LibriTertij
his ſuppoſitꝭ ꝓbo primā ꝓpoſitōem ꝙ nō mīoris potētie eſt deꝰ in augedo ꝙͣ natura: ſꝫ natura pōt ꝓducere vnū indiuiduū alio eiuſdē rōnis nō deſtructo. igit̉ deꝰ pōt. ꝓbat̉ aſſumptūpoſito ꝙ deꝰ ꝯtinuaret motꝰ celeſtes in infinitū: tūc pōt natura quolibet die vnū poſt aliū.igit̉ deus hͦ pōt. Si dicas ꝙ non pōt ꝓducereſcd̓m nō deſtructo pͥmo. Cōtra. hͦ nō eſſet niſiqꝛ pͥmū ꝓductū eſt ſummū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ipſo exn̄tenō p̄t ſcd̓m ꝓduci: ſꝫ iſtud non īpedit: qꝛ ex iſtoſequit̉ ꝙ nullus hꝫ gr̄am niſi aīa xp̄i. tenet: qͥahꝫ gr̄am in ſūmo ꝑ te. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſtāte illa nō pōtqͥcunqꝫ alia ꝓduci. hͦ eſt ꝯ oēs: qꝛ nō obſtāte ꝙpͥma forma ſit in terīo: adhuc pōt alia eiuſdemrōis ꝓduci ip̄a ꝑmanēte. Sꝫ dicas ꝙ ſpēs nōeſt multiplicabilis. ⁊ iō exn̄te vno īdiuiduo nōpōt aliud fieri. Cōtra. illud eſt dcm̄ ph̓i: vt ptꝫde corporibꝰ celeſtibꝰ vbi poſuit tm̄ vnū ī vnaſpe: ſꝫ nō eſt dcm̄ alicuiꝰ theologi: ſꝫ hꝫ illd̓ ſimplicit̓ negare. Scd̓a ꝓpoſitio eſt ꝙ ſi ſint duoīdiuidua eiuſdē rōnis ſi vnū eſt vnibile alicuieiuſdē rōnis ⁊ alterū eſſet vnibile eideꝫ: qꝛ qn̄aliqͣ plura eiuſdē rōnis ꝯtinent̉ ſub aliquo corpore qͥcqͥd cōpetit vni indiuiduo pōt cōpeterecōſil̓e om̄i iudiuiduo eiuſdērōnis: ⁊ qd̓ formaliter repugnat vni repugnat oī. ptꝫ: ſi em̄ calidū nō repugnat vni hoī nec alt̓i. iō ſi ſint plura iudiuidua eiuſdē rōis: ⁊ vnū eſt vnibile alicui: aliud eſt vnibile eideꝫ. Ex iſtis ptꝫ ꝙ deusnō pōt facere tot indiuidua eiuſdē rōnis natafacere vnū qͦn pōt facere plura pͥmis exiſtentibus puta ꝙͣtitates ignes. formas naturales ⁊accidētales vel gr̄as ẜm primā ſuppoſitōem ⁊ꝑ ſcd̓am qͥcqͥd eſt vnibile vni ⁊ alteri. igit̉ nonpōt tot aquas vnire qͥn plures. ⁊ ꝑ ꝯn̄s pōt facere aliquā ꝙͣtitatē maiorē oī data ⁊ aquam ⁊ignē ⁊ oīa talia tā ſubſtātialia vnibilia ꝙͣ accidētalia Itē accipio centū aquas ⁊ accipio ꝙillud ſit ſummū qd̓ pōt deus facere in illa ſpe⁊ pōt illas aquas vnire. q̄ro tūc an p̄t vnā aliāparuā aquā aūt nō ꝑ ſe dico ſi nō illd̓ apparetꝯ fidē ⁊ ē dcm̄ ph̓i: qꝛ ph̓s pōit ꝙ tota materiaprima q̄ pōt creari creata eſt: iō deus ẜm illumnihil pōt plus facere ſub materia ꝙͣ nūc ſit factū. ⁊ iſtud plane eſt ꝯͣ fidē. ſi ſic: tūc illa pōt alteri vniri ẜm ſcd̓am ſuppoſitōeꝫ. ⁊ ſicut arguitur de iſta ita arguit̉ de alia in infinitū. Io dico ꝙ nō eſt ſtatꝰ in augmētatōe forme. Diſtinguo tn̄ de augmētatōe: qꝛ q̄dā eſt ẜm extēſiōeꝫꝗdā ẜm intēſionē. pͥmo mō pōt forma tam ſubſtantialis ꝙͣ accidetalis augmētari in īfinitū.ſicut ptꝫ de aqua ⁊ igne ⁊ alijs elemētis. ⁊ eſtaugmētatio ẜm exteſionē qn̄ auget̉ forma vnatm̄ in diuerſis ꝑtibꝰ materie. ſicut qn̄ ignis auget̉ ſicut eſt augmētatio ⁊ additō forme ignis
