NueſtioXII

ſit idem ⁊ ſimpliciter ſimplex non poteſt alterari ab oppoſito in oppoſitū. Tunc arguo ſic.difformitas non poteſt eſſe carentia rectitudinis que infuit: ⁊ modo non ineſt propter illuꝫtranſitū de contradictorio. igitur eodē modonon poteſt eſſe carentia rectitudinis q̄ modoineſt ⁊ prius non infuit propter eandē cauſaꝫ⁊ per cōſequens impoſſibile eſt etiam ẜm euꝫꝙ actus voluntatis ſit primo indifferens ſiuevirtuoſus moraliter vel meritorie. ⁊ poſt idemactus fiat intrinſece virtuoſus. Unde oēs iſteymaginationes que dicunt ꝙ rectitudo in actu addit aliquid ſupra actum abſolutū vel reſpectiuū falſe ſunt: quia nihil aliud eſt ꝙͣ ipſemet actus: ⁊ ideo carere recritudine ī actu eſtcarere tali actu. ⁊ ſimiliter voluntas elicit aliquē actū amicitie quem tenetur non elicere:quia elicit contra rectam ratōem ⁊ preceptuꝫdiuinū. ⁊ ſic peccat peccato cōmiſſionis: etiaꝫſi volunras non teneatur ad oppoſitū actum.ſi hoc eſſet poſſibile alicubi inuenire ⁊ tūc difformitas nō eſſet carentia alicuius rectitudinis debite ineſſe: nec illi actui: nec voluntatiper poſitum. ſed eſſet ip̄emet actus elicitus cōtra dei preceptū ⁊ nullius etiam eſſet carētia.Et ex hoc etiā patet ꝙ nō bene dicitur ꝙ actꝰpoſitiuus eſt materiale in peccato ⁊ carentiaiuſticie debite ieſſe eſt formale. quia aut ē peccatum cōmiſſionis aut omiſſionis in voluntate aut vtrunqꝫ ſimul. ſi primū ſolum: puta ſi voluntas eliciat aliquē actū contra rectam rationem ⁊ preceptum diuinū ⁊ non teneat̉ elicere oppoſitū actū: tunc ſolum eſt in voluntateactus peccati ſine omī carentia rectitudinisvel iuſticie debite ineſſe. ⁊ per cōſequens carentia non eſt illi formale. Si ſcd̓m ſoluꝫ ſit involuntate: puta quia volūtas tenetur aliqueꝫactum elicere que non elicit: tunc ſolum eſt illa carentia rectitudinis ſine omī materiali etſine om̄i actu elicito. Si tertiū det̉ puta ꝙ voluntas elicit actu aliquē contra preceptu deicū ad oppoſitū tenetur tūc eſt ibi duplex peccatū cōmiſſionis ⁊ omiſſionis. peccatuꝫ commiſſionis eſt actus ille poſitiuus ſolū. omiſſionis eſt carentia alterius actꝰ debiti ineſſe. ⁊ ꝙper conſequens nihil aliud erit dicere ꝙͣ ꝙ inpeccato ſunt talia duo materiale ⁊ formale: etꝙ peccatū cōmiſſū eſt materiale ⁊ omiſſum eſtformale. ⁊ per cōſequens vbi ſolum eſt peccatum omiſſionis non erit aſſignare talia duo ⁊non ymaginatur veruꝫ: quia ſi ymaginatur ꝙcarentia rectitudinis ⁊ iuſticie ſit ſic formalein peccato ꝙ rectitudo illa ſit aliqͥd poſitiuuꝫabſolutū vel reſpectiuū natū vel poſſibile ineſſe actui per qd̓ ille actus peccati fieret vir-

tuoſus. ⁊ hoc propter actū rectum quē voluntas tenetur elicere ymaginatio eſt impoſſibilis ſicut prius probatū eſt. Ex hoc patet quomodo peccatū dicitur priuatio: quia peccatuꝫomiſſionis eſt formaliter priuatio. ⁊ aliqd̓ peccatū ſcꝫ cōmiſſionis non dicitur priuatio: ſedeſt actus poſitiuus quē voluntas tenetur nonelicere: ⁊ ideo eſt peccatū. ſi tamē cū iſto peccato ſit ſemꝑ peccatu omiſſionis: tunc cū om̄ipeccato eſt priuatio: quia eſt peccatū. non tamen om̄e peccatū eſt priuatio: quia ſolū peccatū omiſſiōis eſt priuatio. Et ex hoc patet quideſt cauſa efficiens peccati: quia peccati omiſſionis nulla eſt cauſa poſitiua: quia ip̄m nihil ēpoſitiuū: ſeditantū habet cauſam defectiuā. etilla eſt voluntas que tenetur actu oppoſitumilli carentie elicere ⁊ nō elicit. Si autē loquamur de peccato cōmiſſionis ſic non ſolum voluntas creata eſt cauſa efficiens illius actus:ſed ip̄e deus qui oēm actum īmediate cauſatſicut cauſa ſcd̓a quecunqꝫ. ⁊ ita eſt cauſa poſitiua difformitatis in tali actu: ſicut ip̄ius ſubſtantie actus: quia ſicut dictū eſt difformitasin actu cōmiſſionis non eſt niſi ip̄emet actuselicitus contra preceptū diuinū ⁊ nihil penitus aliud dicit. Et ſi dicas ꝙ deus tunc peccaret cauſando talem actū difformē ſicut voluntas creata peccat: quia cauſat tale actuꝫ. Reſpondeo. deus nullius eſt debitor. et ideo nectenetur illum actū cauſare nec oppoſitū actūnec illum actu non cauſare. ⁊ ideo non peccatꝙͣrūcunqꝫ illū actu cauſat. voluntas autē creata tenetur per preceptū diuinū illum actumnon cauſare. ⁊ per conſequēs illū actū cauſando peccat: quia facit illud qd̓ non debet facere. vnde ſi voluntas creata nō obligaretur adcauſandū illum actū vel oppoſituꝫ ꝙͣtūcunqꝫcauſaret illum nunꝙͣ peccaret: ſicut nec deusEx iſto etiam patet quomodo quis per peccatum auertitur a deo: quia non ome peccatumetiam cōmiſſum eſt actus odiendi deū. poteſtem̄ aliquis velle facere opera iniuſta contra rectam ratōem: ⁊ nō odire deū nec diligere: ſedideo dicitur ome peccatū auertere a deo: quiaom̄is peccans mortaliter vel facit aliquid qd̓deus non vult eum facere: quia precepit illudnon fieri: vel non facit qd̓ deus vult fieri: quiadeus precepit illud fieri. ⁊ ſic talis videtur aliud diligere a deo pluſꝙͣ deum. ⁊ ſic auertitura deo: quia non diligit deū ſuper om̄ia: qd̓ tamen tenetur facere. ⁊ ſimiliter per actū gratie⁊ caritatis aliquis cōuertitur ad deū: quia tali actu diligit deū ſuper oīa. Et ſi queras vtrūcōuuerſio ad deū per caritateꝫ ⁊ auerſio a deoper actū peccati formaliter repugnāt. Reſpō

P iij