QueſtioI11 I

XIII

voluntas elicere conformiter actū rōni recteq̄ opponit̉ rōni erronee inuincibili: quia taliserror nō eſt in poteſtate hoīs errantis: ⁊ ideoexcuſat voluntatē ꝙ non tenetur facere cōformiter rationi recte oppoſite: īmo eliciēdo conformiter tali rationi erronee nō peccat: ſꝫ agitvirtuoſe ⁊ eliciendo actū contra illum erroreꝫpeccat ⁊ errat: lꝫ inquā ita ſit tamē voluntastenet̉ elicere cōformiter rationi recte que opponitur rationi erronee vincibili ⁊ culpabili2 hoc qꝛ talis eſt in poteſtate errantis: qꝛ potuit non erraſſe ſi voluiſſet. ⁊ per ꝯn̄s eliciendo actum conformiter rationi erronee vincibili peccat: qꝛ elicit actū quē non debet elicere: imo oppoſitū actū tenetur elicere: qꝛ ille error nō excuſat eum: ſed potius aggrauat: quiatalis peccat duplici peccato: ſcꝫ cōmiſſioniseliciendo ꝯformiter rationi erronee culpabili⁊ omiſſionis omittendo actū oppoſitū quē tenetur elicere. ⁊ ſic aggrauat error talis ⁊ nō excuſat. ſi autē voluntas eliciat actū difformiterrationi erronee culpabili: puta cōtra taleꝫ rationē peccat etiā duplici peccato cōmiſſioniseliciendo actū contra rationeꝫ quā credit eſſeverā. ⁊ ſic peccat faciendo contra conſciētiaꝫꝑ contemptū illius qd̓ debet eſſe regula ſua inagendo. etiā tenet̉ ſe ꝯformare dictamini ⁊cͣ.in operando ſiue ſit rectū ſiue erroneū ꝑ conſequēs ꝯformando ſe omittit illū actū quē tenetur elicere: ⁊ ſic peccat pctō omiſſionis. ſi aūtnullū actū eliciat nec cōformiter rationi erronee nec difformiter. ſꝫ oēm actū ſuſpendit: tūcpeccat duplici peccato omiſſionis omittēdoillum actu quē tenetur conformiter elicere rationi recte que opponitur rationi erronee predicte ⁊ omittendo actū quē tenetur conformiter elicere rationi erronee: qꝛ aliter faciēdo cōtra illā rationē nō peccaret niſi teneret̉ cōformare ſe in operando dictamini erronee rationis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s talis neceſſario peccat ⁊ eſt perplexus ⁊ ſiue voluntas operatur conformiterilli rationi ſiue difformiter ſiue nihil opereturſemꝑ peccet vno mō vel alio modo. ⁊ ideo ſummū remediū tali qͥ peccat eſt dimittere conſcientiā ⁊ ratōem illā erroneā qd̓ poteſt fieri perinueſtigatōem veritatis. Si dicas ꝙ non videtur rationabile ꝙ aliquis teneat̉ agere conformiter rationi erronee vincibili: qꝛ tenet̉ adeliciendū actū oppoſitū: puta ad eliciendū cōformiter rationi recte que opponit̉ rationi erronee predicte ⁊ ſic talis ſimul obligaretur adeliciendū actus oppoſitos. Reſpondeo. licetſuperius dicat̉ ꝙ errans errore vincibili tenetur agere conformiter rationi erronee. tamenhoc nō eſt verū: qꝛ agendo conformiter peccat

⁊ nullus obligatur ad peccandū: ſed pro tanto peccat diſcordando cū ratione erronea: qͥacōtēnit ratōem quā credit eſſe rectā: quia ſi recta eſſet deberet eſſe regula ſua ⁊ agendo difformiter peccat. nō qꝛ tenetur elicere actū oppoſitū: ſcꝫ ratiōni erronee conformare: ſed qͥatenet̉ ad oppoſitū negatiue: hoc eſt tenet̉ nonelicere actu diſcordantē a ratione erronea necontenat. ſil̓r agendo conformiter illi rationidicitur ſemper peccare: quia tenetur elicere actū oppoſitū puta diſcordantē a tali ratione:quia eliciendo talē actum peccat. nec actū cōformem rationi recte oppoſite. quia hoc nonoportet: ſed quia tenetur non elicere actu conformiter tali rationi erronee. ⁊ ſic tenetur adoppoſitū negatiue. ⁊ ſic intelligenda eſt illa ꝓpoſitio generalis ꝙ nullus peccat niſi qui tenetur ad oppoſituꝫ illius qd̓ facit. Sic igiturpatet quomodo actus rectus in volūtate ſtatcum errore in ratione ⁊ quomodo non ⁊ reſpectu cuius obiecti. ⁊ de hoc quere prius queſtion de cōnexiōe virtutū. Sed hic ſunt aliquadubia. Primū eſt ꝙ voluntas agens confor­ Imiter rationi erronee inuincibili non ſit ſimpliciter recta cuius oppoſitū prius dictum eſtquia illa voluntas eſt recta que in operandoconformatur voluntati diuine tanꝙͣ ſue regule: ⁊ illa non eſt recta que diſcordat ab intellectu diuino ⁊ voluntate diuina in volēdo: ſꝫ voluntas agens predicto modo diſcordat a iudicio intellectus diuini ⁊ volūtate diuina: quiadeus iudicat ꝙ illi qui ẜm veritatem non indiget extrema neceſſitate non eſt ſubueniendūtanꝙͣ ſit indigens ⁊ volūtas creata vult ꝙ tali ſic ſubueniatur. ergo voluntas creata volēsſibi ſic ſubuenire vult oppoſitum illius quoddeus iudicat ſic eſſe volendum ⁊ qd̓ deuo vult⁊ per conſequens diſcordando a voluntate diuina peccabit. Scd̓m eſt. vtrū peccatū commiſſionis ⁊ omiſſionis neceſſario concomitātur ſe: videtur ꝙ ſic quia aliquis nunꝙͣ peccatpeccato cōmiſſiōis: niſi quia facit aliquid qd̓tenetur non facere vel eius oppoſitum facereigitur talis omittit illud ad qd̓ obligatur. ⁊ ꝑconſequens peccat peccato omiſſionis. Similiter vt videtur nunꝙͣ aliquis peccat peccatoomiſſionis niſi nolendo actum: quem actumtenetur velle vel volendo actum contrariumilli actui quē tenetur velle ſicut ſi teneat̉ diligere deū ſuper oīa die dn̄ico ⁊ toto illo die plꝰdiligat actus venereos ꝙͣ deum. hic peccatduplici peccato commiſſionis ⁊ omiſſionis.Preterea. nullus peccat peccato omiſſiōis niſi ſuſpendendo actum quem tenetur elicere:ſed tale ſuſpendere eſt elicere actum. ergo ⁊cͣ.

ſiponſi

Scd̓m dubiuꝫ

Primū dubiū