QueſtioXII
XII
ſimiliter vna virtus poteſt ſtare cū vicio reſpectu alterius virtutis ⁊ nō cū vicio ſibi oppoſito qꝛ diſtinguit̉ ſpecie: quia inſtātia eſt. poteſtem̄ dilectio vnius hoīs ſtare cū odio alteriꝰ: etnō cū odio reſpectu eiuſdē. ⁊ tn̄ nullo modo dicitur ꝙ iſte dilectiones diſtinguant̉ ſpē. Septimū dubiū eſt. qꝛ videtur ꝙ illa diſtinctio devirtute morali ſit īſufficiens. ph̓s em̄. vij. ethi.diſtinguit virtutē in continentiā perſeuerantiā ⁊ temperantiā que ſub nullo iſtoꝝ mēbrorū cōtinent̉. igitur ⁊cͣ. Octauū dubiū eſt. qͥavidetur ꝙ virtus heroyca nō dicitur a fortitudine: nec ſit ponere virtutē heroycā in aliquogenere virtutis niſi tantū in fortitudine: qꝛ talis habitus generatur ex actibus imperatiuisexecutionū q̄ ſunt contra cōem curſum natuꝫre: puta ſuſtinere mortē vulnera carcerem ⁊cͣ.⁊ circa tales actus generatur ſolum fortitudoAd primū iſtoꝝ reſpondit Ioh̓. in principiode materia caritatis ⁊ ſcd̓o. vbi q̄rit vtrū aliquis actus voluntatis ſit indifferēs ⁊ in quotlibet: vbi querit vtrū actus dilectionis naturalis ⁊ meritorie ſint eiuſdē ſpeciei. ⁊ dicit ꝙtam habitus ꝙͣ actus voluntatis pōt eſſe indifferens ſicut ꝙ idē habitus abſtinētie generatus ſolet ineſſe nature cuiuſmodi actus ſolū eſt actus naturalis: poteſt poſtea ꝑ coexiſtētiā actus prudentie eſſe intrinſece bonꝰ. ſcd̓odicit in quotlibꝫ. ꝙ idē actus nō ſolum ſpecieſed numero differes pōt eſſe ſic ꝙ erit ſolū primo actus naturalis nec laudabilis nec vituperabilis: ⁊ poſtea manens oīno idem numeropoteſt eſſe virtuoſus ⁊ moraliter bonus. ⁊ tertio idē manens actus poteſt eſſe meritoriꝰ: qͥaẜm eū moralis bonitas vel meritoria nō additſuꝑ ſubſtantiā actus niſi quoſdā reſpectus adcircunſtantias actus vel tantū vnū reſpectuꝫad ratōem rectā plene dictantē de circūſtantijs. ⁊ ille reſpectus ẜm eū oritur ex natura reiTertio dicit in ſecūdo vbi tractat de peccatooriginali ꝙ peccatum ſiue difformitas in actupeccati nō eſt niſi carentia rectitudinis nō q̄dē q̄ ineſt actui nec q̄ aliquando infuit: qꝛ actꝰidē eſt. ⁊ per ꝯn̄s non alteratur ab oppoſito īoppoſitū: ſed ſolū eſt carentia rectitudinis q̄debuit ineſſe om̄i actui tali quā rectitudinemtenebat̉ illa voluntas ſibi dare. Contra primū. impoſſibile eſt ꝙ de actu nō virtuoſo fiatvirtuoſus per alique actū pure naturalē qͥ nullo modo eſt in volūtatis poteſtate: qꝛ proptertalē nullus laudatur vel vituperat̉: ex quo ſolū eſt actus naturalis: ſed actus prudentie ẜmeū ⁊ ẜm veritatē eſt ſolū actus naturalis. ⁊ nl̓lo modo in poteſtate noſtra pluſꝙͣ actus vidēdi. igitur impoſſibile eſt ꝙ actus voluntatis ī
