LibriTertij
Tertij
trinſeca acceptante quomodo deus nūc ſoluꝫacceptat actu voluntatis: qꝛ ſi acceptaret actū intellectus ſicut voluntatis. tūc ita poteſtactus intellectus dici bonus intrinſece ſicuti volūtatis. Contra tertiū quero qͥd intelligitꝑ rectitudinē debitam ineſſe: aut intelligit ꝙpeccatū ⁊ difformitas in actu eſt carentia rectitudinis debite ineſſe voluntati peccanti ⁊tunc verū dicit: quia voluntas elicit actū quēnō debet elicere: qꝛ cōtra volūtatē ⁊ preceptūdiuinū. ⁊ ſil̓r nō elicit actū rectū quē d̓buit elicere ẜm preceptū diuinū: ⁊ ita peccat peccatoomiſſionis ⁊ cōmiſſionis: ſed iſti actus ſunt diſtincti non ſolū numero: ſed ſpecie propter diſtinctōem obiectoꝝ: aut intelligit ꝙ difformitas in actu peccati ē carentia rectitudinis debite ineſſe actui illius peccati: vl̓ q̄ ſibi poteſtineſſe in poſteruꝫ: ſed hoc eſt impoſſibile. qꝛ q̄ro q̄ eſt illa rectitudo ſic nata ineſſe actui autaliquid abſolutū aut reſpectiuū. ſi primū authabitus aut ſpecies aut actus. Non ſpēs nechabitus: qꝛ illi poſſunt ſtare cuꝫ actu peccati.igit̉ nō ſunt rectitudo illius actus: ſed actꝰ nōpoteſt eſſe actus intellectus. ptꝫ: tum qꝛ talisactus nō eſt natus ineſſe actui volūtatis. Tūqꝛ actus volūtatis nō eſt natus eſſe rectꝰ peractū intellectus. igit̉ erit actus rectus voluntatis. ſed ille nō eſt natus ineſſe actui vicioſoqꝛ illi actus ſunt cōtrarij reſpectu eiuſdē obiecti. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō compatiunt̉ ſe: ſed potius vnꝰeſt deſtructiuus alterius ⁊ nō natus ſibi ineſſe ſicut eius ꝑfectio. ſi aūt illa rectitudo ſit reſpectus erit reſpectꝰ intrinſecus adueniēs exnatura extremoꝝ. ⁊ per ꝯſequēs nō eſt natusineſſe alicui cui nō ineſt niſi ꝑ ſuū obiectū. hocaūt non pōt eſſe niſi actus voluntatis rectusſicut patet ſupra qui nō eſt natus ineſſe actui10peccati. igit̉ ⁊cͣ. Ideo dico ꝙͣtum ad iſtud dujjbiū ꝙ actus poteſt dici virtuoſus intrinſece vl̓extrinſece. primo modo impoſſibile eſt ꝙ actꝰindifferens fiat malus moraliter per coexiſtētiā actus prudentie: quia impoſſibile eſt ꝙ aliquis actus nō virtuoſus ꝑ mere naturale fiatvirtuoſus. ſcd̓o modo bene poteſt. ſed hoc nōerit ſolū per coexiſtentiā prudentie: ſed cū hocper nouā volitōem. Exemplū. aliquis vult ſtudere circūſcribendo oēm circunſtantiā iſte actus eſt bonus ex genere. ⁊ poſt intellectus dictat ꝙ iſte actus volendi ſit continuandus ẜꝫom̄s circūſtantias requiſitas ⁊ voluntas vultprimū actū continuare ẜm dictamē recte rationis. iſte ſcd̓s eſt perfecte virtuoſus: quia conformis recte rationi complete dictanti: ⁊ eſt ītrinſece virtuoſus. ⁊ primus eſt ſolū virtuoſusdenoīatiue denoīatione extrinſeca. qꝛ .ſ. cōfor-
