QueſtioXIIII
quia obiectum illius volitionis habetur: putaactus quicunqꝫ predictus. eodē modo ſenſusaliquos interior: puta ſenſus cōis vel fantaſiaapprehendit actum ſenſus exterioris ⁊ actumdeſiderādi ſenſuū ſicut ponit ph̓s ſcd̓o de aīa⁊ ipſe apprehenſiuus actus cauſat immediateſine omī actu appetitus preuio vel medio delectationem in appetitu ſenſitiuo que eſt reſpectu illoꝝ actuum tāꝙͣ reſpectu obiectoꝝ ⁊ nōreſpectu actus fornicādi qui appetitur: et hocquia ille actus nō habetur: ſed predicti actusreſpectu quoꝝ eſt delectatio habētur: ⁊ eodeꝫmodo per om̄ia dicendū eſt de dolore ⁊ triſticia quando appetitur aliqd̓ obiectū nociuumqd̓ appetitus ſenſitiuus fugit ⁊ rationalis nōvult per actum nolendi cauſatur enim ex apprehenſione actus ſenſus exterioris aut interioris aūt intellectus quo apprehenditur aliqd̓terribile imminens poſt ex actu ipſo fugiendivel ſpernendi: necoportet hoc applicare qd̓ ſatis ex predictis patet. Ulterius p̄terea ſciēdum eſt ꝙ diſtinctio inter dolorem delectationem gaudiū triſticiam ⁊ actum deſiderij fugiendi nolibilis ⁊ volibilis probat̉ per iſtaꝫ viāꝙͣtū ad primā. quia dolor ⁊ delectatio appetitus ſenſiti ⁊ actus deſiderij vel fuge reſpctūeiuſdem obiecti nūꝙͣ poſſunt eſſe naturaliterſimul: ed reſpectu diuerſoꝝ bene poſſūt ſicutpatuit ſuperius. ⁊ ideo per ſeparabilitatem illoꝝ poteſt diſtinctio probari. actus em̄ deſiderij vel fugiendi nunꝙͣ eſt niſi reſpectu rei nonhabite reſpectu cuius pro tunc nō eſt delectatio vel triſticia. ſed quando res concupita habetur: tunc ceſſat actus vterqꝫ ⁊ cauſatur dolor vel delectatio mediante apprehēſione ſenſitiua nō ab actu appetendi ſicut ſupra probatum eſt ẜm qd̓ probat Ioh̓. in tertio queſtionevtrum xp̄s doluit ẜm portionem ſuperiorem ꝑſeparabilitatem illoꝝ: quia actus nolendi poſitiue abſolute poteſt eſſe ſine triſticia. patet ībeatis qui abſolute nolūt aliqua euenire in qͦbus tamen non eſt triſticia nec eſſe poteſt: ſicut poſt patebit: ſed iſta ratio non concluditvniuerſaliter diſtinctōem inter actum nolēdi⁊ triſticiam ⁊ actum volendi. ⁊ delectatiōemquia aduerſarius diceret ꝙ non quilibet actus volendi eſt idem cū delectatōe nec qͥlibꝫactus nolendi eſt idem cum triſticia: ſed tantuꝫ ille actus nolendi quo nolo aliquid cuiustamen oppoſitum accidit eſt idem cum triſticia: quia ille actus nunꝙͣ eſſe poteſt ſine triſticia niſi per miraculū. ⁊ ideo ſi deus ⁊ beati nolunt aliquid cuius oppoſitū eueniret: tunc triſtarentur vel miraculoſe ſuſpenderetur cauſalitas actus nolendi reſpectu cauſationis tri-
ſticie per potentiam diuinam vel īpedireturilla cauſalitas propter excellētiam delectationis: ſicut poſt dicetur quando tamē deus ⁊ beati nolunt aliquid euenire deus impedit illudne eueniat. Similiter dicet aduerſarius ꝙ illeactus volendi eſt idem cum delectatōe qͣ voloaliquid ⁊ illud euenit ſicut volo ⁊ non eius oppoſitum: quia ille actus nunꝙͣ eſt ſine delectatione niſi per miraculum vel ꝑ aliqͥd impediens ſicut poſt patebit. Et ideo melior via adprobandū diſtinctionem predictam eſt iſta ꝙſcilꝫ angelus malus intenſiue diligit ſe ⁊ vultſibi bonum ⁊ vult homīes abſolute peccare ⁊multa talia conſequenter eueniunt ſicut vult⁊ tamen non delectatur ꝙ eueniunt ſicut vultquia ſicut in beato de communi lege nulla eſttriſtitia ita in damnato nulla eſt delectatio.eodem modo ſi beati vellent aliqua euenire⁊ eoꝝ oppoſita eueniūt. tunc probatur ſufficienter ꝙ quilibet actus nolēdi diſtingueretura triſticia: quia ſi aliquis non diſtingueret̉ maxime eſſet iſte cuius oppoſitū eueniret: ſed illetunc poteſt eſſe ſine triſticia: ſicut patet in angelo bono ⁊ in beatis in quibus eſſet talis actus nolendi ſine om̄i triſticia. ⁊ ad iſtam probatiōem non peruenit Ioh̓. Si queras vtrūcum actu volendi poſſet ſtare triſticia: ⁊ cumactu nolendi poſſet ſtare delectatio. Pro primo arguitur ſic qͥa ſi aliquis vellet amico ſuobonū euenire ⁊ malum eueniat ſtante ſola volitōne reſpectu boni cuius oppoſitum accidittriſtatur de hoc ꝙ oppoſitū voluntati ſibi accidit. Pro ſcd̓o arguitur ſic. quia quando aliquis per actum nolendi non vult inimico ſuobonum etʳ illud bonum eueniat inimico ſuoſicut nolitum ē ſtante ſola volitione reſpectuboni cuius oppoſitum accidit ſibi: quia maleeuenit ſibi: quia delectatur ex hoc ſicut patetper experientiam. Reſpondeo ad primuꝫ ꝙex ſola volitōe nō pōt cāri triſticia qꝛ triſticiaẜm. auguſtinū accidit nobis nolentibꝰ. ſꝫ ad ꝓbatiōem dico ꝙ ſi velit ſibi bonū ⁊ oppoſitumſibi eueniat ſtatim elicit actum nolendi reſpectu oppoſiti mali. ⁊ ille actus forte cauſat̉ naturaliter a volitione precedente reſpectu boni ⁊ a voluntate: ita naturaliter ſicut ignis naturaliter calefacit. ſicut ſi voluntas habeat volitionem efficacem reſpectu ſanitatis. ⁊ ratiodictet ꝙ illa nō poſſet fieri ſine potione amara neceſſitatur voluntas ad volendum potionem amaram: nec eſt in eius poteſtate ſimpliciter illam potionem ſimpliciter nolle ſtantepredicto caſu licet cōtingenter poſſit velle potionem amaram. ceſſante autem prima volitione ſanitatis aut dictamine intellectus poQ iij
Q iij
Sdiendum
Rn̄det̉ ad pͥmū
Arguit̉ ꝓ primo
Pro ſcd̓o
Querūtur quo