Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

Tertij. i

. ieſt circa delectatiōes et triſtitias: fortitudocirca timorē audaciā. et generalit̓ oīs ꝟtꝰ eſtcirca paſſiones abundātes deficiētes. igit̉⁊cͣ. Itē ſi ſic. tūc ille qui eſſet magis paſſionatus eſſet magis virtuoſus. illud eſt falſuꝫ.tra oēs. Iteꝫ virtus habet ſedare paſſiones excitare. paſſionati vel ſunt virtuoſivel minꝰ diſpoſiti ad virtutes. Itē. viij. ethicoꝝ. tēperatꝰ habet prauas cōcupiſcētiasſicut continēs. certū eſt habet paſſiones.igit̉ ⁊cͣ. Itē ſi ſic. tūc poſſunt poni paſſionesin volūtate ſicut in ꝑte ſenſitiua. qͥa actꝰ boni mali moralit̓ ponunt̉ in volūtate: ille ſuntpaſſiones per te. igit̉ falſa eſt cōcluſio. cōtraoēs qui ponūt paſſiones ſolū in ꝑte ſenſitiua.Tertiū dubiū eſt. qꝛ videt̉ ſunt diſtīctihabitus ꝓpter diſtinctos actus. qͥa ẜm ph̓mprudētia habet eſſe vna: licet habeat multosactꝰ circa diuerſas virtutes. qꝛ oīm virtutū videt̉ eſſe eadē prudētia. igit̉ obſtāte ſuntmulti actꝰ. tn̄ pōt eſſe vnus habitꝰ reſpectu illoꝝ. Quintū dubiū eſt de cōnexione virtutūmoraliū. Ad primū iſtoꝝ dico ẜm ph̓m. ij. deaīa. qꝛ diſpoſitio corporis multuꝫ diſponit homine ad ſcīam. Dicit em̄ molles carne aptiſunt mēte. Un̄ aliqͥs complexioneꝫ corporisdiſponit̉ ad ꝟtutes aliqͥs ad vicia. ẜm diſponit̉ ad vnū vel aliud: ſic magis inclinat̉ advnū vel ad aliud. tales diſpoſitiōes materiales vocat ph̓s cōmētator ꝟtutes naturales. hec ſit intētio ſua ptꝫ. qꝛ dicit tales virtutes inſunt brutis pueris: ſꝫ ī pueris ſūttales habitus generati ex actibus: ſꝫ ſunt diſpoſitiones corporales in beſtijs: quas diuerſa aīalia diuerſimode diſponūtur ad diuerſa eodē modo in hoīe. ſicut in beſtijs pueris ſunt habitꝰ generati ex actibus: ita necin hoīe. accipiēdo tn̄ habitū pro inclinatōead actū. ſic p̄nt dici tales qͣlitates habitusin beſtijs ꝙͣ in hoībus. Si dicis. ꝯmētatorvi. ethicoꝝ. cōmento. vi. dicit oībus videt̉ ſingulos moruꝫ exiſtere naturalit̓. mores dico exnatura ſequacia aīalibꝰ ydeomata .i. ꝓprietates. ſolū in rōnabilibus: ſꝫ etiā in irronabilibus. dicit ſunt virtutes ꝑficientes aīam ſolū virtutes corporales. Reſpōdeoſunt ī aīa formaliter ſubiectiue. ſꝫ ſic talisqualitas pōt in actus ad quos eſt nata inclinare niſi mediāte anima. Exemplū. diſpoſitio inclinās leonē ad fortitudinē audaciamnon eſt in appetitu ſenſitiuo ſubiectiue. hocloquēdo de diſpoſitōe precedēte oēm actū elicitū: ſed in corpore. ſed talis diſpoſitio inclinat ad actū fortitudinis niſi cōcurrat anima.Unde dicit cōmentator: quēadmodum leonē

fortem natura audacē exiſtentē robuſtū etterritiuū cōtēptiuū: vulpē aūt aſtutā doloſam dicimus. Ad ſcd̓m dico non eſt pluralitas ponenda ſine neceſſitate: ſed non apparet neceſſitas ponendi diuerſas cauſas reſpectu generationis habitus augmētatōnis:eſt ſuꝑfluū hoc ponere. Ad aliud dico aliter eſt dicendum de actibus partis ſenſitiuede actibus partis rationalis habitibus: qͥahabitus partis ſenſitiue reſpiciunt paſſiones ſicut obiecta illoꝝ habituuꝫ: qꝛ paſſionesſunt actus eliciti in appetitu ſenſitiuo ab habitu: etiā ſunt generatiui habituū in eademparte ſenſitiua hītus appetitus ſenſitiui ꝙͣactus vocatur paſſio habēt aliqua alia obiecta puta actus potentie executiue. Exemplū.quādo appeto comedere actus comedēdi eſtobiectū tam actus illius ꝙͣ habitus in appetitu ſenſitiuo aūt iſte paſſiones ſunt habitusactus eliciti. patet per exempla ratiōes; perexempla. ira em̄ ponit̉ paſſio iraſci actus appetitus ſenſitiui: videtur ira iraſci inaliquo diſtinguant̉. ſimiliter ẜm ph̓m odiū eſtpaſſio partis ſenſitiue: tamē ibi eſt ponere duplex odiū vnū paſſionē alid̓ actum. ſimiliter eſt de concupiſcentia eſt duplexcupiſcentia vna actus alia paſſio. ſimiliterph̓s ſcd̓o de aīa dicit motus potentie appetitiue eſt cum fantaſia boni vel mali ẜm paſſiones: dicit illi motus ſunt paſſiōes: ſed illi motus ſunt actus: igit̉ paſſiones ſunt actusItem ſcd̓o ethicoꝝ dicit. potentias dicimusẜm quas paſſibiles ſumus .i. ẜm quas receptiui paſſionū ſumus: ſed potentia dicitur reſpectu actus eliciti. igitur ⁊cͣ. Si queras cuiꝰ ſenſus appetitus eſt generatiuus illoꝝ habituū.Reſpondeo. fantaſie ſenſus interiorisexterioris. cuius ratio eſt: qꝛ in illo appetitu ponunt̉ iſti habitus magis inclināt poſtactū elicitū ꝙͣ ante: ſed hmōi eſt appetitustaſie ſiue ſequens fantaſiā. Nam apprehenſoobiecto ſantaſiā elicito actu appetendi frequēter in appetitu ſequente fantaſiā ſiue obiectū exiſtat ſiue non: ſiue ſit prius ſiue magis inclinatur talis appetitus ad actum conſimilē ꝙͣ ante actum per quē in appetitu conſequēte fantaſiā oportet ponere talez habitūgeneratū ex actibus. hoc circa obiectum cuiuſſibet ſenſus quatenus fantaſiat̉: ſed ex hoc aliquis ſemel appetit aliqd̓ viſibile apprehenſum a viſu ſentit ſe magis inclinatumad appetendū illud viſibile al̓s apprehenſumꝙͣ primo apprehenſuꝫ: ſicut quilibet experiturin ſe: ideo in tali appetitu generatur qualitas ſiue habitus ex actibus. ſicut in vno:

Tertio

Sexto.

Quorro

QuartoQuinto

Tertiū dubiū

Oninto

Ad pͥmū dubiuꝫ

Quartū dubiū.Ad pͥmū dubiuꝫ

uartū dilliū.

Pro ſcd̓o

3Ad ſcd̓m dub