TertijLibri
non aſſentiret huic ꝓpoſitioni ꝙͣuis ſit per ſenota: ideo talis qͦ non habet vſum ratōnis nōpoſſet habere actū virtuoſum reſpectu eiuſdēobiecti. ⁊ tota ratio eſt: qꝛ actus virtuoſus neceſſario reqͥrit aliquā rationē rectā ſicut priuspatet. Si dicas aliquis habēs habitū prudendentie ⁊ habitū virtuoſum poteſt elicere actūad quē inclinat virtus nō eliciendo actum adqueꝫ inclinat prudentia: qꝛ poteſt aliqͥd velleẜm inclinatōem virtutis non aſſentiendo perintellectū ꝙ illud eſt volenduꝫ. igitur pōt eſſeactus virtuoſus cū ſolo habitu prudentie ſineom̄i alio actu. Reſpondeo ꝙ pōt dici ꝙ caſusnō eſt poſſibilis: quia nihil eſt actualiter volitū niſi actualiter apprehenſum ab intellectu:⁊ tunc apprehenſione facta ſtatim ītellectusnaturaliter aſſentit: ⁊ ita ad eliciendū actumẜm inclinatōnem habitus virtuoſi neceſſariorequiritur actus prudentie. Tū qꝛ virtus inclinat ad actū ſolū circa illud obiectum circa qd̓verſatur. nūc autem vt probatū eſt ſupra de cōnexione actus prudentie actualiter exiſtēs eſtobiectū actus virtuoſi. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō poteſt volūtas ē licere actū aliquē mediante illa virtute:niſi exiſtat actus prudentie tanꝙͣ obiectū illiꝰqꝛ ſi illa virtus inclinaret ad aliquē actū qͥ nōterminaret̉ ad totū illud obiectu circa qd̓ generatur: qꝛ omittitur aliqd̓ obiectū partiale ſicut prudentia: ſequeretur ꝙ ex illo actu nō augeret̉ habitus virtuoſus a quo elicitur: qꝛ habitus auget̉ ex actibus elicitis circa idē obiectū oīno circa qd̓ primo generatur ille habitꝰſed ille actus generaret illū habitū diſtinctuꝫſpecie formaliter: qꝛ ille actus habet aliud obiectū ſpecie ꝙͣ prius: qꝛ obiectū illud partialeqd̓ nō eſt obiectū ſcd̓i actus eliciti ꝑ poſitū eſtalterius ſpēi ab obiecto ſcd̓i actus. ſed hoc videtur ſatis abſurdū ꝙ aliquis habitus naturaliter inclinat īmediate ad actū generatiuūhabitus diſtincte ſpēi ſine om̄i alio habitu occurrente ad cauſandū illū actū. igit̉ ⁊cͣ. Tū qͥaſuperiꝰ eſt dictū ꝙ nō tantū ad cauſandū actūvirtuoſum cōcurrit actus prudentie ſicutˡ cauſa partialis ⁊ effectiua: ſꝫ ad illū actū conſeruādu naturaliter. ⁊ ratio eſt: qꝛ cauſat vt exiſtēsnaturaliter actualiter obiectū iſtius actꝰ quonō exiſtente nō pōt naturaliter cauſari nec cōſeruari. igit̉ nec eodē modo pōt aliquis actuselicia virtute generata niſi actus prudētie ſitcauſa illius actus tanꝙͣ obiectum eius actualiter exiſtens: qꝛ nō videt̉ alia ratio q̄ cogat ponere ꝙ actus prudentie ſit cauſa primi actusvirtuoſi q̄ pͥmo generat habitū qͥn eadē cogatꝙ ſit cauſa actus ſcd̓i eliciti ab habitu cū vterqͣꝫ actus ſit eque virtuoſus ⁊ vterqꝫ generetur
