LibriTertij
Tertij
tudineꝫ actus voluntatis. quia ꝙͣtūcunqꝫ ponatur in intellectu talis prudētia actualis poteſt deus ſuſpendere eius actiuitateꝫ vel ſupplere eius cauſalitateꝫ in genere cauſe efficiēris: ⁊ ſi ſic. tūc ille actꝰ nō erit virtuoſus ꝙͣuiseliciatur effectiue a voluntate: quia nō cōcurrit prudentia ſicut cauſa partialis ad cauſandum illū actum rectū. Preterea. quod adducitur contra primū modū ponendi prudentiāactualem nō videtur inconueniēs. quia idemactus nūero poteſt ſucceſſiue dici meritorius⁊ nō meritorius virtuoſus et nō virtuoſus. qͥaſi volūtas primo eliciat actuꝫ meritoriū perfecte: ⁊ poſt deus ſuſpēdat actioneꝫ voluntatis⁊ ipſe deus conſeruet totaliter talē actū: talisactus erit intrinſece virtuoſus ⁊ meritoriꝰ: etpoſt nō meritorius. quia nullus actus eſt meritorius: ⁊ poſt non meritorius: niſi qui eſt in poteſtate noſtra. ſed quādo deus conſeruat talēactum: tunc nō eſt in poteſtate noſtra. ⁊ ꝑ conſeques nō videtur incōueniēs ꝙ actus ſit virtuoſus per ſolam generationē prudentie: ⁊ nōvirtuoſus per eius corruptione remanēte ſemper eodē actu in voluntate. Ad primū iſtorūtenendo iſtud principiū. ꝙ effectus ſufficiēterdepēdet ex ſuis cauſis eſſentialibus: ex quo ſequeretur ꝙ nullū abſolutū neceſſario requiritur ad aliquē effectū niſi aliquo modo ſit cauſa illius effectus. ⁊ per conſequēs cum prudētia actualis neceſſario requiratur ad actū virtuoſum ⁊ eſt aliquomō prior. neceſſario ſequitur ꝙ actus prudentie ſit vera cauſa efficienseſſentialiter ⁊ neceſſario requiſita ad actū virtuoſum. ita eſſentialiter ſicut voluntas neceſſario requiritur tanꝙͣ cauſa efficiēs ad hoc ꝙſit virtuoſus vel meritorius: ⁊ cōſequēs ſequitur vltra ꝙ ſuſpenſa actiuitate volūtatis velactus prudentie nullo mō dicitur talis actusvirtuoſus. ⁊ ratio eſt: quia virtuoſum ⁊ vicioſum ſunt nomina cōnotatiua ⁊ ſignificāt ip̄mactū nō abſolute: ſed connotādo cū hoc actiuitatē voluntatis ⁊ prudentie: et quādo deficitaliqd̓ connotatū nō dicitur talis actus virtuoſus. Et ſi dicas ꝙ talis actus per poſitū elicitur effectiue a voluntate ꝯformiter rationi recte ẜm alias circunſtantias requiſitas. igitureſt virtuoſus. Reſpondeo actū elici conformiter rationi recte: ē ip̄m elici ẜm rectā rationem regulantē ⁊ dictantē talem actuꝫ eſſe eliciendū. qd̓ quidē dictare ſiue regulare non eſtaliud ꝙͣ ſpeciali modo illum actum cauſare. ſicut alibi patet. Nūc autē poſito caſu predictoprudentia nō cauſat illum actuꝫ. igitur nō regulat illū: īmo ſuppoſito ꝙ deus faceret totūqd̓ prudentia faceret ſi imperetur per deuꝫ nō
tunc plus facit prudentia ad actū virtuoſumꝙͣ ſi nulla prudentia ineſſet: quia nihil facit niſi ſicut vna ſtatua. Ad ſcd̓m poteſt dici vnomodo ꝙ quādo deducitur ad hoc tanꝙͣ ad inconueniens ꝙ idem actus ſit intrinſece virtuoſus: ⁊ poſt non virtuoſus intelligitur per nōvirtuoſum vicioſus: quia impoſſibile eſt ꝙ idēactus numero ſit intrinſece virtuoſus et poſtintrinſece vicioſus: qd̓ tamen ſequeretur ſi circunſtantie non eſſent obiecta actus virtuoſi:ſicut patet in qualibet connexione virtutū. eteodē modo ſi actus prudentie non eſſet obiectū nec cauſa eſſentialis actus virtuoſi: ſed ſolum circūſtātia ſicut alij ponūt aliquos actusvoluntatis eſſe intrīſece virtuoſos per ſolamgeneratiōem prudentie: poſito caſu predicto:ſed ſi poſt ratio erronea predicta dictaret illūeunde actū nō eſſe continuandū. ſi tunc ille actus cōtinuaret̉ cōtra ratōem ⁊ cōtra conſciētiam: tūc ille actus nullo modo variatus eſſetvicioſus: quia peccatū mortale eo ꝙ cōſeruatur cōtra cōſciētiam: ſꝫ ſic nō eſt in inſtātia poſita: qꝛ ſi deus ſuſpēderet actōem volūtatis vl̓prudētie vel vtriuſqꝫ: tūc bene actus qͥ primofuit intrīſece virtuoſus. poſt nō eſt virtuoſusnegatiue: ſꝫ nō cōtrarie: qꝛ nō eſt virtuoſus necvicioſus: poſito illo caſu. Aliter pōt dici ꝙ actus intriſece virtuoſus nō pōt fieri nō virtuoſus negatiue. etiā ꝑ naturā: qꝛ ſi corrumpaturactus prudentie neceſſario corrumpit̉ actꝰ virtuoſus cuius prudētia erat directiua neceſſitate dico naturali pro eo ꝙ talis actus prudētieeſt cauſa efficiēs ⁊ obiectū: vt actualiter inherens neceſſario requiſita ad cauſandū actumvirtuoſum ⁊ ad cōſeruandū. ⁊ ſic intelligit̉ incōueniens ad qd̓ deducitur de virtuoſo ⁊ nonvicioſo. tamē per potētiaꝫ dei abſolutā poteſtfieri cōtrariū ſicut prius probatū eſt: quia de illa potētia nō intelligebatur illud dictū. ſic igitur ptꝫ ꝙ ad actū rectū volūtatꝭ neceſſario reqͥrit̉ aliqͣ rō in intellectu: nō quideꝫ aptitudinalis nec habitualis: ſꝫ actualis modo predicto.jNūc vltra vidēdū ſi cū errore in aliqua ratione recta reſpectu alicuius obiecti pōt ſtare actus rectus in volūtate. vbi ponēde ſunt alique diſtinctiones: quia actus volūtatis rectꝰpoteſt eſſe reſpectu eiuſdem obiecti. reſpectucuius eſt error in intellectu vel reſpectu alterius obiecti. ſil̓r error qͥdā eſt vincibilis ⁊ ille eſtculpabilis: vel eſt inuīcibilis ⁊ ille nō eſt culpabilis. ſil̓r actus volūtatis pōt eſſe cōformit̉rationi erronee vel difformit̉ ⁊ cōtra rōem erroneā. Iſtis ſuppoſitꝭ dico pͥmo ꝙ actꝰ rectꝰvolūtatis moraliter ⁊ circa vnū obiectum poteſt ſtare cū errore ī rōe circa alid̓ obiectū ſiue
Ad primum
Secundo
Alia idiurio
Rn̄ſio ad q̄on
Ad ſcd̓m
Prima cōcluſſe