QueſtioL
⁊ intrīſece virtus. hoc probatur: quia ſi hoc ſicſit hoc non eſſet niſi ꝓpter conformitatē ad rectam rationem: ſed hoc non valet. tum quia actus cuiuſlibet organi eſſet proprie virtuoſusquia poteſt conformiter elici recte rationi. etper cōſequens in manu ſcriptoris in ore cantoris ponerētur virtutes morales ſubiectiue: qͥaex talibus actibus frequēter elicitis poteſt generari habitus: ⁊ tamen nullus ponit virtutes in talibus organis. tum quia brutū poteſtdirigi in operationibus ſuis per aliquē habitū rectū ſicut appetitus: ⁊ tamē nullus ponitvirtutes ī bruto. Si dicas ꝙ habitus ⁊ actusvirtuoſus ⁊ recta ratio ſunt eiuſdem ſuppoſiti: certe illud nō ſufficit ad hoc ꝙ ſit virtus. tūquia quando aliquid manens oīno inuariatūrecipit oppoſitas denoīationes neutra denominatio eſt ſibi intrinſeca ſed extrinſeca: ſedactus partis ſenſitiue eſt huiuſmōi. igitur ⁊cͣ.Aſſumptū patet: quia aliquis poteſt ire ad eccleſiam vt celebret ⁊ oret propter gloriā ⁊ laudem dei: iſte actus ambulandi tūc dicit̉ actusvirtuoſus. ⁊ poteſt eundē actuꝫ oīno īuariatūcontinuare ⁊ ſolū mutare actum voluntatis ⁊intendere malū fineꝫ: puta ꝙ vult ābulare adeccl̓iam ad celebrandū ⁊ orandū propter vanā gloriaꝫ: tunc iſte actus dicitur vitioſus idēnumero non variatus in ſe qͥ prius dicitur virtuoſus: ita ꝙ capit denoīationes oppoſitas ⁊non intrinſece. Conſtat. igitur extrinſece. igit̉nullus actus vel habitus partis ſenſitiue dicitur virtuoſus vel vitioſus niſi quadā denominatione extrinſeca. ſi em̄ aliquis genuffexooret vel cantet ⁊ primo velit propter honoreꝫdei ⁊ ſtante eodē actu orandi ⁊ cantandi mutet volūtatē ⁊ ꝙ velit illud facere propter vanā gloriam ⁊ vult bonus reputari idem actusnumero partis ſenſitiue qui prius dicebaturvirtuoſus nunc dicitur vitioſus. ⁊ hoc ſolū eſtquadā denoīatione extrinſeca. Et ex iſtis ſeqͥtur ꝙ idem habitus numero in parte ſenſitiuapoteſt inclinare indifferēter ad omnes actusvirtuoſos ⁊ vitioſos qꝛ eſt de ſe totaliter indifferens nec oportet ponere habitum inclinantem ad actus virtuoſos ⁊ alium inclinantemad vitioſos. Exemplum. ſi em̄ aliquis ſit exercitatus in bello acquirit ſibi in parte ſenſitiua ⁊ in membris corporis vnum habitum inclinantem ad actus conſimiles. ⁊ ſi eliciat aliquem actum ẜm inclinationem illius habitus propter bonū fineꝫ: puta ſi credat ſe habere iuſtum bellum ⁊ tunc pugnat pro iuſticia vl̓fide vel dei honore denominatur talis actuspartis ſenſitiue. ſimiliter ⁊ habitus virtuoſus⁊ ſi in eodem bello eliciat actum alium vel a-
ctus conſimiles alios ẜm inclinationem eiuſdem habitus propter malum finem: puta propter vanam gloriā: vel quia vult videri ab hominibus vel aliqd̓ tale dicitur taꝫ habitus ꝙͣactus vitioſus. ⁊ per conſequens vna qualitas numero in parte ſenſitiua poteſt inclinare ad actus oppoſitos: virtuoſum ſcꝫ ⁊ vitioſuꝫ. Si dicas ꝙ ille habitus generatur ex actibus male vel bene circunſtantionatis. Reſpōdeo. circūſtantie nihil faciūt ad actū vel habitū partis ſenſitiue: ſed tantū ad actū voluntatis: quia ſunt obiecta ad actum voluntatis vtpoſt patebit. Item talis habitus non diciturproprie virtus niſi qꝛ inclinat ad actus conformes recte rationi: ſꝫ hoc non valet: quia ſic poteſt inclinare ad actus conformes rationi ſupernaturali: ⁊ tamen non d̓r habitus meritorius. igitur nec virtus moralis. Aſſumptū ꝓbatur: ſtante eodē actu ⁊ habitu in nullo variato poſſunt inclinare ad actū meritoriū ⁊ demeritoriū. patet de orante pro ſalute aīe ⁊ honore dei ⁊ poſt orante ⁊ continuante eundemactu propter vanā gloriam ⁊ ꝑ ypocriſim dante elemoſinā. primo pro amore dei: ⁊ poſt ꝓ vanitate ſeculi: ⁊ patet de comedente tēperateſemper aliquādo tamē propter bonū fine aliqn̄ ꝓpter malū. ptꝫ de furioſo qͥ inclinatur admoderate comedendū ſicut pͥus inclinabat̉ īoībus igit̉ p̄t eſſet vna qͣlitas ī ꝑte ſenſitiua. īdifferēs de ſe ad virtutem ⁊ vitiū. Tertia cōcluſio ꝓbat̉: qꝛ nō ꝑ indeterīatōem volūtatisnec ꝑ ſil̓itudinē de ītellectu: nec ꝑ libertatemNō ꝑ pͥmū: qꝛ qn̄ arguit ſic ꝙ volūtas p̄t elicere actu malū ⁊ bonū: ita ꝙ ad neutrū deterīet̉igit̉ indiget hītu determināte nō valet: qꝛ ſic̄volūtas p̄t elicere pͥmū actū ſuū ꝓpter libertatē ſuā bene ⁊ male ⁊ ꝓpt̓ finē laudabilē ⁊ vituperabilē ſine oī hītu pͥmo qꝛ ante actū primuꝫvolūtatis nō eſt hītus ī volūtate ita p̄t elicereſcd̓m tertiū ⁊ qͣrtū. ⁊ ſic deinceps ſtāte eadē libertate ⁊ īdeterminatōe ꝓpter finē laudabilēvel vituperabileꝫ ſine oī hitu. nec eſt maior rōde vno ꝙͣ de alio: nec oꝫ ponere hītū in volūtate ꝓpter ſil̓itudinē de ītellectu: qꝛ opꝫ ponerehabitū in ītellectu: qꝛ nō magis inclinat̉ volūtas ad bonū ꝙͣ intellectꝰ ad verū. Quātū igit̉ad tertiā cōcluſionē dico ꝙ nō p̄t ꝓbari ꝙ habitus ſit ponēdus in ītellectu ꝑ hoc ꝙ inclinatur ad verū: ſꝫ ꝓpter hoc ꝙ intellectꝰ poſt oſtēſionē obiecti ip̄o amoto vel deſtructo pōt ī aliquos actus in quos nō potuit an̄ preſentiā obiecti nec requirit̉ ſꝑ pn̄tia obiecti qn̄ ītellectꝰītelligit. ⁊ ſi nō poſſꝫ hr̄e aliquē actū niſi pn̄teobiecto in ſe nō videt̉ neceſſitas aliqͣ ponēdihabitū in ītellectu: ſꝫ qꝛ p̄t hr̄e actū circa illud
N v
Tertia cōcluſio