Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

TertiLibri

Librivolūtatis. Primū impedit. qꝛ vt videt̉eſt maior conexio inter intellectu voluntatēꝙͣtum ad diligibilia ſuꝑnaturaliter: ꝙͣ ꝙͣtumad diligibilia naturalit̓. qꝛ ſicut intellectu dictāte delectabile eſt naturalit̓ diligendū pōt volūtas diſcordare a iudicio rōis te.quin volūtas velit illud iudiciū. eodē modo intellectu dictāte: deus ſit diligēdus ſuꝑ oīa pōt voluntas diſcordare. ita in omnibusdicitur eſſe equalis connexio ꝙͣtum ad vtraqꝫdiligibilia. ſed obſtāte ſcd̓a cōnexione pōtponi in volūtate habitus inclinās ad eliciēdūactus ſuꝑnaturales. ſicut patet de caritate infuſa acquiſita. igit̉ ⁊cͣ. Item eſt talisnexio inter intellectū voluntatē: quin volūtas pōt in oppoſitū iudicati ab intellectu: aliter pōt peccare. Nec ſcd̓m impedit. tuꝫ qͥavoluntas plus determinat̉ reſpectu obiecti cuiuſcunqꝫ ꝙͣ alia potētia reſpectu ſui obiecti ꝓportionati: ſꝫ obſtāte qͣcunqꝫ ꝓportionabilitate reſpectu cuiuſcūqꝫ obiecti alteriusad potentiā eſt habitus ponēdus in tali potētia. vtꝫ de intellectu appetitu ſenſitiuo. igit̉⁊cͣ. quia magis determinat̉ ad bonū: ꝙͣſi neceſſario ſequeret̉ iudiciuꝫ rōnis: ſꝫ tūc pōthabere habitū reſpectu cuiuſcūqꝫ dictati. igit̉⁊cͣ. Nec tertiū impedit. quia voluntas eſt italibera reſpectu dei ſicut reſpectu cuiuſcūqꝫ alterius. ſed reſpectu dei pōt habere habitu inclinantē ad diligendū deū obediendū deoodiendū deū. Ideo primo videndū eſt circaiſta que ſit neceſſitas ponēdi habitū diuerſispotētijs. Circa qd̓ ſciendū eſt alia eſt ratioponēdi habitū in potētia naturali ſiue actiuaſiue paſſiua: alia in potētia libera. Et eſt maior neceſſitas in potētia naturali. puta in ītellectu appetitu ſenſitiuo potētia ſenſitīa apprehēſiua eſt ponēdus habitus. quia talis potētia de ſe eſt indifferens ad multos actus: inquorū vnū aliqn̄ fertur determinate. itapōt in oppoſitū nec in alterū niſi ꝓpter imperiū voluntatis: que eſt potentia ſuperior. aliquādo ſic fertur determinate. ergo opꝫ neceſſario in tali potētia derelinquat̉ aliquidinclinās ex actibus ad actus conſimiles:ad cōtrarios. Exemplū. pōt em̄ homo in appetitu ſenſitiuo frequeter elicere actū circa aliquod obiectū delectatione. ita niſi refrenetur per voluntatē: pōt in actu cōtrariuꝫplus ꝙͣ brutū in delectatiōe ſua ſenſibili. ſicutfurioſus habēs habitū acquiſitū prius quādohabuit vſum rationis aliqd̓ oppoſituꝫ delectabile. hoc in parte ſenſitiua: niſi ſit aliquatriſtitia fortior vincēs. oportet exiſtentēin furia non habentē vſum rōnis neceſſario

ferri in illud in qd̓ prius oportuit ꝓpterimperiū volūtatis. igitur eſt neceſſe ponere intali potētia neceſſitata ad actuꝫ poſtꝙͣ priꝰfuit neceſſitata habitū inclinantē prius nonponebatur. eodeꝫ modo intellectus pōt in totactus elicere circa aliqd̓ obiectū qd̓ poteſtde ſe aliud obiectū apprehendere ſine imperiovolūtatis: hoc neceſſario erit per habitū inclinantē. igitur ⁊cͣ. In potentia aūt liberapoteſt poni habitus ꝓpter iſtā cauſam: qꝛ ꝙͣtūcunqꝫ inclinat̉ ad aliqd̓ oppoſitū pōt tamē deſe ſuā libertatē in actū oppoſitū. ideo poteſtibi poni habitus: qꝛ qͥlibet experitur in ſeipſo: poſt multos actus elicitos in volūtate circaaliquid facilius intentius inclinatur ad eliciendū actus cōſimiles modo poſt multos tales actus ꝙͣ prius licet voluntas pōt elicere actū contrariū illi inclinationi ꝓpter libertatēſuā: tamē hoc erit triſticia difficultate. ſic prius ante tales non eliciebat tales: īmoforte tanta delectatione potuit elicere vnūactū ſicut aliū. Exemplū. poſito aliqͥs eliciebat multos actus diligendi vnum hoīem talis pōt illū homīem odire niſi triſticia:poſt talē actū habet remorſum conſciētie qui eſt aliud vt videt̉ niſi quedā triſticia derelicta in volūtate ex hoc elicit actū aliquemcontra inclinatōem acquiſitā mediante rectodictamine ratōis: ꝓpter iſtā inclinatōeꝫ faciliorē in actū intenſiorē delectatiōe videt̉ neceſſariū ſit ponere habitum in volūtate ꝓpter libertateꝫ aliquā nec propter aliamcauſam prius datā. His igitur viſis circa q̄ſtitionē iſtā tenebo quattuor cōcluſiones. Primaeſt in appetitu ſenſitiuo eſt ponendus habitus inclinās ad actū. Scd̓a ille habituseſt ꝓprie virtus. Tertia reſpectu oīm reſpectu quoꝝ ponitur habitus ī parte ſenſitiua ſitponedus habitus in voluntate. Quarta ſoIlus habitus volūtatis eſt ꝓprie virtus. Prima ꝓbatur ſic. potentia oīs poſt actus frequetatos pōt in cōſimiles non in cōtrariosacquirit habitum inclinātem ad tales actus.appetitus ſenſitiuus eſt hmōi niſi ſit per imꝑium voluntatis. Patet. aliqͥs pōt tātū habi fortitudinis acquirere qꝛ facillime exit ī tales actus in contrariū niſi impediat voluntas. per ꝯn̄s ſequitur aliquid ex actibꝰderelinquitur ibi qd̓ prius non fuit ibi. Se­ 8cunda probatur: quia habitus non eſt magisvirtuoſus ꝙͣ actus elicitus ab habitu. hoc patet: quia habitus non dicitur virtuoſus niſidam denoīatione extrinſeca: quatenus ſcilicꝫinclinat ad actū virtuoſum qui proprie eſt virtuoſus: ſed actus quicunqꝫ talis non eſt prope

D

Grobat autortuor cūcluſione.

Prima cōcluſioprobatur

Scd̓a concluſio