TertijLibri

Tertij

Librimateria non cogitare: ⁊ per cōſequens nec velle nec nolle. ⁊ ideo aſſumptū eſt falſum ſimpliciter. Per ideꝫ ad tertiū dico ꝙ ſuſpendere actū non eſt ſemper actus poſitiuus. bene eniꝫaliquis actus ſuſpenditur quādo actus cōtrarius elicitur: ſed aliquādo poteſt actus ſuſpendi ⁊ nullus alius elici. ⁊ hoc eſt proprie ſuſpendere actū non elicere actum. Ad tertiū dicoꝙ bonū accipitur dupliciter. vno modo vt diuiditur in bonū honeſtū ⁊ delectabile. alio modo bonū ideꝫ eſt qd̓ volitum: vel accipitur proom̄i illo qd̓ eſt volibile. Et eodē modo malumaccipitur dupliciter vt opponitur bono pͥmomodo dicto vel vt accipitur pro aliquo qd̓ eſtnolibile vel nolituꝫ. Accipiendo bonū primomodo ⁊ malū ꝓut opponitur bono. primo mōſic dico ꝙ voluntas poteſt velle maluꝫ qd̓ neceſt bonū realiter nec apparēter. ⁊ poteſt nollebonū qd̓ nec eſt malū realiter nec apparēter.Prima pars iſtius cōcluſionis patet: quia aliter ſequeretur ꝙ nec poſſet mereri nec demereri cōmittēdo circa qd̓cunqꝫ obiectū malumrealiter ⁊ dictatū a recta ratione eſſe tale. qd̓probo: quia accipio aliqd̓ tale obiectū peccatimortalis: puta colere deos alienos malum eſtPonamus igitur ꝙ intellectus dictet hoc eēmalū: quia tunc eſt malū realiter ⁊ apparēter.quia hoc ſolum voco realiter appareter bonūvel malū qd̓ iudicatur ab intellectu bonū velmalū. ⁊ ſi iudicetur ab intellectu recto non errante eſſe tale: tūc nō ſolum eſt apparēter bonū vel malum: ſed realiter. quia ſic dictat ītellectus eſſe ſicut eſt in re. ſi autē iudicetur ab intellectu errante: tūc eſt ſolum bonū vel maluꝫapparēter et nō realiter hoc ſuppoſito. querotūc vtrum volūtas poteſt velle hoc malū colere deos alienos dictatū tale eſſe ab intellectuvel nō. ſi ſic habetur propoſitū ꝙ voluntas poteſt velle malū: qd̓ eſt malū realiter ⁊ apparēter ⁊ nullo modo bonū primo modo acceptuꝫſi nō poteſt velle hoc malū ſic dictatuꝫ. igiturvolūtas nūꝙͣ poteſt peccare circa illud obiectū peccato cōmiſſionis: quia nō peccaret talipeccato niſi volēdo oppoſitū illius qd̓ dictatrecta ratio circa predictū obiectū: quia in nolēdo illud qd̓ eſt dictatū a recta ratione eſſe nolēdum nō peccat: īmo magis meretur. igitur ſivolūtas poteſt peccare peccato cōmiſſioniscirca illud obiectū: hoc eſt volēdo illud quodeſt dictatū a recta ratōe eſſe malū. Si igiturnō poteſt velle tale malū ſic dictatum: nō poteſt peccare peccato cōmiſſionis: nūc autē apparet verū ẜꝫ leges dei cōiter ordinatas ꝙ volūtas viatoris nō poteſt mereri circa aliqͥd niſi circa illud poſſet demereri cōmittēdo: licet

em̄ chriſtus ⁊ beata virgo potuerūt mereri circa mala obiecta et nullo modo demereri. hocfuit in eis ex ſpeciali diſpenſatiōe diuina. ſedde alijs videtur propoſitio aſſumpta generaliter vera. Si em̄ volūtas nō pōt velle predictūobiectū: nō pōt demereri. ⁊ per cōſequens nōpōt mereri in nolēdo illud malū ſic dictatū. etper cōſequens aufertur om̄is ratio merendi ⁊demerēdi circa talia obiecta: qd̓ eſt erroneumdicere. Si dicas. ꝙ pōt mereri eliciēdo actūvolēdi circa illud obiectū quia actus volendieſt in ptāte ſua. ſic videlicet ꝙ pōt libere ceſſare ab illo actu ⁊ libere elicere. licꝫ nō poſſit elicere aliū actū. hoc nō valet. quia licet iſtud ſitſolum verū de aliquibus: puta de xp̄o ⁊ beatavirgine quādo fuerūt viatores. hoc tamē fuitex ſpeciali preſeruatiōe et ordinatione diuinaqua voluit nō cōcurrere cū volitionibꝰ eoꝝ adeliciendū actū peccati. igitur vbi non eſt taleſpeciale priuilegiū: ibi dicitur generaliter eſſeverū. ꝙ ſi volūtas pōt mereri circa aliqd̓ obiectū: pōt demereri cōmittendo circa illud obiectu. ⁊ ꝑ cōſequens in alia volūtate a volūtatexp̄i ⁊ beate virginis nō habet iſta ratio locuꝫ.Per idē mediū per omīa pōt probari ſecundapars cōcluſionis predicte. ſcꝫ ꝙ voluntas pōtnolle bonū primo modo acceptū: qd̓ nō habetrationē mali: nec realiter nec apparēter. putaquia realiter eſt. ⁊ ſic dictatur ab intellectu eteſt mediuꝫ. quia volūtas circa qd̓cunqꝫ obietū pōt mereri eliciēdo actū: ⁊ pōt demereri comittēdo. et ꝑ cōſequens ſi pōt mereri eliciēdoactū volēdi circa tale obiectū bonū pōt demereri eliciēdo actū nolēdi circa idē bonū niſi ſitimpedimētū ſpeciale: ſicut ſupra dictū eſt. velaufertur oīno ratio merendi ⁊ demerēdi circaom̄e obiectū: qd̓ eſt abſurduꝫ dicere. ſic igiturpatet predicta cōcluſio. Scd̓o dico ꝙ accipiēdo bonū ⁊ malū ſecūdo modo. ſic voluntas nōpōt velle aliquid niſi bonū: nec nolle aliquidniſi malū vel ſub ratione mali. hoc patet. quiaſic accipiēdo bonū idē eſt qd̓ volituꝫ vel volibile. malū idē eſt ꝙ nolitū ſiue nolibile. tūc autē videtur cōtradicere ꝙ voluntas velit aliudniſi ſit volitū ⁊ volibile. igit̉ ⁊cͣ. Et ſic poſſuntgloſari auctoritates ⁊ dicta ſanctoruꝫ: qui dicunt ꝙ voluntas nō pōt velle aliquid niſi ſitbonū realiter: vel ſub ratione boni apparēterſimiliter non pōt nolle aliquid niſi ſit malū etſub ratione mali. Ad quartum dubiū dico. ꝙ jdifficile eſt dare cauſam quare voluntas plusinclinatur ad nolendū illud obiectum qd̓ cauſat dolorem in appetitu ſenſitiuo. quia nec cognitio dictatiua poteſt eſſe cauſa illius inclinatiōis. quia cognitio dictatiua pōt eſſe eque

gAd tertiū dubiū

T

NAd qͣrtū dubin