modo predicto. Ita eſt ibi noua additio nouematerie. ⁊ talis augmetatio eſt in aqua qn̄ additur aque ⁊ vocatur augmētatio ẜm extenſionē. Augmētatio intēſiua eſt qn̄ auget̉ forma īeadē ꝑte materie ſicut caritas in aīa ⁊ albedoin eadē parte ſuꝑficiei. Loq̄ndo de augmentatione intenſiua pōt forma accidētalis habēsplures partes eiuſdē rōnis ꝙͣtū eſt ex ſe augeri in infinitū: licet forte ſit impedimētū a parte ſubiecti: ſꝫ ẜm iſtam viam pōt dici ꝙ xp̄s habuit ꝑfectiſſimā ⁊ ſummā gratiā de potentiadei ordinata non abſoluta: ſicut ptꝫ ex dictis.Si dicas ꝙ xp̄s nō recepit ad menſurā gr̄am:⁊ beata virgo fuit plena gratia: ⁊ ſtephanꝰ fuitplenus gratia ⁊ fortitudine. Dico ꝙ iſte note plena ⁊c. aliqn̄ accipiunt̉ ꝓ ſufficientia aliquādo ꝓ copia: aliqn̄ ꝓ plenitudine de dei potētia ordinata nō tn̄ abſoluta. ⁊ ſic in xp̄o fuitplenitudo gratie: qꝛ quāta potuit eſſe de potētia dei ordinata. Cui tn̄ nō placet iſte modusdicēdi ꝓpter reuerentiā xp̄i pōt aliter dicereꝙ ſicut ſubiectū determinat ſibi certas qualitates ⁊ paſſiones quarū oppoſita nō poſſūt recipere mediante ſubiecto. ſic q̄libet aīa ⁊ qd̓libet ſubiectū determīat ſibi certū gradū vltraquē nō pōt aliū recipere ꝑfectiōem ſtante natura ſubiecti. Et tunc formā habere gradumpōt duplicit̓ ītelligi. vno mō in ſe ita ꝙ ſibi repugnat habere graduꝫ vlteriorē. ⁊ ſic naturahabens partes eiuſdē rōnis non habet gradūſummū. Alio modo ꝙ habet ſummū ī tali ſubiecto: qꝛ ſubiectū determinat ſibi certu gradūvltra quē nihil pōt recipere: ſic pōt habere ſūmū ita ꝙ de potētia ſua abſoluta nō pōt in tali ſubiecto facere gradū vlteriorē: lꝫ pōt ī alioſubiecto. ⁊ ſic pōt cōcedi ꝙ aīa xp̄i habuit tantā gratiā quantā deus potuit ei ꝯferre de potentia ſua abſoluta: qꝛ tantā ſibi cōtulit quantā recipere potuit. ⁊ ſic habuit ſummā poſſibilem de potentia dei abſoluta. ⁊ cū hoc ſcꝫ ꝙ eſſet aliqd̓ ſubiectū capax maioris gr̄e qͥn deuspōt ſibi maiorē cōferre. ⁊ credo ꝙ nō eſt aliqd̓ſubiectū ſic informatū ꝑ qd̓cūqꝫ accn̄s augmētabile qͥn deus pōt illud accūs adhuc augereAd rōnes in oppoſitū ad primā dico ꝙ ad hͦꝙ argumentū valeat opꝫ dare primū medium⁊ vltimū. nūc aūt nō eſt dare vltimū gradumcreabilē nec in re nec in intellectu diuino velangelico: qꝛ vltra oēm gradū quē deus intelligit pōt facere aliū: ⁊ aliū in infinitū quoꝝ qd̓libet intelligit. Et ſi eſſet dare vltimū graduꝫquē intelligit: tunc ꝓcederet rō ⁊ aliter nō. Exemplū ph̓i ⁊ cōmētatoris. iij. phiſicoꝝ qͥ dicūtꝙ diuiſio ꝯtinui in infinitū ꝓcedit: ita oppoſitio ex alia parte ꝓcedit in infinitū. qꝛ ſi diui-
Rn̄ſio ad. A
Ad primā in cpoſitum.
Mbiectio.
Obi F0.Reſponſio
Roſponſio