LioriMCuarti

CuartiM

frigidam niſi prius expellat frigiditatem. Iōprimo videndū eſt de expulſione culpe: ⁊ quiapena non debetur niſi culpe. Ideo ſcd̓o videndum eſt de remiſſione pene ⁊ de collatiōe gralꝰtie. Quantum ad primū articulum dicitur ꝙin generatione qualibet per inductionem forme omīs forma contraria expellitur ⁊ etiā diſpoſitio ad formam contrariaꝫ. ſed baptiſmuseſt gn̓atio in vitā ſpiritualem ſꝫ gra ⁊ culpa ſūtcōtraria. igitur in baptiſmo infuſio gratie tollit culpam actualem originalem ⁊ venialē ꝙͣtum eſt de ſe. Licet hec cōcluſio ſit vera vt ſuppono. tamen ratio non valet quia ſupponit ꝙome peccatum eſt cōtrarium gratie. qd̓ tamēeſt falſum loquendo de abſoluto in gratia ⁊ inpeccato. hoc patet primo de peccato originali: quia quandocunqꝫ ſunt due forme abſolutediſparate poſſibiles creature rationali cū exiſtentia vnius forme poteſt ſtare carentia alterius forme que ſibi non contrariatur ⁊ cum debto habendi illam formam. ſed gratia ⁊ iuſticia originalis ſūt huiuſmodi forme. igitur gratia poteſt ſtare cum carentia iuſticie originalis et debito habendi. eandem. igitur gratiaꝙͣtum ad eſſe abſolutum in ea poteſt ſtare cuꝫpeccato originali. Sed tamen accipiēdo gratiam prout facit aliquem eſſe gratum deo ſiuehoc ſit per aliquā formam infuſam ſine om̄i tali forma. talis inquā gratia repugnat om̄i peccato tam originali ꝙͣ actuali: quia per gratiaꝫſic acceptam fit aliquis gratus deo ⁊ per peccatum fit inimicus: ⁊ ideo nō ſtant ſimul. Secūdo patet idem de peccato actuali: quia peccatum actuale nō dicit aliud ꝙͣ actum aliquēabſolutum preteritum per quem quis obligatur ad penā. nunc autem ille actus abſolutusvel habitꝰ derelictus ex eo ⁊ gratia primo modo accepta non repugnant: quia forme abſolute diſparate ſunt. igitur poſſunt eſſe ſimul īeodem: nec illa obligatio ad penam repugnatgratie ſic accepte: quia nulla pena repugnatgratie ſic dicte: quia non eſt cōtradictio quinpoteſt eſſe in diabolo. ſimiliter illa obligationō dicit aliquid abſolutum in aīa diſtinctumab actu et habitu nec reſpectum realem: quiaſuus terminus non eſt. igitur tantum reſpectum rationis ſi ſit aliquis reſpectus: ſed talisreſpectus nō repugnat forme abſolute in gratia primo mō dicta. tamē obligatio ad penameternam bene repugnat gratie ſcd̓o mō dicte.Ideo dico ꝙͣtū ad iſtū articulū ꝙ tm̄ creditūeſt oēm culpam in baptiſmo remitti: nec p̄t hͦoſtendi ratione naturali. qͥa non per repugnātiam formalem peccati ⁊ gratie. quia licet pena ⁊ gratiā repugnāt formaliter actui pecca-

ti p̄ſentis vel habitui vicioſo: nō tamen actuipreterito qui nulluꝫ habitu relinquit nunc. qꝛprius forte corrumpitur nec repugnat obligationi ad penam. ⁊ ideo poteſt deus de potentia ſua abſoluta remittere culpā ſine omni iniuſticia. ſicut poteſt aliqueꝫ punire ſine omnidemerito abſqꝫ hoc ꝙ dicatur iniuſtus. licet illa punitio nō eſſet proprie pena. quia pena correſpondet culpe: ſed magis diceret̉ dolor. Unde ſicut deus ſemper poteſt continuare ⁊ detinere in brutis vnū brutum ſine omni peccatovel iniuſticia a parte ſui. ita eodē modo poteſtfacere cuꝫ homine. Si dicatur ꝙ deus eſt debitor p̄mij pro meritis. Reſpōſio. dico ꝙ deꝰnullius eſt debitor: niſi qͥa ſic ordinauit. de potentia tamē abſoluta poteſt facere contrariūcum creatura ſua ſine omni iniuria. Crediturtamē ꝙ omnis culpa remittatur in baptiſmoex eius ordinatione niſi recipiens ponat obicem: puta ſi actualiter peccet. tunc non remittitur illud peccatum virtute baptiſmi. ſiue ſitmortale ſiue veniale. ⁊ ideo omne peccatū preteritū remittitur tā mortale ꝙͣ veniale: ⁊ nonaliud. Circa ſecunduꝫ dico ꝙ duplex eſt penaͣ eterna et temporalis. Prima remittitur inbaptiſmo ex ordinatione diuina: quia baptiſmus redditur dignus vita eterna: licꝫ deꝰ poſſit non remittere de potētia ſua abſoluta. Secunda pena eſt duplex. vna voluntarie aſſumpta. alia naturaliter inflicta. prima nō remittitur in paruulo baptiſato. quia ad nullaꝫ penāobligatur: nec ante baptiſmū nec poſt. ⁊ quiaad nullā penam tenetur nulla ſibi remittitur.ſed quia adultus obligatur ad penā ante baptiſmū. quia obligatur ad diſplicentiā de peccatis preteritis. ideo illa pena ſibi remittiturſic ꝙ non obligatur ad illam diſplicentiā poſtbaptiſmum: nec tenetur ſatiſfacere pro peccatis preteritis. Secūda pena naturaliter inflicta que cōſequitur omnē hominē ẜm cōmunēcurſum nature. puta eſurire ⁊ ſitire ⁊ huiuſmodi nō remittitur. ⁊ hoc ſolum eſt ex ordinatione diuina. quia deus poteſt oppoſitum facereſi ſibi placeret. ſic igitur patet quomō remittitur pena ⁊ quomo non. Circa tertium arti-culū ſunt multe difficultates. Prīa eſt. vtruꝫdeus poſſit remittere culpam ſine collationegratie. Secunda. vtrū gratia poſſet infundi ſine virtutibus theologicis. Tertia. vtrūpoſſit infundi ſine virtutibꝰ moralibꝰ. Quarta. vtrū om̄es iſte virtutes infundātur. Quīta. vtrum alique virtutes morales poſſint infūdi diſtīcte ẜm ſpēm a ꝟtutibꝰ alijs naturalit̓acqͥſitis. De prīa difficultate fuit tactū libropͥmo diſtinctōe. xvij. ideo dico breuiter ītelli-

EPrimus articulꝰ

SecundaTertiaQuartaQuinta

HAd primam

Scd̓s articulꝰ

Tertius articulꝰPrīa difficultas

Prīa difficulta

Certius articul