QueſtioXV
XV
rebellio inter illos appetitus. dixit enim ī cruce ſitio. ⁊ poſtꝙͣ ieiunauit. xl. diebus eſurijt. etper conſequēs per appetitum ſenſitiuum deſiderauit cibum ⁊ potum. ⁊ tamē ẜm rectam ratiōem noluit bibere in cruce: quoniam ſtatimfuit mortuus. ⁊ ẜm rectam rationem noluit cōedere quando tentator acceſſit ad eum. igiturin iſtis ſimilibus actibus fuit rebellio inter illos appetitus ⁊ eodem modo fuiſſet in hominibus ſi ſtetiſſent in ſtatu innocentie: ſed illarebellio non fuiſſet virtuoſa nec vicioſa.Queſtio quintadecima.Irca virtutes etdona ſciendū ꝙ ph̓s in .vij. ethicorū in principio in acquiſitione virtutis aſſignat tres gradus: ⁊ ſimiliter tres oppoſitiōes in acquiſitione habitus vicioſi. Primi tres ſunt. continētia tēperantia et virtꝰ heroyca. qui ſic differūt. qͥa continēs eſt ille quihabet concupiſcētias prauas: tamē nō ſequit̉eas. ſed ſequit̉ rectā rationē ẜm ph̓m qd̓ ſic intelligo. ꝙ continēs eſt ille qui apprehedit aliqua obiecta delectabilia ⁊ appetit illa appetitu ſenſitiuo. ſed recta ratio dictat contrariūillius qd̓ deſideratur ab appetitu ſenſitiuo. etvolūtas ex libertate ſua nō vult illud qd̓ deſiderat appetitus ſenſitiuus: ſed illud qd̓ dictatū eſt a ratione recta. quia reſpectu illius volitiōis recta ratio eſt obiectū partiale: ſicut alibi patet. Ex tali autē volitione frequēter elicita ſequit̉ vnus habitus in volūtate quo inclinatur ad volendū illud qd̓ dictatur a recta ratione. et ille habitus vocatur cōtinētia a ph̓oet iſte habitus cū tēperantia ⁊ virtute heroyca: ſicut quelibet virtꝰ ſtat cū alia: vt alibi ptꝫNaꝫ ꝙͣtucunqꝫ aliqͥs tēperatus aut heroycusin volūtate ſi habeat ꝯcupiſcētias prauas predicto modo: et habitu inclinantē volūtate adſequendū rectā rationē adhuc dicitur ꝯtinēs.⁊ eſt ita ꝙ continētia ſignificat principaliterillū habitū inclinantē in voluntate: ⁊ ꝯnotatactus concupiſcēdi in appetitu ſenſitiuo. ⁊ iōquādo ſunt aliqui actus concupiſcēdi diciturille continēs ẜm intentiōeꝫ ph̓i ꝙͣtūcunqꝫ maneat habitus volūtatis predictus qui eſt realiter virtus. Tēperatus ⁊ tēperantia diciturdupliciter. Uno modo ẜm intentionē ph̓i proillo qui ſequitur ⁊ viuit ẜm rectaꝫ rationē. caret tamē prauis concupiſcētijs. et iſta tēperātia nō diſtinguit̉ a continētia ẜm ſpeciē: ſꝫ ſolū ẜm magis perfectū ⁊ minus perfectū. quiaidē habitus oīno eſt primo remiſſus poſtęa intenſus intantuꝫ ꝙ illi actus praui in appetituſenſitiuo deſtruātur vl̓ totaliter remittātur. et
alia qualitas inclinās appetitum ſenſitiuū inactus conformes recte rationi generatur: illeinꝙͣ habitus remiſſus cū concupiſcētijs in ꝑte ſenſitiua dicitur continētia ⁊ idem intēſusſine illis concupiſcētijs dicitur temperantia.Alio modo accipitur temperātia magis proprie ⁊ ſtricte pro habitu inclināte voluntateꝫad eliciendū nō tm̄ concupiſcētias prauas iāinherentes. ſed etiam occaſiones taliū concupiſcentiarū ẜm rationē rectaꝫ ſic dictantē nōſoluꝫ velle fugere concupiſcētias prauas: ſedetiā obiecta ⁊ occaſiones taliū. Uerbi gratiaapprehendere obiecta delectabilia puta videre talia tangere audire ſunt occaſiones rectetalium actuū deſiderandi in appetitu ſenſitiuo. ⁊ ideo recta ratio dictat ꝙ non ſolum voluntas debet velle fugere tales cōcupiſcentias ẜm om̄s predictas occaſiones cōcupiſcentiarum taliū ne inſint. ⁊ temperantia ſic accepta diſtinguitur ẜm ſpeciem a cōtinētia: quiavniuerſaliter illi habitus diſtinguntur ſpeciequoꝝ obiecta diſtinguntur ſpecie: nūc autemrecta ratio eſt obiectū partiale actus ⁊ habitꝰvirtuoſi: vt alibi patet. Et alia eſt recta ratio⁊ diſtincta ẜm ſpeciem que eſt obiectuꝫ iſtiustemperantie ⁊ cōtinentie ſine alia prudentiaextendendo nomē. nam recta ratio que eſt obiectū cōtinentie dictat ꝙ voluntas debet fugere concupiſcentias prauas iam inherentesquādo oportet: ⁊ vt oportet ⁊c̄. recta auteꝫ ratio que eſt obiectum predicte temperantie dictat ꝙ nō debet tantum fugere cōcupiſcentias actualiter inherentes: ſed om̄s occaſionestalium: puta ꝙ homo non videat delectabiliapulchra nō tāgat nec audiat turpia colloquia⁊ ſic de alijs occaſionibus. ⁊ iſte ratiōes recteſpecie diſtinguntur. igitur ⁊ virtutes habentes iſta pro obiectis diſtingūtur ſpecie. ⁊ temperantia ſic accepta manet ⁊ denoīatur ſic ſiue paſſiones ſenſibiles inſint ſiue non. temperantia autem primo modo dicta non diciturtemperantia quādo inſunt praue concupiſcētie. Perſeuerantia vero nullo modo diſtinguitur a cōtinentia: quia perſeuerans eſt ille quimanet in actu virtuoſo ẜm rectam rationem⁊ cōtinuat talem actum virtuoſum. Uirtusheroyca duplicit̓ accipit̉ vno mō ꝓ habitu inclinante ad aliquem actum vltra cōem ſtatuꝫhominis ⁊ cōtra inclinatōem naturalem. ⁊ exhoc ex genere actus et natura: ſicut ſuſtineremortem comburi igne pro bono cōmuni ⁊ fide catholica. Alio modo accipitur pro habituinclinante ad aliquem actum qui ex natura actus non excedit cōem ſtatum hoīs: ſed tamēex aliqua circunſtantia excedit talis actus cō
Queſtio XVdeterminatiue ꝓtedit
E