Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriPuarti

ignis ſucceſſiue inducant̉ in terra manēte terra. tunc ſicut ſucceſſiue ille qualitates inducunt̉ ita materia terre rarefiat ſucceſſiuein fine quādo inducitur forma ignis: tunc illaforma inducta cauſat vltimū gradū ꝑfectuꝫraritatis gradus raritatis precedentes cauſantur a qualitate ignis puta calore. Alio modo poteſt poni forte melius qn̄ expellunt̉qualitates terre inducūtur qualitates ignisſemꝑ manet materia eque denſa ſicut prius: ſꝫquādo inducitur vltima forma ignis: tunc illa forma qualitate ignis cauſat raritatemcōpetentē. igitur nunꝙͣ in eodē inſtanti: quiaſi ſic motus localis eſſet in inſtāti: qꝛ illa rarefactio eſt qͥdā motus localis: ſed in tꝑe īmediate ſequēte inſtās inductōis ignis cauſat̉ raritas: ſed illud tēpus ꝓpter ſui breuitatē eſt imꝑceptibile. Si dicas incōueniens eſt forma ignis recipiat̉ in materia ita denſa ſic materia terre. Rndeo verū eſt maneat diu naturaliter in tali materia: ſꝫ in generatōe ſuaita recipiat̉ in materia ſua prima ita dēſa modo predicto eſt ncōueniens. lꝫ aūt dicatur forma non ſemꝑ denoīatur a raritate: tn̄ aliqn̄ pōt forma extenſa rarefieri ſicut materia.hoc dico de forma ſiue ſit cōiuncta materie ſiue ſeparata. Ex predictis ptꝫ de raritate quōeſt dicendū ⁊cͣ. Ad ſcd̓m dico illa rare factio eſt quedā ſpēs motus localis condenſatio: qꝛ eſt niſi motus de minori loco ad maiorē: vel ecōtra. Sed ad cōmentatorē qn̄ comparat augmentatōem ad diminutōem in qualitare rarefactionē cōdenſatōem in ꝙͣtitate. Rn̄deo in aliquo eſt ſil̓e de vno de alio: in aliquo eſt ſil̓e. In hoc eſt ſil̓e: quia ſicutin augmentatōe diminutōe qualitatis dicitur aliquid magis vel minus calidū: ſic per rarefactōem cōdenſatiōem dicitur aliqͥd magiextenſum vel minus extenſum. In alio eſt ſil̓eqꝛ ſicut in augmētatōe qualitatis nihil de nouo cauſatur ab extrinſeco ſicut in augmentatiōe alioꝝ. eodē modo qn̄ de denſo fit rarū nihil ꝓducitur de nouo ab extrīſeco. hec eſt intenrio ph̓i cōmentatoris ſicut alibi dcm̄ eſt.Sed in hoc eſt diſſil̓e: qꝛ in augmentatōe qualitatis eſt motus ad formā abſolutā nouā diſtinctā a ſubiecto in rarefactōe aūt acquiritur aliqua talis forma de nouo abſoluta velreſpectiua. hoc dico tenēdo primā opinionemde ꝙͣtitate: ſed acquiritur tantū maior locus.Sed ẜm cōem opinionē acquirit̉ noua quātitas: qꝛ tota precedens corrūpitur. Ad tertiūdico qualitas accipitur vno modo qualitate de genere qualitatis. Alio accipiturpro cōceptu cōnotatiuo predicatur denoīa-

tiue de ſubiecto quō loquit̉ ph̓s de qualitatein predicamētis dicens qualitas eſt ẜꝫ quāquales dicimur denoīamur ita denominās ẜm ſiue ſit res ſiue cōceptus pōt dici qualitas primo loquēdo de qualitate ſicut pōt rarefactio eſſe ſine qualitate cōdenſatio ſil̓r per potentiā diuinā: ſed potentiam creatā: qꝛ ſicut rarefactio naturaliterpōt eſſe niſi cōcurrente ſua actiua: nunc au qualitas inducta per agens extrinſecū concurrens ſubſtātiali forma inducta in eadeꝫmiateria eſt raritatis denſitatis ip̄m agens extrinſecū eſt tantū cauſe ſicut priusprobatū eſt. igitur creatura pōt aliquā materiā rarefacere niſi inducendo primā qualita. Sed accipiendo ſcd̓o modo ſic nec virtuscreata nec increata pōt rarefacere aliquā materiā ſine qualitate: quia qn̄ de denſo fit rarūdeus non pōt facere qͥn denoīetur magis extēſum raruꝫ qd̓ prius fuit denſum: lꝫ ſit hicaliqua qualitas de nouo ꝓducta: ſꝫ tantū partes prius coexiſtētes paucioribus partibus loci nūc coexiſtūt pluribus magis nunc extenditur ſine om̄i accidente poſitiuo. hoc potentiā diuinā. Ad quartū dico augmentatio proprie dicta eſt aīatorū diſtinguitur abalijs motibus: qꝛ illa augmētatio includit mutatōem motū ad ſubſtantiā: qꝛ partes materie ꝙͣ forme nūc per augmentatōem acqͥruntur prius ſuerūt. ſic diſtinguitur a motulocali rarefactōe: qꝛ neuter includit mutatōnem ad ſubſtantiā: qꝛ per neutrū acquirit̉ aliqua pars ſubſtātie. idē diſtinguit̉ ab alteratōe. Ad quintū dico accides ſeparatumpōt variari ſupradicto. tūc qn̄ diciturtūc deſinit ibi eſſe corpus xp̄i. Negatur: qꝛ xp̄sinſtituit ꝙͣ diu manēt eadē accūtia fuerūtprimo in hoſtia cōſecrata vel alia pn̄t naturalit̓ eādē ſubſtātiā panis ꝑficere ꝙͣdiu manēt tādiu manet ibi corpus xp̄i ſub illis accn̄tibus. Sed ſubſtātia panis pōt ita manere etꝑfici nigredine ſic̄ albedine: obſtantehoſtia ab albedie ad nigredinē mutaret̉ nihilominꝰ pōt ibi corpus xp̄i manere. Et qn̄ dicit tūc deus ſemꝑ faceret nouū miraculū: cōced̓o ꝯcluſionē. Si dicas eadem volūtate antiqͣcreat cōſeruat. Rn̄deo. aut intelligis volūtatē antiquā aliqͥd a ꝑte dei: ſic oīa ſunt adeo ātiquā volūtatē fiūt. ſic deꝰ nūqͣ facitnouū miraculū: ſꝫ qͥcqͥd facit anti quā volūta a ꝑte ſui facit. ſi aūt volūtatē ātiquā ītelligis aliqͥd a ꝑte dei ꝯnotādo tn̄ effectu ꝓductūde nouo ſic p̄t variatio ī volūtate: qꝛ iſto moſic̄ effectꝰ ē nouꝰ: ita p̄t dici volitio noua. ſicp̄t deꝰ ꝯtinue facere nouū miraculū: qꝛ ꝓducit

Ad ſcd̓m

OAd tertium

RAd quartum

gAd quintū