LibriPuarti
ignis ſucceſſiue inducant̉ in terra manēte terra. ⁊ tunc ꝙ ſicut ſucceſſiue ille qualitates inducunt̉ ita materia terre rarefiat ſucceſſiue ⁊in fine quādo inducitur forma ignis: tunc illaforma inducta cauſat vltimū gradū ⁊ ꝑfectuꝫraritatis ⁊ gradus raritatis precedentes cauſantur a qualitate ignis puta calore. Alio modo poteſt poni ⁊ forte melius ꝙ qn̄ expellunt̉qualitates terre ⁊ inducūtur qualitates ignisſemꝑ manet materia eque denſa ſicut prius: ſꝫquādo inducitur vltima forma ignis: tunc illa forma cū qualitate ignis cauſat raritatemcōpetentē. igitur nunꝙͣ in eodē inſtanti: quiaſi ſic motus localis eſſet in inſtāti: qꝛ illa rarefactio eſt qͥdā motus localis: ſed in tꝑe īmediate ſequēte inſtās inductōis ignis cauſat̉ raritas: ſed illud tēpus ꝓpter ſui breuitatē eſt imꝑceptibile. Si dicas ꝙ incōueniens eſt ꝙ forma ignis recipiat̉ in materia ita denſa ſic materia terre. Rndeo ꝙ verū eſt ꝙ maneat diu naturaliter in tali materia: ſꝫ ꝙ in generatōe ſuaita recipiat̉ in materia ſua prima ita dēſa modo predicto nō eſt ncōueniens. lꝫ aūt dicaturꝙ forma non ſemꝑ denoīatur a raritate: tn̄ aliqn̄ pōt forma extenſa rarefieri ſicut materia. ⁊hoc dico de forma ſiue ſit cōiuncta materie ſiue ſeparata. Ex predictis ptꝫ de raritate quōeſt dicendū ⁊cͣ. Ad ſcd̓m dico ꝙ illa rare factio eſt quedā ſpēs motus localis ⁊ condenſatio: qꝛ nō eſt niſi motus de minori loco ad maiorē: vel ecōtra. Sed ad cōmentatorē qn̄ comparat augmentatōem ad diminutōem in qualitare ⁊ rarefactionē ⁊ cōdenſatōem in ꝙͣtitate. Rn̄deo ꝙ in aliquo eſt ſil̓e de vno ⁊ de alio:⁊ in aliquo nō eſt ſil̓e. In hoc eſt ſil̓e: quia ſicutin augmentatōe ⁊ diminutōe qualitatis dicitur aliquid magis vel minus calidū: ſic per rarefactōem ⁊ cōdenſatiōem dicitur aliqͥd magiextenſum vel minus extenſum. In alio eſt ſil̓eqꝛ ſicut in augmētatōe qualitatis nihil de nouo cauſatur ab extrinſeco ſicut in augmentatiōe alioꝝ. eodē modo qn̄ de denſo fit rarū nihil ꝓducitur de nouo ab extrīſeco. ⁊ hec eſt intenrio ph̓i ⁊ cōmentatoris ſicut alibi dcm̄ eſt.Sed in hoc eſt diſſil̓e: qꝛ in augmentatōe qualitatis eſt motus ad formā abſolutā nouā diſtinctā a ſubiecto in rarefactōe aūt nō acquiritur aliqua talis forma de nouo abſoluta velreſpectiua. hoc dico tenēdo primā opinionemde ꝙͣtitate: ſed acquiritur tantū maior locus.Sed ẜm cōem opinionē acquirit̉ noua quātitas: qꝛ tota precedens corrūpitur. Ad tertiūdico ꝙ qualitas accipitur vno modo ꝓ qualitate de genere qualitatis. Alio mō accipiturpro cōceptu cōnotatiuo qͥ predicatur denoīa-