differēs et nō virtuoſus fiat virtuoſus ꝑ ſolaꝫcoexiſtentiā prudētie. Pret̓ea. nūqͣ de actuintrinſece nō virtuoſo pōt fieri virtuoſus niſiꝑ actū intrinſece virtuoſuꝫ: ⁊ nō ſolū extrinſece ⁊ cōtingent̓. qꝛ aliter eſſet ꝓceſſus in infinitū: ſicut ptꝫ ſupra. Sed ſicut ſupra dictū eſt ſolus actꝰ volūtatis eſt intrinſece virtuoſus velvicioſus: ⁊ nullus alius niſi extrinſeca denoīatione. qꝛ quilibꝫ alius tā actus interior ꝙͣ exterior pōt idē manens fieri ſucceſſiue bona intētione ⁊ mala. ⁊ ꝑ ꝯn̄s pōt eſſe cōtingent̓ bonꝰ⁊ malus: ⁊ nō neceſſario ⁊ intrinſece. qꝛ īpoſſibile eſt ꝙ aliquis actus volūtatis nō bonꝰ fiatbonus ꝓpter ſolū actū prudētie. Pret̓ea. ẜmiſtā viaꝫ videt̉ ꝙ actus virtuoſus nō eſt vnꝰ ⁊ſimplex actus: ſꝫ ꝙ includit formal̓r duos actꝰputa actū illū indifferentē ⁊ actu prudētie. qͥanunꝙͣ de actu nō bono intrinſece ⁊ formaliterpōt fieri bonus intrinſece ⁊ formalit̓: niſi ꝑ aliquid formalit̓ ⁊ intrinſece bonū. ⁊ ſic actꝰ virtuoſus includit formalit̓ duos actus: qd̓ videtur abſurdū. Si dicis ꝙ ſolū īcludit reſpectucōformitatis ad prudentiā ẜm ſb̓am actꝰ. hocvidetur magis abſurdū ꝙ aliquis actꝰ fiat formaliter virtuoſus ꝑ vnū reſpectū qui naturaliter oritur poſito extremo: qui etiā naturalit̓ponit̉ ẜm eū: qꝛ prudētia naturalit̓ cauſatur: ⁊ip̄a poſita naturalit̓ oritur ille reſpectꝰ. igr̄ ⁊cͣ.Cotra ſcd̓m. qꝛ impoſſibile eſt fieri trāſitumde cōtradictorio in cōtradictoriū ceteris paribus ſine oī acquiſitōe ⁊ deſtructione poſitiuiſed qn̄ de actu nō bono moraliter ⁊ intrinſecefit actus bonus moralit̓ et intrinſece fit talistrāſitus. igitur ⁊cͣ. Sed nihil deſtruitur per te⁊ ẜm veritatē. igitur aliquid de nouo acquiritur: aut abſolutū aūt reſpectiuū. Si pͥmuꝫ aūthabitus aūt ſpecies aut actus: non primū necſecundū. q̄a illa poſſunt equaliter manere cuꝫactu nō virtuoſo ⁊ vicioſo: ſicut patet conſiderāti. igitur ꝓducitur nouus actꝰ nō ſolū in intellectu. qꝛ ſicut prius patet per ſolū actuꝫ intellectus nō pōt de vno actu nō bono intrinſece fieri bonus intrinſece. igit̉ neceſſario eritalius actus voluntatis: qui nūc eſt intrinſecebonus moraliter vel meritorie ab actu nō bono ſiue indifferēte. Si ꝓducatur nouus actꝰcōtra. ẜꝫ eū in pͥmo in materia de charitate. ille reſpectus eſt intrinſecus adueniēs. ſed ẜmeū in prima ꝯcluſiōe tertij nunꝙͣ cauſat̉ talisreſpectus ſine ꝓductiōe alicuiꝰ abſoluti de nouo. igitur neceſſe eſt ponere ꝙ hic ꝓducat̉ aliquid de nouo abſolutū qd̓ eſt formaliter et intrinſece bonū. tale nihil pōt eſſe ex ſua naturaniſi actus ſolius volūtatis. licet alius actꝰ volūtatis pōt dici intrinſece bonus ex cauſa ex-
P ij
pͥmū dubiuꝫ
Actanum dubiū
pſt̄ ptū
ſantra primum
Contra ſcd̓m dictū ſcōti