄e: qꝛ deus pōt facere cōtrariū. Circa ſcd̓m articulū videnduꝫvtrū remittat̉ culpa ſine penitētia. Ad hͦ dicoꝙ ꝑ penitētiā pōt ītelligi vel actus exterior inparte ſenſitiua: vel interior loquēdo de primoactu. ſic dico. primo ꝙ nullus actus vel pena q̄cunqꝫ exterior neceſſario reqͥrit̉ vel ſufficit addeletōem pct̄ī ⁊ infuſionē gr̄e. Sed loq̄ndo deactibus interioribꝰ ⁊ etiā paſſionibꝰ puta diſplicentia vel deteſtatione pctī vel de triſticiacōſequēte ⁊ de acceptatōe actus diſplicētie ⁊triſticie ꝯntis. Dico ꝙ nullū iſtoꝝ ſufficit ī generali ad deletōem pctī mortalis: qꝛ pōt fieriinordinate ⁊ ſine circūſtātijs debitis: ſed oīapredicta ſunt hmōi. igit̉ ⁊cͣ. Minor ptꝫ: qꝛ aliquis pōt deteſtari pctm̄ ⁊ triſtari ꝓpter penātꝑalem vl̓ eternā ſolū ⁊ nō ꝓpter deū. ⁊ ꝑ ꝯn̄sille actus vel triſticia caret debito fine: qꝛ ꝑfecta caritas foris mittit timorē. Scd̓o dico ꝙnō includit cōtradictōem pctm̄ remitti ⁊ gratiā infundi ſine penitētia. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſine aliquopredictoꝝ. hͦ ptꝫ: qꝛ deus pōt gr̄am infundereilli ſine penitētia ī quo nō inuenit̉ aliqͥd repugnās gre vl̓ gl̓ie. Sꝫ in peccatore nihil īuenit̉repugnās gr̄e vel gl̓ie: qꝛ actus iā trāſit ⁊ ex illo actu nō opꝫ ꝙ aliqͥs hitus dereliquat̉ ſicutpatuit ſupra. igit̉ ⁊cͣ. Preterea nihil exn̄s ī peccatore eſt cā neceſſaria pene ꝓpter quā repugnat ſibi gl̓ia. ⁊ hͦ ſi infligere penā ſit ſolū ī volūtate dei. igit̉ pōt deus ſibi illā penā remittere ſine oī repugnātia. Si dicis ꝙ deus nccͣrioinfliget penā: aliter eſſet deus iniuſtus. Cōtradeus ꝓ aliquo tꝑe pōt nō infligere pena. ⁊ ſi illa nō repugnāt ꝓ aliquo tꝑe nec imꝑpetuū repugnabāt: qꝛ lapſus tꝑis nō facit repugnātiāſꝫ illa q̄ repugnāt de ſe repugnant. Preterea hͦdato ſequit̉ ꝙ deus nō pōt iſtū pctōrem annihilare vllo mō: qꝛ ſi nō peniteret nccͣrio oporteret ſi ſit iuſtus: qꝛ infligeret ſibi penā quamnō pōt infligere ſi eū ānihilaret. ⁊ ſi peniteretnō pōt eū an̄nibilare: qꝛ tūc neceſſario ſibi daret gr̄am. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ẜm rectam rōnem daret ſibigl̓iam. ⁊ ſic nunꝙͣ poſſet aliquē pctōrem annihilare: qꝛ neceſſario oīs pctōr ē ſub aliquo iſtorū cōtradictorioꝝ: qꝛ vl̓ penitet vl̓ nō penitet.Tertio dico ꝙ de potentia ordinata pōt deusremittere culpā ſine om̄i ſpāli penitētia exteriori vel īteriori. Et hͦ ꝓbatur: qꝛ poſſibile eſt alique obliuiſci ſe cōmiſiſſe pctm̄: ſic ſcꝫ ꝙ habetignorantiā inuincibilē reſpectu illius. ⁊ ꝑ ꝯn̄silla ignorātia nō eſt imputabilis. iſte tūc nō te
