Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioL

intrīſece virtus. hoc probatur: quia ſi hoc ſicſit hoc non eſſet niſi ꝓpter conformitatē ad rectam rationem: ſed hoc non valet. tum quia actus cuiuſlibet organi eſſet proprie virtuoſusquia poteſt conformiter elici recte rationi. etper cōſequens in manu ſcriptoris in ore cantoris ponerētur virtutes morales ſubiectiue: qͥaex talibus actibus frequēter elicitis poteſt generari habitus: tamen nullus ponit virtutes in talibus organis. tum quia brutū poteſtdirigi in operationibus ſuis per aliquē habi rectū ſicut appetitus: tamē nullus ponitvirtutes ī bruto. Si dicas habitus actusvirtuoſus recta ratio ſunt eiuſdem ſuppoſiti: certe illud ſufficit ad hoc ſit virtus.quia quando aliquid manens oīno inuariatūrecipit oppoſitas denoīationes neutra denominatio eſt ſibi intrinſeca ſed extrinſeca: ſedactus partis ſenſitiue eſt huiuſmōi. igitur ⁊cͣ.Aſſumptū patet: quia aliquis poteſt ire ad eccleſiam vt celebret oret propter gloriā laudem dei: iſte actus ambulandi tūc dicit̉ actusvirtuoſus. poteſt eundē actuꝫ oīno īuariatūcontinuare ſolū mutare actum voluntatisintendere malū fineꝫ: puta vult ābulare adeccl̓iam ad celebrandū orandū propter va gloriaꝫ: tunc iſte actus dicitur vitioſus idēnumero non variatus in ſe prius dicitur virtuoſus: ita capit denoīationes oppoſitasnon intrinſece. Conſtat. igitur extrinſece. igit̉nullus actus vel habitus partis ſenſitiue dicitur virtuoſus vel vitioſus niſi quadā denominatione extrinſeca. ſi em̄ aliquis genuffexooret vel cantet primo velit propter honoreꝫdei ſtante eodē actu orandi cantandi mutet volūtatē velit illud facere propter va gloriam vult bonus reputari idem actusnumero partis ſenſitiue qui prius dicebaturvirtuoſus nunc dicitur vitioſus. hoc ſolū eſtquadā denoīatione extrinſeca. Et ex iſtis ſeqͥtur idem habitus numero in parte ſenſitiuapoteſt inclinare indifferēter ad omnes actusvirtuoſos vitioſos qꝛ eſt de ſe totaliter indifferens nec oportet ponere habitum inclinantem ad actus virtuoſos alium inclinantemad vitioſos. Exemplum. ſi em̄ aliquis ſit exercitatus in bello acquirit ſibi in parte ſenſitiua in membris corporis vnum habitum inclinantem ad actus conſimiles. ſi eliciat aliquem actum ẜm inclinationem illius habitus propter bonū fineꝫ: puta ſi credat ſe habere iuſtum bellum tunc pugnat pro iuſticia vl̓fide vel dei honore denominatur talis actuspartis ſenſitiue. ſimiliter habitus virtuoſus ſi in eodem bello eliciat actum alium vel a-

ctus conſimiles alios ẜm inclinationem eiuſdem habitus propter malum finem: puta propter vanam gloriā: vel quia vult videri ab hominibus vel aliqd̓ tale dicitur taꝫ habitus ꝙͣactus vitioſus. per conſequens vna qualitas numero in parte ſenſitiua poteſt inclinare ad actus oppoſitos: virtuoſum ſcꝫ vitioſuꝫ. Si dicas ille habitus generatur ex actibus male vel bene circunſtantionatis. Reſpōdeo. circūſtantie nihil faciūt ad actū vel habi partis ſenſitiue: ſed tantū ad actū voluntatis: quia ſunt obiecta ad actum voluntatis vtpoſt patebit. Item talis habitus non diciturproprie virtus niſi qꝛ inclinat ad actus conformes recte rationi: ſꝫ hoc non valet: quia ſic poteſt inclinare ad actus conformes rationi ſupernaturali: tamen non d̓r habitus meritorius. igitur nec virtus moralis. Aſſumptūbatur: ſtante eodē actu habitu in nullo variato poſſunt inclinare ad actū meritoriū demeritoriū. patet de orante pro ſalute aīe honore dei poſt orante continuante eundemactu propter vanā gloriam ypocriſim dante elemoſinā. primo pro amore dei: poſt vanitate ſeculi: patet de comedente tēperateſemper aliquādo tamē propter bonū fine aliqn̄ ꝓpter malū. ptꝫ de furioſo inclinatur admoderate comedendū ſicut pͥus inclinabat̉ īoībus igit̉ p̄t eſſet vna qͣlitas ī ꝑte ſenſitiua. īdifferēs de ſe ad virtutem vitiū. Tertiacluſio ꝓbat̉: qꝛ indeterīatōem volūtatisnec ſil̓itudinē de ītellectu: nec libertatem pͥmū: qꝛ qn̄ arguit ſic volūtas p̄t elicere actu malū bonū: ita ad neutrū deterīet̉igit̉ indiget hītu determināte valet: qꝛ ſic̄volūtas p̄t elicere pͥmū actū ſuū ꝓpter liberta ſuā bene male ꝓpt̓ finē laudabilē vituperabilē ſine hītu pͥmo qꝛ ante actū primuꝫvolūtatis eſt hītus ī volūtate ita p̄t elicereſcd̓m tertiū qͣrtū. ſic deinceps ſtāte eadē libertate īdeterminatōe ꝓpter finē laudabilēvel vituperabileꝫ ſine hitu. nec eſt maiorde vno ꝙͣ de alio: nec oꝫ ponere hītū in volūtate ꝓpter ſil̓itudinē de ītellectu: qꝛ opꝫ ponerehabitū in ītellectu: qꝛ magis inclinat̉ volūtas ad bonū ꝙͣ intellectꝰ ad verū. Quātū igit̉ad tertiā cōcluſionē dico p̄t ꝓbari habitus ſit ponēdus in ītellectu hoc inclinatur ad verū: ſꝫ ꝓpter hoc intellectꝰ poſt oſtēſionē obiecti ip̄o amoto vel deſtructo pōt ī aliquos actus in quos potuit an̄ preſentiā obiecti nec requirit̉ ſꝑ pn̄tia obiecti qn̄ ītellectꝰītelligit. ſi poſſꝫ hr̄e aliquē actū niſi pn̄teobiecto in ſe videt̉ neceſſitas aliqͣ ponēdihabitū in ītellectu: ſꝫ qꝛ p̄t hr̄e actū circa illud

N v

Tertia cōcluſio