tiue de ſubiecto quō loquit̉ ph̓s de qualitatein predicamētis dicens ꝙ qualitas eſt ẜꝫ quāquales eē dicimur ⁊ denoīamur ita ꝙ oē denominās ẜm eū ſiue ſit res ſiue cōceptus pōt dici qualitas primo mō loquēdo de qualitate ſicut pōt rarefactio eſſe ſine qualitate ⁊ cōdenſatio ſil̓r per potentiā diuinā: ſed nō ꝑ potentiam creatā: qꝛ ſicut rarefactio naturaliter nōpōt eſſe niſi cōcurrente cā ſua actiua: nunc autē qualitas inducta per agens extrinſecū concurrens cū ſubſtātiali forma inducta in eadeꝫmiateria eſt cā raritatis ⁊ denſitatis ⁊ ip̄m agens extrinſecū eſt tantū cā cauſe ſicut priusprobatū eſt. igitur creatura nō pōt aliquā materiā rarefacere niſi inducendo primā qualitatē. Sed accipiendo ſcd̓o modo ſic nec virtuscreata nec increata pōt rarefacere aliquā materiā ſine qualitate: quia qn̄ de denſo fit rarūdeus non pōt facere qͥn denoīetur magis extēſum ⁊ raruꝫ qd̓ prius fuit denſum: lꝫ nō ſit hicaliqua qualitas de nouo ꝓducta: ſꝫ tantū partes prius coexiſtētes paucioribus partibus loci nūc coexiſtūt pluribus ⁊ magis nunc extenditur ſine om̄i accidente poſitiuo. ⁊ hoc ꝑ potentiā diuinā. Ad quartū dico ꝙ augmentatio proprie dicta q̄ eſt aīatorū diſtinguitur abalijs motibus: qꝛ illa augmētatio includit mutatōem ⁊ motū ad ſubſtantiā: qꝛ tā partes materie ꝙͣ forme nūc per augmentatōem acqͥruntur ⁊ prius nō ſuerūt. ⁊ ſic diſtinguitur a motulocali ⁊ rarefactōe: qꝛ neuter includit mutatōnem ad ſubſtantiā: qꝛ per neutrū acquirit̉ aliqua pars ſubſtātie. ⁊ ꝑ idē diſtinguit̉ ab alteratōe. Ad quintū dico ꝙ accides ſeparatumpōt variari mō ſupradicto. ⁊ tūc qn̄ dicitur ꝙtūc deſinit ibi eſſe corpus xp̄i. Negatur: qꝛ xp̄sinſtituit ꝙ ꝙͣ diu manēt eadē accūtia q̄ fuerūtprimo in hoſtia cōſecrata vel alia q̄ pn̄t naturalit̓ eādē ſubſtātiā panis ꝑficere ꝙ ꝙͣdiu manēt tādiu manet ibi corpus xp̄i ſub illis accn̄tibus. Sed ſubſtātia panis pōt ita manere etꝑfici nigredine ſic̄ albedine: iō nō obſtante ꝙhoſtia ab albedie ad nigredinē mutaret̉ nihilominꝰ pōt ibi corpus xp̄i manere. Et qn̄ dicitꝙ tūc deus ſemꝑ faceret nouū miraculū: cōced̓o ꝯcluſionē. Si dicas eadem volūtate antiqͣcreat rē ⁊ cōſeruat. Rn̄deo. aut intelligis ꝑ volūtatē antiquā aliqͥd a ꝑte dei: ſic oīa q̄ ſunt adeo ꝑ ātiquā volūtatē fiūt. ⁊ ſic deꝰ nūqͣ facitnouū miraculū: ſꝫ qͥcqͥd facit ꝑ anti quā volūtatē a ꝑte ſui facit. ſi aūt ꝑ volūtatē ātiquā ītelligis aliqͥd a ꝑte dei ꝯnotādo tn̄ effectu ꝓductūde nouo ſic p̄t eē variatio ī volūtate: qꝛ iſto moſic̄ effectꝰ ē nouꝰ: ita p̄t dici volitio noua. ⁊ ſicp̄t deꝰ ꝯtinue facere nouū miraculū: qꝛ ꝓducit
Ad ſcd̓m
OAd tertium
RAd quartum
gAd quintū