QueſtioXIIII

intenſa ad volendū aliquid qd̓ cauſat doloreꝫin appetitu ſenſitiuo ſicut ad volendum illudqd̓ cauſat delectatiōem: immo forte intenſiorſaltem hoc eſt poſſibile: ⁊ tamē hoc non obſtāte volūtas inclinatur ad contrarium illius dictati a ratione recta. patet per experientiamſi intellectus dictat morteꝫ eſſe ſuſcipiendampro republica voluntas quaſi naturaliter inclinatur ad cōtrarium nec actus nec delectatio appetitus ſenſitiui poteſt ſic inclinare voluntatem: quin ꝙͣtūcunqꝫ delectatio ſit intenſa in appetitu ſenſitiuo poteſt voluntas ex libertate ſua velle contrariū. ⁊ ideo nō apparetvt videtur alia cauſa inclinationis volūtatisnaturalis dico niſi quia natura rei talis eſt. ethoc innoteſcit nobis per experiētiam. Scd̓odico ꝙ poteſt reddi aliqua cauſa quare cauſatur actus volēdi reſpectu obiecti qd̓ cauſat delectatōem in appetitu ſenſitiuo ⁊ actus nolēdi reſpectu obiecti qd̓ cauſat dolorem in eodēquia poteſt dici ꝙ actus appetitus ſenſitiui ſiue melius ip̄a delectatō in appetitu ſenſitiuoeſt cauſa effectiua partialis īmediate concurrēs cum volūtate ⁊ cognitiōe talis obiecti adcauſandū volitōem. ⁊ ſimiliter dolor eſt cauſaeffectiua partialis ad cauſandū actum nolendi reſpectu talis obiecti. ⁊ ideo poſita delectatione in appetitu ſenſitiuo poteſt faciliter actus volēdi cauſari in volūtate reſpectu illiusobiecti: ⁊ ip̄a nō poſita nō pōt ibi faciliter talis actus cauſari: quia tunc deficit vna cauſapartialis requiſita ad eliciēdum talem actumfaciliter vel ſaltem intenſe. ⁊ eodem modo poſito dolore in appetitu ſenſitiuo poteſt faciliter cauſari actus nolendi reſpectu talis obiecti in volūtate ⁊ nō actus volendi: quia doloreſt cauſa effectiua partialis īmediate cauſanscū alijs actum nolēdi. ⁊ nō eſt cauſa ad cauſandum actum volēdi ⁊ ip̄o dolore deficiēte nonpoteſt talis actus nolendi ita faciliter cauſari. nec videtur plus incōueniēs ꝙ aliqua qualitas in appetitu ſenſitiuo: puta delectatio vl̓dolor vl̓ alius actus appetitus ſit immediatecauſa reſpectu alicuius actus voluntatis ꝙͣ ꝙres extra ſit īmediate cauſa reſpectu actus aſſentiendi ⁊ diſſentiendi in intellectu: ſed vnūeſt verū: igitur ⁊ aliud. Sed iſtis nō obſtantibus nō redditur cauſa quare voluntas plus vl̓minus inclinatur poſitis talibus paſſiōibusin appetitu ſenſitiuo: quia ꝙͣtūcunqꝫ ponaturdelectatio vehemēs in ſenſu ⁊ cognitio dictatiua in intellectu ⁊ alia concurrente ad actuꝫadhuc eſt in poteſtate volūtatis elicere actuꝫvolendi reſpectu illius obiecti vel nolendi vl̓nullum actuꝫ elicere. ⁊ ideo reſpectu illius in-

clinatiōis voluntatis nō videtur poſſe reddialiqua cauſa niſi quia natura rei talis ē. ⁊ hocinnoteſcit nobis per experiētiam. Utrum aliquis pōt eſt ſe ſcire errare. Ad quītum dubiūdico ꝙ cōtradictio eſt ꝙ aliquis errās circa aliquam cōcluſionem in particulari ſtāte errori ſciat ſe errare vel etiam credat ſe errare. cuius ratio eſt: quia ſi erret circa cōcluſionem aliquam veram ⁊ neceſſariaꝫ puta circa iſtam.deus eſt. igitur reſpectu iſtius cōcluſionis habet habitum erroris quo diſſentit huic cōcluſioni: quia ſi aſſereret nō erraret tunc: ⁊ ſi ſciatſe errare circa iſtam cōcluſiōem: tūc ſcit illamcōcluſionem eſſe veram cui diſſentit tanꝙͣ falſe: quia aliter īpoſſibile eſt ꝙ ſciat ſe errare circa iſtam cōcluſionē niſi ſciendo propoſitiōemeſſe veram. igitur diſſentit tanꝙͣ falſe. ⁊ ſi ſciatillam concluſionem eſſe veram. igitur aſſentithuic propoſitioni: quia hoc eſt ſcire aliquā propoſitōem eſſe veram ſibi aſſentire. igitur a primo ad vltimū ſi ſtante errore poteſt ſcire ſe errare poſſet eidem cōcluſioni aſſentire ⁊ diſſentire qd̓ includit repugnātiam. eodē modo poteſt argui reſpectu cōcluſionis falſe. Poteſttamen in generali forte ſe errare credere ſicutaliquis cognoſcēs multa credens ſe in aliquibus errare: licet neſciat ī ſpeciali in quibus errat: ſed in generali non poteſt ſcire ſe errare ⁊ſcire cū hoc errare. qꝛ ſcire aliquid proprie eſteuidēter hoc ſcire. nūc autē nō poteſt euident̉ſcire ſe errare niſi euidenter aſſentiat ſe errarecirca aliquā propoſitōem in ſpeciali: quia aſſēſus non ſtat ſimul cum errore. pōt aūt ſcire ſeerraſſe: quia d̓ſtructo errore reſpectu predicteconcluſionis: ⁊ ip̄a cōcluſione ſcita poteſt ſcire ſe aliquando erraſſe: quia poteſt recordareſe habuiſſe habitum erroris reſpectu illius cōcluſionis. Sed tunc eſt dubiū propter argumentum ſi poteſt ſcire ſe aliquādo errare quomodo ergo poteſt dimittere errorem. Reſpōdeo propter aliquod mediū ſibi modo notumqd̓ non fuit primo ſibi notum ſiue per doctrinam ſiue per inuentiōem ſiue per aliam viampoteſt tunc de nouo alicui aſſentire concluſioni cui primo diſſenſit. ⁊ ſic paulatim habituserroris corrumpitur ⁊ poſt habitus ſcientie generatur modo quo alibi dictum eſt. De iſta dubitatōe quere plus in queſtione de verbo quomodo poteſt aliquis mentiri ⁊ non mentiri.Queſtio decimaquarta.Irca dolores etdelectatiōes ⁊ triſticias. Sciēdūeſt primo ꝙ dolor qui proprie ē paſſio ⁊ qualitas appetitus ſenſitiui ⁊ ab appre-

Q ij

Queſtio XIIdeterminatiuecedit. primo duprobans

Reſpōdetur

Dubitatur

Dubitatur

Ad qͥntū dubiuꝫ