Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

TertijLiori

Tertij

munē ſtatū hoīs. Uerbi gratia aliquis ſeruat̉caſtitatē ī tali gradu pro nulla re que eſttra rectā rationē vult fornicari nolle fornicari excedit omnē ſtatū hominū. ſed nolle fornicari ꝙͣtum ad iſtā circūſtantiā que eſt recta ratio vniuerſalis excedit cōem ſtatum hominū.quia iſta nolitione reſpectu fornicationis ſi recta ratio dictaret citius eſt ſuſtinēda penacarceris mortis eſſet fornicandū. tunc debet talis volūtas velle talē penā anteꝙͣ ꝑderet caſtitatē. Uterqꝫ modus predictus poteſtdiuidi. quia habitus inclinās ad actu excedētem cōmunē ſtatū hominū ſiue ex natura actꝰſiue ex aliqua circūſtantia poteſt ſic inclinaread actum interiorē in volūtate ille paratuseſt ſic elicere actuꝫ exteriorē cōformē interiorivel ſolum inclinat ad actū interiorē: abſqꝫ hoc habēs talē actū ſit paratus elicere actū exterioreꝫ. primo modo loquitur ph̓s de virtuteheroyca. quia ẜm ille eſt ꝑfecte heroycusqui habet aliquē habitū in voluntate inclinātem ad actū nolēdi vel volēdi excedentē coēꝫſtatum hominū ex natura actus vel circunſtātia modo predicto. cuꝫ hoc eſt paratus facere opus exterius cōforme actui interiori. puta aliquis velit volitione elicita ab habituburi ad ſaluāduꝫ fidē. poſtea anteꝙͣ fides deficiat ſuſtinere volūtarie talē combuſtionē incorpore. ille nūqͣ ẜm intentionē ph̓i eſt perfecte heroycus. vel ſi aliquis habeat habitū inclinante ad nolle fornicandū pro nullo qd̓ poteſt ſibi inferri cōtra rectā rationē: ſi tūc rectaratio dictat citius debet ſuſtinere mortē ꝙͣfornicari: ip̄e voluntarie talia ſuſtineat. ipſeeſt perfecte heroycus. Scd̓o loquendo de talihabitu inclināte ad actū interiorē ſolum ſinecōcupiſcentia actus exterioris. ſic illa diciturvirtus perfecta. ſed proprie ẜm intentionēph̓i: ẜm cōmuniter loquētes. quia virtus heroyca dicit principaliter illū habitū in volūtate conotat concupiſcentiaꝫ actus exteriorisquādo oportet ⁊cͣ. Et id̓o ſi aliquis habeat talem habitū in volūtate per que inclinatur advolendū vel nolēduꝫ aliquid qd̓ excedit cōemſtatū hominū ex natura eius vel ex aliqua circunſtātia ſit inclinatus vel paratus facere opus exterius illi volitioni conforme perfectiſſime habet ille habittū qui eſt ꝟtus heroyca. licet vocetur heroyca niſi quādo ſequit̉actus exterior. Et ſi queras vtruꝫ ſtante nolitione in voluntate reſpectu fornicationis ẜmrectā rationē vniuerſalē. puta nolle fornicaripro aliquo qd̓ eſt cōtra rectā rationē: ſtante dictāte ītellectu citius eſt pena carcerisſuſtinenda ꝙͣ velle fornicari. Utrum aliquis

neceſſitetur ad volēdum penam carceris. Reſpondeo ſic ſtante vtroqꝫ actu intellectus voluntatis. Si dicatur tunc non mereturſuſtinere in volendo illam penam. verum eſt ille actus non eſt in poteſtate ſua ſed meretur per volitiōem precedētem reſpectu actusfornicādi. Sed nūquid ſtante vtroqꝫ actu predicto in intellectu voluntate neceſſitatur ille ad opus exterius: puta ad intrandū voluntarie carcerē ſi ſibi cōminaret̉ pena carceris.Reſpondeo ſic: quia eadem neceſſitate quaneceſſitatur ad volendum intrare carcerē eadem neceſſitate intraret eum niſi prohiberetur: quia illud velle videtur eſſe ſufficiens cuꝫdeo alijs potentijs executiuis ad cauſanduꝫillum actum om̄ia iſta ſunt cauſe naturalesigitur ip̄is ſtantibus non impeditis neceſſario ſequitur actus. Sed quomodo tunc illa actio eſt meritoria dicēdum eſt hic ſicut de volitione precedente. Sed tunc eſt dubiū quo­ 1modo diſtinguitur virtus heroyca a cōtinentia temperantia. Reſpondeo diſtingui­ Ptur ſpecifice propter rationem prius factam:quia ſcilꝫ habēt obiecta diſtincta ſpecie: quiaalie habēt ratiōem rectam particularem proobiecto: ſed heroyca habꝫ ratōem rectam vniuerſalē que due ratiōes diſtingūtur ſpecie igitur habitus quoꝝ iſte rationes ſunt obiectadiſtinguūtur ſpecie. per hoc Ioh̓ errat quādoponit ſunt eiuſdem ſpeciei. ſed differuntẜm gradum remiſſum magis perfectum perfectiſſimū: quia non ſolum differūt ſic: ſed ſpecie. Quantūcunqꝫ em̄ habitus ille voluntatisqui eſt continētia augeretur in infinitumꝙͣ fieret virtus heroyca: nec etiam temperantia. hoc quia heroyca habet aliud obiectumīmo multa alia obiecta ad que nullo modo inclinat temperantia continentia. Sed dubium eſt vtrum ad generatiōem iſtorum habituum in voluntate generātur alique qualitates in appetitu ſenſitiuo inclinātes ad actuscōformes actibus interioribus. Et ſic quomodo ille qualitates diſtingūtur in appetitu ſenſitiuo. Reſpōdeo ad primum ad generatio īnem cōtinentie in volūtate generatur aliqua qualitas in appetitu ſenſitiuo inclinansad actus conformes continentie: quia continens proprie loquendo habet prauas cōcupiſcētias in appetitu ſenſitiuo ex quo potius generatur qualitas īclinās ad actu cōtrariū cotinētie ꝙͣ ad actum cōformē ſibi: ſed ad gn̄atō tēperātie in volūtate ſiue accipiatur vnomodo ſiue alio. ſequit̉ remiſſio iſtoꝝ actuū inappetitu ſenſitiuo vel totaliter deſtruit̉. tēperatus ſcd̓o loq̄ndo vt pͥus ſolum fugit

Ad primum

Secundo

Reſponſio

Pubitatio

Pubitatio

Dubitatur prīo