LlibriQuarti
Llibrinature. igitur eodeꝫ modo in operibus gratiedat oīa neceſſaria ad gratiā: ſed habens caritatem habet principium operationū meritoriarum. ⁊ non poſſunt opera illa exerceri ſinevirtutibus moralibus. ideo dando caritatemdat om̄s virtutes morales. Iſta ratio non valet: quia in operibus nature videmus frequenter ꝙ deus dat alicui principium operationis⁊ tamē non dat actualiter om̄ia neceſſaria adillam operatiōem. Exemplum. deus creandohominem dat ſibi principium reſpectu actusſciendi ⁊ volendi: quia intellectum ⁊ voluntatem. ⁊ tamen non oportet ꝙ det ſibi habitusper quos faciliter poteſt in talia opera. ſed ſufficit ꝙ det ſibi poteſtatem acquirēdi tales habitus ita in propoſito quando dat ſibi principia per que poteſt ſimpliciter in opera virtuoſa ⁊ meritoria non oportet ꝙ det ſibi om̄ia perque poteſt ī illa opera prompte ⁊ expedite: ſedſufficit ꝙ det ſibi poteſtatem acquirēdi talia.Preterea non imprimūtur nature talia neceſſaria ad operationem: niſi quādo principiumeſt inſufficiens ad talia exercenda. ſic non eſtin propoſito: quia per caritatem fidem ⁊ ſpempoteſt aliquis ſimpliciter in actus meritorios⁊ hoc dico ſi habeat caritatem acquiſitam. etſic de alijs cum dictamine recte rationis abſqꝫ alijs virtutibus moralibus infuſis: licet nōita prompte ſicut cum alijs virtutibus. igiturgratia poteſt infundi ſine talibus virtutibus.Ideo dico ꝙͣtum ad iſtum articulum ꝙ pretervirtutes morales natas acquiri ex actibus noſtris non ſunt alique alie ponēde: ſed iſtud nōpoteſt euidēter probari vel improbari: ſed qͥapluralitas non eſt ponenda ſine neceſſitate:nec apparet aliqua neceſſitas nec per ratōemeuidētē nec per experiētiā nec per auctoritatēquia omnes auctoritates tales. puta ipſe docuit omnē viam prudentie. ⁊ omnia per ipſuꝫfacta ſunt. ⁊ omnes tales ſunt intelligende ꝙdeus eſt cauſa partialis reſpectu cuiuſcūqꝫ effectus ⁊ immediata. ideo ſuperſluum videturponere tales virtutes infuſas alias ab acquiſitis. ⁊ ſic patet ad tertiuꝫ ⁊ quintū articulos.Quantum ad quartum dico ꝙ virtutes morales nate acquiri ex actibus non infundūturin baptiſmo de cōmuni lege. hoc patet. qͥa aliquis ante baptiſmuꝫ habes habitus vicioſosſi faciat totuꝫ quod debet digne penitendo ⁊baptiſetur: tamen ſe ſentit pronū ad vicia cōſueta ſicut pͥus et magis pronū ꝙͣ ſi nunꝙͣ illapeccata cōmiſiſſet. igitur tunc manet aliquishabitus inclinans ad talia peccata: ſed nō videtur veriſim le ꝙ deus infundat vnū habitūniſi expellat habitum contrarium. igitur habi
tus alius nō infunditur in baptiſmo. ⁊ per cōſequens tales virtutes non infundūtur in baptiſmo. Sed contra predicta ſunt multa dubia. Primum eſt an culpa originalis poſſit remitti in baptiſmo ſine culpa actuali quantuꝫad omnē ſuſcipientē baptiſmū. videtur ꝙ ſic.quia ſicut peccatum cōmiſſum cum conſenſunō poteſt per vim ſacramenti remitti ſine cōſenſu penitētie. ita peccatuꝫ cōmiſſum ſine cōſenſu poteſt remitti ſine conſenſu per vim ſacramenti. ſed adultus ficte accedēs ad baptiſmum non conſentit nec diſponit ſe qui comiſit peccatum actuale. ponamus tale peccatuꝫactuale eſſe cōmiſſum cuꝫ conſenſu. igitur nōſibi remittitur. igitur cum peccatum originale ſit in eo contractum ſine conſenſu. videturꝙ illud poteſt ſibi remitti virtute ſacramentinō obſtante ꝙ ficte accedat ſine aſſenſu. Cōfirmatur. oportet exiſtentē in peccato originali baptiſari: vel baptiſmo flaminis vel fluminis vel ſanguinis. igitur ſi ficte accedens adbaptiſmum remanet in originali poſt baptiſmuꝫ: oportet eum adhuc baptiſari. quod videtur abſurdum. Secundū dubium. quare par guulus non baptiſatus obligatur ad penā eternam: cum talis pena non debeatur niſi culpe⁊ paruulus nunꝙͣ habuit actum peccandi velhabitum. Tertiuꝫ eſt qualiter virtutes theo4logice infunduntur in baptiſmo: cuꝫ habitusordinētur ad actus quos paruuli habere nonpoſſunt. Quartuꝫ eſt ꝙ videtur ꝙ alique virtutes morales ſint neceſſarie preter acqͥſitasPrimo quia virtutes morales acquiſite nonſunt nate dirigere actus ſuos in deū. quia ph̓s⁊ alij ph̓i habuerunt virtutem fortitudinis tēperantie. ⁊ ſic de alijs eiuſdem rationis cū virtutibus noſtris. igitur ſicut virtutes ſue nō dirigebant opera ſua in finem vltimum: nec noſtre facient cum ſint eiuſdem rationis in eis ⁊in nobis. igitur propter iſtas oportet ponerealias dirigentes opera ſua in finem vltimumPreterea. opera dei ſunt perfecta. igitur quādo ſanat hominem perfecte ſanat eum. igiturnon tantum infundit virtutē in parte intellectiua: ſꝫ etiā ſenſitiua ꝑ quas perfecte ſanaturhuiuſmodi autem ſunt virtutes morales. igitur ⁊cͣ. Preterea arguitur ſi paruulus moreretur anteꝙͣ eſſet adultus ſemꝑ careret illis virtutibus: quod videtur incōueniens. Ad primū iſtorum dico ꝙ adulto non poteſt remittipeccatum originale niſi etiā remittatur actuale peccatum. Cuius due rationes aſſignantur extra de baptiſmo ⁊ eius effectu capl̓o maiores. §. illud vero. quarum prima ē ꝙ deus extoto ſaluat hoīem ⁊ non ex parte vel omnino
Ad quintā
nAd quartā
Tertiū
Scd̓m
Quartū
Ad primū dubiū
Primū dubiū