LibriTertij
Tertij
LibrieAd aliud de cauſis formalibus oppoſitis eteffectibus dico ꝙ improprie dicitur cauſa formalis habet effectū formaleꝫ: nec plus poteſthoc dici ꝙͣ ꝙ cauſa finalis habet effectu finalem vel materia effectuꝫ materialē. ideo taleslocutiōes ſunt metaphorice ⁊ falſe de virtuteſermonis. ⁊ ideo cōpoſitū ex materia et formaeſt effectus oīm cauſarū puta eſſe albū vel aliquid tale. Cū igitur dicitur ꝙ iniquitas facitaliquē inimicū dei formaliter: dico ꝙ falſum ēvt ip̄e intelligit: qꝛ ipſe intelligit ꝙ iniquitasneceſſitet deū ad deteſtandū ⁊ ſpernēdum adpenā eternā. ⁊ caritas oppoſito modo ſe habꝫqd̓ totū falſū eſt de potentia dei abſoluta. Sidicas ꝙ cōtradictionē includit ꝙ aliquis habeat caritatē niſi ſit carus: ſicut ꝙ aliquis habeat albedinē niſi ſit albꝰ. dico ꝙ bene denominatur talis habens caritatē carus: ſicut habens albedineꝫ albus: ⁊ ſic eſt vere carus: ſedno neceſſario ſic carus ꝙ ſit dignus vita eterna: ⁊ tamen carus eſt deo: quia deus dedit ſibicaritatē. ⁊ cū hoc poteſt reprobari a deo de potentia ſua abſoluta. Ad aliud dico de readamatione naturali ꝙ nullius eſt debitor: iō nontenetur readamare. Ad aliud de virtutibusdico ꝙ concluditur ꝙ diligit virtutes proptercaritatē aliqua dilectione. non tamē concludit ꝙ teneatur acceptare. Ad aliud dico dedelectabili ⁊ pulcherrimo ꝙ non cōcludit ⁊ ꝙoīa argumenta ſequentia ꝯcludunt ꝙ illa terminat actu diligendi non tamē neceſſitat adacceptandū hoc tamen debet concludere ſi ꝓbabit intentum.Queſtio. vi.Tru anima chriſti habuit ſummā gratiā poſſibileꝫhaberi in via. Hic primo videnduꝫeſt de modo augmentationis forme. Scd̓o deſtatu vtrū ſit vel non. Hic ſunt quattuor opiniones concordantes in vna cōcluſione ꝙ ſorma non augetur per additōnem noue partis.Prima ponit formā in ſe eſſe perfectiorem velimperfectiorē: ſed non recipere magis vel minus niſi per comparatiōem ad ſubiectū. ſcd̓aponit latitudinem graduū in forma: ſed ponitꝙ non diſtinguitur in forma realiter: ſed tantu virtualiter ſiue ẜm rationē. Tertia ponit ꝙſuſcipit magis ⁊ minus ẜm ꝙ magis ⁊ minusmiſcetur cū ſuo contrario. Quarta que iſtarūeſt ratiōabilior. ⁊ ſi tenereꝫ aliquā iſtarū quattuor tenereꝫ quartā: ponit ꝙ vtraqꝫ forma eſteque ſimplex tam aucta ꝙͣ augmentans. ⁊ eſteque ſimplex poſt augmentatōem ſicut ante.⁊ ponit ꝙ in aduētu forme perfectioris formaprecedēs totaliter corrūpitur: ⁊ alia totaliter
generatur. Et pro iſta opinione ſunt ratiōesque patebunt reſpondendo ad eas. Sed cōtra iſtas tres opiniones arguitur multiplicit̓.Primo ſic. oīs actio realis habet terminū realem. ⁊ ſic actio noua habet terminū nouū: ſedquādo aliquid mouet̉ de minus calido ad magis calidū: ibi ſenſibiliter experitur actionemrealem nouā. igitur ibi erit aliqd̓ nouū productum qd̓ prius non fuit: ⁊ nihil precedens corrumpitur ẜm iſtas tres opiniones. tunc illudaut eſt eiuſdē rationis cū forma precedente ethabetur propoſitū qd̓ eſt augmentatio per additione noue partis diſtīcte realiter informātis idē cū priori aūt alterius rationis. ⁊ hͦ nonquia tunc eſſꝫ compoſitio in forma accidentali ex potentiali ⁊ actuali alterius ratiōis ſicuteſt cōpoſitio in genere ſubſtantie ex materia ⁊forma. Itē oīs actio vel eſt acqͥſitiua aut deꝑditiua: ſed quādo aliquid mouet̉ de minus calido ad magis calidū: ibi nō eſt actio deperditiua: qꝛ tunc non eſſet augmentatio forme: igitur eſt acqͥſitiua. igitur per illā aliqͥd noui acqͥritur qd̓ prius nō fuit. ⁊ illud tunc ſicut priusaut eſt eiuſdem rōis cū forma preexiſtente autalterius ſi eiuſdē ⁊ nihil precedens corrūpitur⁊ ſic habetur propoſiuū ſi alterius. tūc aut eſtalterius ſpeciei ſimplicit̓ qd̓ nullus poteſt ponere aūt eſt alterius rationis ſic ꝙ eſt eſſentiale ſpeciei caloris: ⁊ tūc ſicut prius eſt materiavel forma. ⁊ ſic erit vera cōpoſitio ſicut in genere ſubſtantie qd̓ ſuppono eſſe falſum ad preſens. Itē impoſſibile eſt eſſe tranſitū de cōtradictorio in cōtradictorium ſine om̄i mutatione extendendo mutatōem. ſed quādo de minꝰalbo fit magis albū eſt talis trāſitus: quia tuceſt albus in tanto gradu ⁊ prius no. igitur aliquid eſt nouū ꝓductuꝫ. Item quādo forma nōvariatur ⁊ ſubiectū ſil̓iter non variatur. ibi eſtſemꝑ equalis denoīatō: ſed quando de minusalbo fit maius albū ſubiectu manet idē. ⁊ ppercōſequēs nō variatur ſubſtantialiter: quia forma per te non variatur: ſed eſt oīo eadem igitur ita perfecte denoīatur albū quādo eſt magis albū: ſic̄ qn̄ eſt minus albū. Si dicas ꝙ forma poſt augmentatiōem magis radicatur inſubiecto ꝙͣ prius. ⁊ ideo ſubiectū magis denominatur albuꝫ ꝙͣ prius. Contra iſta radicationō conſurgit niſi ex forma ⁊ ſubiecto: ſed ſubiectum eſt idem ⁊ per te forma eſt eadem. igiturradicatio erit eadē ⁊ equalis ⁊ participatio ſimilit̓. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſi ſit maior radicatio erit maiorforma. Si dicas ꝙ radicatio forme ē ex hoc ꝙagens plus appropinquatur paſſo ꝙͣ prius.Contra agens non reſpicit paſſum niſi mediante forma. igitur ſi in forma nulla ſit variatio
Ad tertiū
Pa quintū
Ad cōfirmatōeꝫ
Ad quartū.
LOpiniōes ꝗuat
Queſtio V
Contra tres.uione