netur deteſtari illud pctm̄: ſed nullus habensvſum rōnis pōt poni extra ſtatū ſalutis. igit̉ ſiiſte diligat deū ſuꝑ oīa deꝰ de potētia ordīataſibi ifundit gr̄am. igit̉ ⁊cͣ. Si dicas ꝙ talis tenetur penitere in gnali: puta ſi aliqͥd cōmiſitRn̄deo ꝙ tenet̉ penitere ſi ſibi occurrat pctm̄ī gnͣali. ſꝫ ſi nō occurrat ſine negligētia ſua nōvidet̉ quin poſſit ſibi remitti pctm̄: puta ſi cogitet intenſe de deo vel de quocūqꝫ alio ꝓpterqd̓ non pōt conteri in generali nec in ſpali. tn̄nō obſtāte hoc dico ꝙ exiſtēti in pctō mortali⁊ habēti de tali pctō vel nō habeti cōſcientiāꝓpter ignorantiā imputabilē nō pōt remittiillud pctm̄ de potentia dei ordinata ſine actupenitētie. ⁊ hoc qꝛ deus ſic diſpoſuit ꝙ nulli remitteret̉ culpa ſine oī punitiōe. Quarto dicoꝙ eſſentialius ſe hꝫ ad remiſſionē culpe actusdeteſtandi peccatū ꝙͣ q̄cunqꝫ penitētia ſiue interior ſiue exterior. Cuius rō eſt: qꝛ ſicut pctm̄ſola volūtate committit̉: ita ille actus qͥ prius⁊ eſſentialius eſt in ptāte volūtatis prius iteroēs actus ad deletōem peccati cōcurrit. hmōiaūt eſt actus diſplicētie ⁊ nō triſticia. Confirmat̉: qꝛ deus pōt ſuſpēdere cauſalitateꝫ illiusactus reſpectus triſticie: ⁊ tūc ibi eſt diſplicētia ⁊ deteſtatio ſine aliqua triſticia cōſequēte⁊ tn̄ talis deteſtans tunc meret̉ remiſſionē culpe ⁊ infuſionē gr̄e. Ex iſtis ptꝫ ꝙ tria ponunt̉qͥ dicunt̉ partes penitētie: ſcꝫ cōtritio cōfeſſio⁊ ſatiſfactio quoꝝ primū reſpōdet actibus īterioribus ⁊ alia duo actibꝰ exterioribꝰ. Circatertiū articulū vtrū ſit eadē gr̄a q̄ infundit̉ inpenitētia ⁊ in alijs ſacramētis h̓ dicit̉ ꝙ eſt alia gr̄a gratū faciēs ⁊ gr̄a ſacramētalis: qꝛ gr̄eſacramētales ordinant̉ ad reparatiōem defectuū hoīm qͥ ex predictis acciderunt ⁊ gratiagratū faciens ordinatur ad bene operandū. ſimiliter alia eſt gr̄a collata in vno ſacramento⁊ in alio. Sed ꝯͣ iſta. gr̄a ſacramē talis eſt qͥdēhabitus ordinatus ad actū. igit̉ non eſt diuerſa niſi ꝓpter diuerſitatē actuū: ſed nullus actꝰeſt in recipiēte ſacramentū qd̓cunqꝫ qͥn poſſiteſſe in eo ſi nō recipiat ſacramētū. ⁊ recipienspōt percipere ſe habere oēm actū ante ſacramentū quē ꝑcipit ſe habere poſt ſacramentū:qꝛ oēꝫ actū elicitū tā ab habitibꝰ naturalibusꝙͣ ſuꝑnaturalibus pōt ſe ꝑcipere habere antereceptiōem ſacramenti: quia deus nō ligaturſacramentis. igit̉ ⁊cͣ. Si dicatur ꝙ actus eiuslatet nos. Cōtra. ſicut actus ꝑfectiſſime virtutis nō latet: ita nec actꝰ cuiuſcūqꝫ alteriꝰ ꝟtutꝭſꝫ actꝰ caritatꝭ q̄ ē ꝑfectiſſima nō latet nos. igr̄⁊cͣ. Preterea ꝯtra hͦ qd̓ dicit ꝙ gr̄a ſacramētalis ponitur ad reparandū defectus aīe ⁊ potētiarū aīe: quia quero an iſti defectus ſunt ſolū
MCirca ſcd̓m
nCirca tertium