matur ſecūdo actui: ⁊ eſt ſecūdus actus diſtinctus a primo. patet ꝑ ſeparabilitatē eoꝝ ⁊ diſtinctionē obiectoꝝ. qꝛ ſecundus habet rectārationē pro obiecto: ⁊ pͥmus nō. Un̄ ſi ſolū eētpͥmus actus nō eſſet deliberatus. ⁊ ideo iſte pͥmus actus nō eſt aliter bonꝰ ꝙͣ actus exteriorpotētie apprehēſiue vel executiue. ſicut ptꝫ inrepertorio. tamē actꝰ prudentie nō diceret̉ virtuoſus intrinſece nec extrinſece bonus: niſi qꝛcōformatur alicui actui intrinſece bono cuiuſmodi nō eſt actus prudētie: ſꝫ ſolū actus volūtatis. vt pꝫ ex dictis. Et qn̄ arguitur de actupͥmo intrinſece bono et poſt malo. Dico ꝙ caſus iſte impoſſibilis eſt. qꝛ iſte rōes ſunt cōtrarie. quia prima dictat ꝙ talis actus ſit eliciēdus ⁊ cōtinuādus. Scd̓a dictat. ꝙ ille actꝰ nōeſt cōtinuādus. quia impoſſibile eſt ꝙ iſte rationes ſtent ſimul in intellectu ꝓpter formalē repugnantiā. ⁊ ſicut iſte rōes repugnāt: itavolitiones ꝯformiter elicite iſtis rōnibus. velle em̄ ſtudere ſcd̓m rectā rōem: ⁊ nolle ſtuderecōtra rōem. circa idē obiectū ſunt volitionesoppoſite ꝓpter rōnes oppoſitas: que ſunt obiecta iſtarū volitionū. et ſimilit̓ primus actusvolendi virtuoſus nō poſſet naturaliter elicinec cōtinuari ſine recta rōne: que eſt cauſa formalis eius tam in eliciēdo ꝙͣ in cōſeruādo. etideo deſtructa illa ratōne recta deſtruitur illeactus volēdi. deſtruitur aūt illa ratio qn̄ actꝰoppoſitus elicitur. ergo ⁊cͣ. Et ideo actus intrinſece bonꝰ nō pōt fieri poſt intrinſece malꝰnec indifferēs nec intrinſece malꝰ nec ecōtra.Quātum ad ſcd̓m ꝙ dicit Ioh̓es. dico ꝙ impoſſile eſt ꝙ quicūqꝫ actus ſit pͥmo naturalisc⁊ indifferes ſolū: ⁊ poſtea intrinſece bonꝰ moraliter vel meritorie. et hoc ꝓpter tranſitū decōtradictorio in cōtradictoriū: qui nō pōt ſaluari ſine nouo actu volūtatis: ſic̄ patuit priusQuātum ad tertiū qd̓ dicit. Dico ꝙ difformitas in actu vel peccatuꝫ in actu nō eſt carētiarectitudinis debite ineſſe actui: qui dicit̉ peccatū ꝓpter rōem prius dictā: ſed eſt carētia rectitudinis debite ineſſe voluntati: quod nihilaliud eſt dicere niſi ꝙ volūtas obligat̉ aliquēactū elicere ẜm preceptū diuinū quē nō elicit⁊ ſic peccat peccato omiſſionis. et ita rectitudo vel abſolutuꝫ vel reſpectiuū nihil aliud eſtꝙͣ ip̄emet actus qui debuit elici ẜm rationē rectā ⁊ voluntatē dei. Et ex hoc patet ꝙ ymaginatio Ioh̓is ⁊ alioruꝫ eſt falſa. ꝙ rectitudo ſitreſpectus cōformitatis ad circūſtantias ſicutad rectā rōem ꝓpter rōes prius dictas. ⁊ hocvidetur ſequi ex dictis ſuis. Nā dicit ꝙ difformitas nō eſt carentia rectitudinis que aliqn̄infuit actui ⁊ modo nō iueſt. qͥa actus ille cuꝫ
Cōtra tertium dctum ſcoti
Rnno auctorisad primū dubiū
Golutio ſcd̓i dicti Io.
Solutio tertij