Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioA

tētia paſſione: qꝛ actus vel ſpēs. ſic ꝓbatōſua nulla eſſet. Itē paſſiones intelligit actū pꝫ exēpla ſua. actu em̄ dico qͥdē ꝯcupiſcētiā irā timorē audaciā inuidiā triſticiā gaudiūamicitiā odiū zelū iuſticiā deſideriū. oēs iſteſunt actus potētie appetitiue. igit̉ ⁊cͣ. Ideodico ph̓o in aīa ſunt tm̄ niſi paſſionespotētie habitꝰ ip̄e paſſiones ſunt ip̄imetactus ꝑtis ſenſitiue paſſionē ph̓s ītelligitactuꝫ. qd̓ ꝓbat̉: qꝛ oīs paſſio vel eſt delectatiovel triſtitia vel aliqͥd preuiū alteri eoꝝ: ſꝫ ēdelectatio vel triſtitia. ẜm ph̓m delectatō triſtitia cōſequuntur paſſionē. igit̉ conſequit̉ ip̄a paſſio. igit̉ eſt aliqͥd preuiū delectatōni triſtitie: ſꝫ nihil eſt p̄uiū iſtis niſi actꝰ igit̉paſſio ꝓprie eſt actus. ſic intelligit ph̓s: neceſt differētia inter actū paſſione ꝓprie loq̄ndo. Sciendū tn̄ paſſio triplicit̓ ſumit̉. vnomodo ꝓprie: ſic accipit̉ pro ip̄o actu elicito apotentia ſenſitiua: qꝛ actus cauſat̉ frequentereffectiue ab apprehenſione ſiue cognitōe ſenſitiua ſiue intuitiua ſiue abſtractiua ſicut apartiali vna a potentia appetitiua ſicut abalia cauſa partiali. Et nota hic talis habitꝰpōt generari in appetitu ſenſitiuo cuiuſlibetſenſus interioris exterioris. tūc ip̄a apprehenſio vel cognitio ſenſitiua ſiue ſit intuitinaſiue abſtractiua erit efficiens ꝑtialis principalis reſpectu illiꝰ actꝰ eliciti ab appetitu ſenſitiuo ſenſibile extra. ille pͥmus actꝰ appetitꝰ vocat̉ paſſio: eſt gn̓atiuus hītus in tali appetitu p̄dicto. Alio accipit̉ paſſioimpropͥe delectatōe vel triſtitia ꝯnte paſſio pͥmo dictā. ſic acciꝑe eſt impropͥe accipere. Primo accipiēdo paſſione p̄t adhuccapi large: ſic accipit̉ actu appetitꝰ ſenſitiui. Alio accipit̉ ſtricte: ſic accipit̉ proactu intēſo vehemēte: vehement̓ īpellētead actū exteriorē. iſti duo mōi diſtīgūt̉ tm̄ ſicut actus intēſus remiſſus ph̓m. pꝫ ſcd̓oethicoꝝ cap̄. viij. vbi dicit virtus ē circa paſſiones oꝑatiōes. In his em̄ eſt ſuꝑabūdātiadefectꝰ mediū puta timere audere ꝯcupiſcere iraſci miſereri vltra delectari triſtari. Etex iſtis ſequit̉ paſſiones ſūt obiecta nechītus reſpiciūt paſſiones ſicut obiecta vel materiā virtutū ſunt ī ꝑte ſenſitiua: ſꝫ ſunt actꝰgn̄atiui habituū etiā effectiue eliciti ab ip̄ishabitibus ſiue virtutibus: qꝛ illa virtus partꝭſenſitiue pōt hre alios actꝰ elicitos. Quā ad quartū articulū dico generaliter habitus diſtincti ſpecie generant̉ ex actibus diſtīctis ſpecie vniuerſalit̓ tāta eſt diſtinctio habituū ꝙͣta actuū. ecōuerſo. pꝫ: qꝛ actus eſtgeneratiuus habitus. igitur ⁊c̄. Itē tanta eſt