licet ad generatōem ſcd̓i actus cōcurrat aliqͣcauſa q̄ nō cōcurrebat ad gn̓atōem primi: puta habitus virtuoſus gn̓atus ex actu primo etvterqꝫ habet idē obiectū totale ꝑ oīa: ⁊ iō caſus predictus nō videt̉ poſſibilis. Aliter pōtdici ſupponēdo caſum eſſe poſſibilē ꝙ ſi volūtas poſſet elicere actū mediāte virtute ſine actu prudētie actualit̓ exiſtēte ī ītellectu: qꝛ talis actus nō eſt virtuoſus ꝑfecte ſicut pͥus: qͥadeficit vnū obiectū partiale ⁊ vna circūſtātianeceſſario reqͥſita ad hͦ ꝙ ille actus ſit virtuoſus: puta actꝰ prudētie ſꝫ potiꝰ eliceret̉ ſic̄ fatuus vel furioſus eliceret aliquē actū mediante virtute pͥus gn̓ata ī volūtate tali ſine rectarōne: qꝛ ī illis nō eſt vſus rōnis. ſi tn̄ ſit hͦ poſſibile: qꝛ credo firmit̉ ꝙ in talibꝰ nō p̄t elici aliquis actꝰ intellectꝰ maxime iudicatiuꝰ: lꝫ forte in eis poſſet eſſe actꝰ app̄henſiuus rctū incōplexoꝝ nō rctū cōplexoꝝ: qꝛ ad illū cōcurritactꝰ volūtatis ſicut alibi pꝫ: ⁊ ita tales nō p̄n̄thr̄e alique actū volūtatis. ⁊ iō vterqꝫ caſus p̄dictus videt̉ ſimpl̓r impoſſibilis. Quarto dico ꝙ actꝰ rectus in volūtate nō ſtat cū errorevicibili ⁊ culpabili in ītellectu eiuſdē obiectiꝙͣuis poſſet ſiml̓ ſtare reſpectu diuerſoꝝ obiectoꝝ ſicut prius dcm̄ eſt. hec ꝯcluſio ptꝫ: qꝛ talis actus volūtatis: aut eliceret̉ ꝯformiter rōni erronee aut difformit̉. ſi pͥmo modo nō eſt actus virtuoſus ſiue rectꝰ: qꝛ ille error nō excuſat aliquē actū ſibi elicitū ꝯformiter a pctō: ſꝫaggrauat magꝭ: qꝛ in ptāte talis fuit nō erraretali errore ad que ſequit̉ voluntatē ꝯformitervolentē errare. aliter nō eſſet error culpabilisQuia actꝰ erroris ī ſe: nec eſt virtuoſus necvicioſus niſi denoīatōe extrinſeca: ſꝫ ſolū ē vicioſus reſpectu actus volūtatis ad quē inclinat. forte ita eſt. vn̄ pōt dici vicioſus ꝓpter actū omiſſionis quo volūtas debuit imperaſſeintellectui īueſtigare circūſtātias neceſſariasad illū actū virtuoſū: ita vt nō gn̓et̉ talis errorin intellectu ⁊ nō īperauit. ⁊ ſic peccauit pctōomiſſionis omittēdo illū actū quē debuit elicere: ⁊ volūtas eliciens cōformiter actū illumilli rōni erronee peccat: qꝛ ſemper peccat voluntas pctō cōmiſſionis qn̄ elicit aliquē actūad cuius oppoſitū obligatur per preceptū diuinū vel ordinatōem diuinā vel alio mō obligatur ad oppoſitū ⁊ nunꝙͣ aliter peccat nuncautē voluntas obligatur ad eliciendū conformiter rationi recte. igitur eliciendo actū contra ratōeꝫ tectā: qꝛ ꝯformiter rōni erronee culpabili facit oppoſitum illiꝰ qd̓ tenetur facere⁊ ꝑ ꝯſequens peccat in eliendo talem actum⁊ nō recte agit: qꝛ ſi recte ageret: nō tenereturelicere actū oppoſitū. vnde licet nō teneatur
Quarta cptu