LibriTertij
Tertij
comprehenſor quādo oppoſitum voliti acciditSimiliter cū angelus bonus habeat actū nolendi reſpectu maloꝝ: quoꝝ oppoſita eueniūtputa angelus bonus deputatus ad cuſtodiaꝫhominis habꝫ inclinationē rectā reſpectu hominis: ⁊ tamē hō peccat: quare nō triſtatur ſicut homines ⁊ angeli mali. Ad primū iſtorūpoteſt dici. Uno modo. quia hoc eſt per miraculū. quia deus ſuſpendit actū voluntatis reſpectu delectationis cauſande in angelo malo. qͥa ſicut btītudo ⁊ ſumma delectatio excludunt omnē triſtitiā: niſi quādo oppoſitū ꝯtingat per miraculum ſicut in xp̄o. ita iuſticia etſumma triſtitia excludūt omnē delectationeꝫquia licet angelus malus habeat actū qui naturaliter eſt cauſa delectationis ꝙͣtum eſt deſe. tamē ille actus nō cauſat delectationeꝫ. qͥaeius actiuitas ſuſpenditur per deū nō cauſantem ſecuꝫ. Aliter poteſt dici ad iſtud ꝙ aliquarepugnāt ſibi et ſunt incōpoſſibilia ꝙͣtum adpotentiā creatam que tamē nō repugnāt ſibiſimpliciter et abſolute ꝙͣtum ad potentiaꝫ increatā. Exemplū. duo corpora eſſe ſimul repugnat ꝙͣtum ad potentiā creatā: ſed per potentiā dei abſoluta poſſunt eſſe ſimul. patet quādo chriſtus intrauit ianuis clauſis. Unde aliquis exiſtens in vno loco poteſt ſe mouere adaliū locum naturaliter in quo exijt aliud corpꝰſed ꝙ recipiatur in iſto loco retento primo corpore eſt impoſſibile per naturā: tamen per potentiā diuinā poteſt fieri. Ad propoſitū dicoꝙ ſumma triſtitia ⁊ delectatio eſſe ſimul in eodem eſt impoſſibile quo ad potentiā creatā etnaturaliter. quia quo ad illam potentiā repugnāt ſimpliciter: licet nō repugnāt ſimul eſſeꝙͣ tum ad potentiā increatā. ſed ẜm iſtā viamꝙͣtūcunqꝫ volita ab angelo malo eueniūt: illavolitio nō ſufficit cauſare delectationē in eodeꝫ ſtante ſumma triſtitia. Et ſic poteſt ad primuꝫ reſpōderi ſine omni miraculo: ⁊ ita reſpōſio eſſet bona: niſi ꝙ volitiones ille. quarū oppoſita eueniūt ſicut ſunt volita poſſunt multiplicari ⁊ intendi: quare nō videtur veriſimilequin poſſent vnā paruā delectationē cauſareniſi miraculoſe impedirentur. Per hoc patet ad ſcd̓m de xp̄o ꝙ nolitio cōditionata ſufficit ad cauſandū triſtitiā deus ſuſpēdit miraculoſe vltra generalem influētiā actionē ſumme delectatiōis reſpectu illius triſtitie corrūpende ⁊ ſumma illa delectatio ꝙͣtuꝫ eſt ex natura ſua expelleret oēm triſtitiā: ſi aliqua ineſſet ⁊ impediret ne cauſaretur: ſi nō ineſſet ſibiniſi eius actio corruptiua ⁊ expulſiua ſuſpēderetur per potentiā dei: ſicut deus ꝯcurrit pergeneralē influentiā cū corpore ad mouendū ſe
de vno loco ad aliū. et iſtud corpus expelleretaliud corpus de alio loco ne ſimul exiſtant niſi eius actio expulſiua ſuſpēdatur per miraculum. In angelo aūt bono licet concurrat ẜmgeneralem influentiam cum volitione conditionata ad cauſandum triſticiam: tamen nonſuſpendit actiuitatem illius ſumme delectationis reſpectu triſticie deſtruende: ⁊ propter hͦin angelo bono non cauſatur triſticia ſicut inxp̄o ꝙͣtūcunqꝫ illud nolitum eueniat. Ad aliud poteſt dici ꝙ angelus bonus non habet actum nolendi abſolute alicuius cuius oppoſitum euenit: quia beatus non vult aliquid niſicōformiter iuxta voluntatem dei. nam nō vultaliud niſi qd̓ deus vult eum velle. ⁊ ideo ſi velit aliquid abſolute deus impedit ne eius oppoſitum eueniat. ⁊ ideo formaliter non habetactum nolendi reſpectu peccati niſi conditionaliter: puta ſi placeat peccanti ip̄e nollet eūpeccare. Uel poteſt dici ſiue velit aliquid abſolute ſiue conditionaliter cuius oppoſitū accidit. non tamen triſticia cauſatur vel per miraculum: puta ꝙ deus non concurrit cum talinolitione ad cauſandū triſticiam. vel quia triſticia ⁊ ſumma delectatio ſibi repugnant quoad potentiam creatam ſicut prius dictum eſtSi queras iuxta predicta vtrū in chriſto fuitaliqua rebellio inter vires inferiores ⁊ ſuperiores. Reſpondeo ꝙ non fuit aliqua rebellioquia ꝙͣtucunqꝫ in appetitu ſenſitiuo eius fuiſſet inclinatio ⁊ deſiderium ad actum fornicandi ponamus dūmodo non haberet volitiōemreſpectu illius actus nunꝙͣ peccaret. quia vtpatet alibi in ſola volitiōe conſiſtit peccatum⁊ nullo modo in actu exteriori niſi quadam denominatione extrinſeca concurrente volitione. ⁊ hoc quia deus non coegit cum apprehenſione ſenſitiua ad cauſandum talem actum etoelectationem vel quia habuit multas volitiones vel aliquam vnam intenſam per quamactus appetitus ſenſitiui tales impediunturſicut patet per experientiam: quia aliquis habet actum deſiderij ⁊ delectationē in appetitu ſenſitiuo ⁊ rctū p̄dicti actus pōt ita intenſe cogitare ⁊ velle aliud obiectum: puta paſſionem chriſti ꝙ totus ille actus deſtruitur ⁊ delectatio ſimiliter. Ex hoc patet ꝙ volitio habet veram efficaciam corruptiuam ⁊ productiuam ſuper qualitates corporales ſicut aliquisper ſolum actum nolendi ⁊ triſticiam incurritinfirmitatem ⁊ per actum volendi ⁊ delectationem acquirit ſanitatem. ⁊ ſic fuit forte inchriſto. Sed quantū ad illos actus qui cōiternon dicūtur vicioſi etiam denoīatione extriſeca cuiuſmōi ſūt comedē bibere qͥeſcere ⁊cͣ. fuit
Ad ſcd̓i
Tertiū
QAd primum
Querit̉
Reſpōdetur
Ad tertium