diſtinctio inter habitus morales ſicut int̓ intellectuales. ſꝫ habitus intellectuales diſtingūtur ſpē ad diſtinctionē actuū. ſicut ptꝫ inmo libro q̄ſtione de vnitate ſcīe. vbi probat̉habitus actꝰ vniꝰ cōplexi diſtingunt̉ ſpē abhabitu actu alteriꝰ cōplexi. qꝛ notitia actualis vnius ꝯplexi ſtat errore actuali hītuali alterius cōplexi. igr̄ habitus morales diſtingūtur ſpē ad diſtinctionē actuū. Item om̄ishabitus p̄ciſe inclinat īmediate ad actꝰ conſimiles ex quibꝰ generat̉. ſꝫ ſi eēt diuerſi habitus ſpē: ſicut ſunt diuerſi actꝰ ſpē. tūc hītusmulti eiuſdē ſpēi inclinarēt ad habitꝰ diuerſeſpēi. et ꝯn̄s habitus inclinaret īmediate adactuꝫ diſſimilē in ſpē illi actui ex quo generat̉qd̓ falſum eſt. Sciendū eſt tn̄ vnus habitꝰpōt inclinare ad actꝰ diſtinctos ſpē: ita tn̄ad vnū actuꝫ inclinet īmediate: ad aliū velmultos alios mediate. qꝛ habitꝰ prīcipij inclinat īmediate ad actū elicitū circa vnā cōcluſionē: mediāte illo ſcd̓o pōt habitꝰ primꝰ inclinare ad aliū actū circa eandē cōcluſionē. etſic de multis ꝯcluſionibꝰ ordinatis. tūc pͥmꝰhabitꝰ ad primū actū ordinat̉: ſicut cauſa īmediata ad effectū īmediatū: et ad ſcd̓m tertiūactū. ſic deinceps ordinat̉: ſicut cauſa remota ad effectū remotū: eſt cauſa cauſe. Contra p̄dicta ſunt multa dubia. Primū eſt deqd̓ dicit̉ virtus non ineſt nobis a natura. qꝛvi. ethicoꝝ. c. xvi. diſtinguit ph̓s int̓ virtutesnaturales prīcipales. vn̄ videt̉ ponere quoſ habitus naturales principales. videt̉ em̄ponere quoſdā habitꝰ naturales: et vocat eosvirtutes minꝰ principales. Un̄ dicit ſic. ſimileaūt ſic naturalis virtus ad principaleꝫ. oībꝰem̄ videt̉ ſingulos moruꝫ exiſtere naturalit̓.em̄ iuſti tēperati fortes: alia habemꝰfeſtī a natiuitate. vide poſt vbi ꝯmētator. Qm̄alia eſt naturalis virtus. alia prīcipalis. MHanifeſtū eſt ex cōi opinione antiquoꝝ. Uult dicere aliqui ſūt habitꝰ naturales inclinātesad actū aliqui principales acquirūtur poſtactus. Ite que adducit̉ non videt̉ valere.qꝛ eſt incōueniēs eundē effectū habere plures cauſas extrinſecas. Exemplū. idē calor p̄tꝓduci a ſole ab igne. igit̉ non videt̉ incōueniēs habitū pͥmo generari ſine actu: poſt augeri actū. Scd̓m dubiū eſt. qꝛ videt̉ paſſio actus appetitus ſenſitiui ſunt idē. qͥaꝓpter actus laudamur vituperamur. ſꝫ ꝓpt̓paſſiones non laudamur nec vituperamur. ij.ethicoꝝ. igit̉ ⁊cͣ. Itē ab eadē virtute ẜm ſpeciē eliciūtur actus cōtrarij. quia virtus inclinat modo nature. ſꝫ reſpectu eiuſdem virtutis pn̄t eſſe paſſiones cōtrarie: ſicut tēperātia

O

hpnꝰ articul

Scd̓m dubiū

Secundo

Scd̓o

Primū dubiū

R