Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

VIIQueſtio5

ꝙͣtitas manet ibi corpus xp̄i qd̓ videt̉ incōueniēs. Itē tunc faceret ibi ſemꝑ nouū miraculū: qꝛ in tali mutatōe corruptiua ſemꝑ agēscauſaret aliqͥd qd̓ pōt fieri niſi a ſolo deo.Ad primū iſtoꝝ dicit̉ vnus pugillus igniseſt maior vno pugillo terre: qꝛ vnus pugillusterre pōt magis extendi manēs terra ꝙͣ vnuspugillꝰ ignis manēs ignis. Cōtra. ſi terra manēs pōt rarefieri cōdenſari. Eodē ignismanēs: qꝛ ſicut terra exiſtens ſub vltimoſummo gradu raritatis cōpetenteᶠ nature ſuepōt manēs terra rarefieri: ita ignis exiſtēsī ſupremo gradu raritatis ſibi ex natura ſuacōpetit pōt manere rarefieri eodē condenſari: qꝛ ſi vnū pōt ſic aliud. ſꝫ ſi accipiaturvnus pugillus terre manēs in gradu ſupremoraritatis ſibi ex natura ſua pōt cōpetere ſtāte natura terre. eodē ſi acciperet pugillūignis exiſtentē ſimpliciter in gradu ſupremoſue nature cōpetenti. Tūc de iſtis eſt dubiumvtrū de iſtis poſſit dici vnus rarior altero poſtꝙͣ habent equalē extenſionē vnū p̄t plusrarefieri ſtante ſua natura ꝙͣ aliud. Ideo dico forma ſubſtantialis in ꝓpoſito non pōt denoīari a raritate denſitate ſuppoſito caſu priori quot ſunt gradus forme in vno pugillo terre tot ſunt gradus forme in vno pugillo ignis plus: qꝛ vterqꝫ tantū extendit̉ caſum ꝙͣ pōt extēdi ſtante natura ſua: ſꝫ il lud qd̓ eſtraritatis denſitatis tanꝙͣ illud qd̓ primodenotat̉ rarius vel denſius eſt materia illd̓ au qd̓ efficit raritatē vel denſitatem eſt formaſubſtantialis informans materiā ſic denoīan denſiorē vel rariorē qualitas ꝓpria illiuscōpoſiti. Primū ptꝫ: qꝛ qn̄ aliqua inter ſe comparant̉ ẜm denſitatē raritatē: ita vnū dicatur rarius aliud denſius oportet in illisſit aliqͥd eiuſdē rōnis qd̓ exiſtens ſub vna forma habet maiorem extenſionē exiſtens ſubalia minorē. Exemplū in ꝓpoſito retento caſupriori vnus pugillus terre eſt denſior vno pugillo ignis alius rarior: qꝛ ī terra eſt aliquidqd̓ exiſtens ſub forma terre habet minorem extenſionē occupat minus de loco. illud exiſtens ſub forma ignis hꝫ maiorē extenſionē: qꝛex vno pugillo terre poſſunt generari centumvel mille ignes ẜm ph̓m in de generatōne qd̓nullo modo eſſet verū niſi eſſet aliquid in terra qd̓ exiſtens ſub forma terre haberet maiorēextenſionē locum. idem exiſtens ſub formaignis haberet maiorē extenſionē modo predicto. Nihil aūt ideꝫ numero exiſtens prius ſubvna forma terre pōt exiſtere ſub forma ignisniſi materia terre ſicut ptꝫ de ſe inquirēti. igitur materia terre eſt illud qd̓ denoīat̉ denſius

