Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXII

teſt ille actus eſſe perfecte virtuoſus ſine actuprudentie qd̓ eſt manifeſte falſum: quia ſtanteordinatiōe que nunc eſt nullus actus eſt ꝑfecte virtuoſus niſi cōformiter eliciatur rationirecte actualiter inherēti. ideo dico recta ratio eſt obiectū actus virtuoſi ex hoc requiritur ad actū virtuoſum tanꝙͣ obiectuꝫ in eſſereali. ſequitur habet cauſalitatē effectiuamreſpectu actus virtuoſi ẜm principiū frequenter allegatū. effectus ſufficienter depēdet ⁊cͣ.quia ſi non requireret̉ in eſſe reali tanꝙͣ obiectū: tunc videtur ſolum eius preſentia obiecti actus virtuoſi voluntate poteſt cauſare actū virtuoſū ſicut quēcūqꝫ aliū actū p̄t cauſare. Confirmatur. quia nullus actus eſt pefecte virtuoſus niſi voluntas per illū actū velitdictatū a recta ratiōe propter hoc eſt dictatum a recta ratione. quia ſi vellet dictatū a ratione quia dictatu: ſed quia delectabile velpropter aliā cauſam iam vellet illud dictatumſi ſolum eſſet oſtenſum ꝓpt̓ apprehēſionē ſinerecta ratōe. cōſeques ille actus eſſꝫ virtuoſus: quia eliceretur cōformiter recte rationi: quia hoc eſt elicere conformiter rationirecte velle dictatū a ratōne recta propter hocqd̓ eſt dictatū. nunc autē eſt impoſſibile aliquis velit aliquid propter aliud niſi velit illd̓aliud: quia ſi nolit vel velit illud aliud iamvult aliud magis ꝓpter ſe ꝙͣ ꝓpter illud aliudigitur ad hoc velim virtuoſe illud dictatuꝫa ratione recta oportet neceſſario velim rectam rōnem per eundem actū per alium.quia ſi per aliū iam ille actus quo volo a ratōne dictatū eſſet virtuoſus: quia non eſt virtuoſus niſi propter hoc volo illum dictatuꝫa ratione propter ratōem: quia ratio ſic dictat ſic igitur eundem actū ſicut per eūdē actūvtor creatura diligo deū propter quē diligocreaturā. eodē modo pōt probari finis quieſt vna circūſtantia ſit obiectū actusⁱ virtuoſiquia volo tale dictatū propter talem finē. igitur per illū actū volo fineꝫ: quia vnūqd̓qꝫ propter qd̓ illud magis. Similiter pōt probari locus tēpus que ſunt circūſtantie ſunt obiecta partialia actus virtuoſi: quia aliter ſeq̄retur ille actus eſſet perfecte virtuoſus ſineillis circūſtantijs ſicut illis circūſtātijs. qd̓eſt manifeſte falſum. ptꝫ em̄ velle creature ēactus virtuoſus ſi velit loco tēpore aliter noſed magis vicioſus. Aſſumptū patet: qꝛ poſitis cauſis ſufficientibus ad actu virtuoſū ſiueobiectis ſufficientibus apprehēſis dictatispoteſt poni ille actus: ſed apprehenſio actuscarnalis propter deū ratio dictās talē actūcarnalē eſſe volendū propter deum: ita nec

apprehendatur nec dictetur de loco tēpore deo voluntate ſufficiāt ad cauſandū velle virtuoſum reſpectu illius actus. hoc dicoſi locus tēpus non ſint obiecta actus virtuoſi. igitur illud velle eſt perfecte virtuoſum ſinetalibus circūſtantijs. Si dicas requirit̉ adactū virtuoſum locus tēpus apprehendātur dictentur a ratione ſicut finis: talit̓poteſt ratio cauſare actū virtuoſum. per conſequēs tam locus ꝙͣ tēpus ſunt obiecta partialia actus dictandi apprehenſionis: non tamen ſunt obiecta volitionis virtuoſe. Contravolitio dicitur perfecte virtuoſa: qꝛ in om̄ibuscōformiter elicitur rationi recte: quia ſi in aliquo cōformiter eliceretur in aliquo non. iamnon eſſet perfecte virtuoſa. Exemplū. ſi aliqͥsvellet actū carnalē propter talē finē dictatu aratione recta nullū aliū actū volendi haberet reſpectu loci tēporis ꝙͣꝙͣ iſta dictentur aratione recta iſta volitio eſt perfecte virtuoſa: ſed potius vicioſa vel indifferens. igit̉ adhoc ſit perfecte virtuoſa: oportet conformetur rationi recte om̄ibus dictatis a rōnerecta ſibi debite cōpetere. igitur ſi recta ratiodictet talis actus ſit volendus loco tēpore voluntas perfecte virtuoſa debet velle talēactū loco tēpore. per cōſequens quicqͥd eſtobiectū actus dictandi recte erit oppoſitumactus perfecte virtuoſi. Si dicas prima probatio qua probat̉ recta ratio eſt obiectumfuit: qꝛ non requiritur ſicut cauſa partialis. qͥapoteſt deus illaꝫ cauſalitatē ſupplere. ergo ⁊c̄.quia ẜm iſtam viā ſi deus ſuppleret illam cauſalitatē voluntas in cauſando illū actū dicitur virtuoſus. tunc diceret̉ virtuoſus: quiavirtuoſus cōnotat actiuitatē voluntatis: ta voluntas eſt obiectū talis actus: ſed potentia cauſa partialis. igitur eodē modo īpoſito virtuoſum cōnotat actiuitate prudentie reſpectu actus virtuoſi: quādo illa actiuitas ſuppletur aliunde eſt actus virtuoſus.igitur ſuppletiōem illā non oportet ponereprudentiā eſſe obiectū actus virtuoſi. Reſpōdeo poteſt dici melior fortior ratio adbandū rōnem rectam ſiue prudentiā eſſe obiectū actus virtuoſi eſt hec. quia aliter ſequerentur duo incōuenientia. Primū eſt nullus actus neceſſario intrinſece eſt virtuoſus: ſꝫ ſo cōtingenter cuius oppoſitū prius ꝓbatumeſt. Scd̓m eſt de actu virtuoſo fieret virtuoſus per aliquid mere naturale quod eſtin poteſtate noſtra. eodē modo de non meritorio fieret meritorium aliquid mere naturale: ſed oppoſitū vtriuſqꝫ ꝓbatum eſt prius.Primū ꝓbatur ſic. qꝛ quecūqꝫ actū reſpectu

P iiij

MD

CEE