rarius: qꝛ illa materia exiſtens ſub forma terre habet minorē extenſionē: exiſtens ſub forma ignis hꝫ maiorē extenſionē locū: qꝛ maius minus extendit̉ in centuplo. ignis invno pugillo dicit̉ rarior ꝙͣ materia vniꝰ pugilli terre: qꝛ illa materia exiſtēs ſub forma ignishꝫ maiorē extenſionē locū: eadē exiſtēs ſubforma terre hꝫ minorē extenſionē locū ad minus in cētuplo minorē. Et ex ptꝫ ignis dicit̉ rarior terra. Si dicas cādēſitatis terreraritatꝭ ignis eſt: qꝛ ꝑtes terre ꝓpīquiꝰ iacēt ꝙͣꝑtes ignis: ꝑtes ignis magꝭ diſtāt ſic̄ videt̉dicere ph̓s in p̄dicamētꝭ Cōtra. aut intelligꝭꝑtes vniꝰ forme ꝓpīquius iacēt ꝙͣ alteriꝰ: autꝑtes ꝙͣtitatis ponēdo ꝙͣtitatē diſtīctā a ſubſtātia qͣlitate: aut ꝑtes materie. pͥmū qꝛ ẜꝫcaſū pͥus poſitū tot ſunt ꝑtes vniꝰ forme quotalteriꝰ. Ex quo neutra pōt eſſe rarior ẜm natu. igit̉ tāta eſt ꝓpinqͥtas inter ꝑtes vniꝰ forme quāta alteriꝰ tāta diſtātia ſil̓r: qꝛ ſic̄ ꝑtesvniꝰ forme puta ignis p̄nt plus diſtare pernaturam: ita nec ꝑtes forme terre: ſicut ꝑtesforme ignis pn̄t ꝓpinquiꝰ iacere: qꝛ p̄t manēsignis cōdeſari: ita ꝑtes forme terre p̄nt ꝓpinꝰquius iacere cōdenſatōeꝫ. ponēdo iſtaelementa poſſunt rarefieri cōdenſari manētia in ſpē ꝓpria. qd̓ tn̄ reputo dubiū vel falſuꝫNec ſcd̓o ꝓpter eandē rōnem: qꝛ ſil̓r partes ꝙͣtitatꝭ p̄n̄t ꝓpiquiꝰ iacere ꝙͣ vna ꝑsꝯtinuet̉ alteri ꝑti īmediate. ſꝫ īdifferētercōtinuāt̉ in igne terra: igit̉ opꝫ intelligat̉de ꝑtibꝰ materie: qꝛ in dēſo ꝓpinquiꝰ iacēt īraro magꝭ diſtant. tūc habet̉ ꝓpoſitū ſupradicto. Si dicas ſicut ꝑtes ꝙͣtitatꝭ poſſunt ꝓpīquiꝰ iacere ꝙͣ vna ꝯtinuet̉ alteri īmediate: ita dicā de materia rara vel denſa ve eſt due partes materie ꝯtinuate adiuicē pn̄t ꝓpinquiꝰ iacere. ſic eſt de duabusꝑtibꝰ ꝙͣtitatꝭ inter quas eſt pars materie lꝫ forte ꝑtes forme ſubſtātialis poſſint ꝓpīquiꝰ iacere ẜm ſcꝫ forma ſubſtātialis qͣlitas ꝓpͥaꝯſequēs tale formā ſunt cauſe effectiue raritatis dēſitatꝭ. qd̓ ptꝫ: qꝛ ſi ex terra gnͣetur ignis approximet̉ ignis terre ꝙͣdiu in terra inducit̉ calor ignis: nec forma: nunꝙͣ terra rarefit: nec econtra. ſi ex igne generatur terra: ſi inigne inducatur frigus terre: nec forma terre nunꝙͣ condenſatur ignis. igitur agens extrinſecū non poteſt eſſe cauſa effectiua raritatꝭ denſitatis: ſꝫ tantū eſt cauſe. igit̉ oportet efficiēs raritatis qn̄ ex terra fit ignis ſitforma ignis calor: ita ille due ſint cauſetiales reſpectu illius raritatis. tunc hoc poteſt poni duobꝰ modis. vno qͣlitates t̓reſibi ꝓprie corrūpant̉ totaliter poſt qͣlitates

h

Ad primum