EQueſtioIIII
diminutiōe. ⁊ ille eſt cōmenſuratio ⁊ ꝓportiohumoꝝ. ⁊ nō dicit qualitatē abſolutā diſtīctāa qualitatibꝰ primis augmētatis ⁊ diminutisſed aliqn̄ ad habēdū iſta ꝓportōeꝫ requirituraugmentatio alicuius qͣlitatis prime aliqn̄ diminutio aliqn̄ generatio puta ſi de īfirmo fiatſanus. oportet aliquando calorē augmentari:aliquando diminui: aliquādo generari: ſed ſanitas nō dicit aliquā qualitate diſtinctā ab illis ꝓportionatis: ſꝫ eſt qͥdam conceptꝰ vel voxcōnotatiua ſignificās ip̄as qualitates ſic proportionatas vel ſignificat vnā qualitatē ī determinato gradu principaliter ꝯnotando aliam. Ad aliud dico ꝙ nō ſolū qͣlitas de tertiaſpecie eſt actiua: ſꝫ etiā de pͥma. ideo aſſumptūeſt falſum. Ad aliud dico ꝑ idē argumētū poteſt ꝓbari ꝙ obiectū eſt potentia: qꝛ eſt cauſapartialis reſpectu actꝰ. iō dico ꝙ potētia vnomo accipit̉ ꝓ forma elicitiua multoꝝ actuū indifferēter. ⁊ ſic intellectꝰ eſt potētia vel voluntas. Alio mō ꝓ aliquo elicitiuo vniꝰ actus determinate. ⁊ ſic habitus pōt dici potētia ⁊ obiectū ſil̓r. Unde potentia ꝓprie eſt illimitataad multos actus: ſꝫ habitus et obiectū nō. Similiter potētia recipit actū ⁊ obiectuꝫ habitꝰvero non. Ad ꝓbatōeꝫ dico ꝙ in cāis ꝑ ſe bn̄p̄t eſſe circulatio inter cās maxime ſi ſint partiales: ſic ē in ꝓpoſito. ſꝫ in cauſis ꝑ ſe eſſentialiter ordinatis nō ē circulatio. vn̄ habitus ē cāactus: ſꝫ nō eiuſdē nūero a quo cauſabat̉: ſed ēcauſa alteriꝰ actus. ſil̓r actus ē cā habitus: ſednō illius a quo cauſabat̉: ſꝫ vel alteriꝰ gradus īhabitu. ⁊ nota ꝙ actus ⁊ habitus differūt. qd̓ꝓbatur: qꝛ pōt aliquid ſtare cū habitu qd̓ noncū actu. ſicut clara viſio eſſentie diuine: ſcꝫ cūhabitu fidei: ſicut poſt patebit. ⁊ tn̄ nō ſtat cūactu fidei qd̓ nō eſſꝫ verū ſi actus ⁊ habitus eſſent vna res. Sciendū etiā ꝙ habitus ē cauſaefficiens reſpectu actus. ex quo actus eſt efficiens ꝑtialis reſpectu habitus. qd̓ patet perillā ꝓpoſitōeꝫ frequēter acceptā illud quo poſito ponit̉ aliud ⁊c̄. Ad aliud dico ꝙ habitusp̄t dici cauſa pͥncipalis ⁊ ſcd̓aria. ⁊ ſiue ſic ſiueſic ſemꝑ actus elicitus a volūtate ſiue ſit cauſa pͥncipalis ſiue nō actus erit liber denoīatōne extrinſeca. Un̄ qn̄cūqꝫ ad aliquē actū eliciēdū ꝯcurrit cauſa libera ſiue ſit cauſa principalis ſiue nō actus erit liber. Et qn̄ dicit̉ ꝙ actꝰvolūtatis eſt in poteſtate volūtatis: ſi intelligit̉ ſic ꝙ non pōt īpediri. hoc nullus xp̄ianushꝫ cōcedere: lꝫ ph̓s habeat eā cōcedere qͥ nonpōit deū imediate aliqͥd cāre ī iſtis īferioribꝰ:ſꝫ xp̄ianꝰ qͥ hꝫ ponere ꝙ deꝰ cōcurrit in oī actōne īmediate hꝫ ponere ꝙ deo nō coagente cūvolūtate voluntas nullū actū elicit: qꝛ deficit
IIIIcauſa partialis neceſſario requiſita: ſed tamēactus volūtatis ſic eſt in poteſtate volūtatisꝙ per nullū creatū pōt actus ſuus ſimpl̓r īpediri. Ad aliud de inclinatiōe pōt dici. ꝙ eſt īclinatio ſine ꝓductiōe alicuiꝰ de nouo inclināte. Exemplū. graue exiſtēs ſupra trabē ſꝑ inclinat̉ ad motū deorſum. hoc ptꝫ. qꝛ ſic inclinat̉ꝙ tandē frāgit trabē. ⁊ tn̄ qn̄ frāgit nō plus īclinat̉ ꝙͣ pͥus. cauſa aūt qͣre nūc frāgit trabē ⁊nō pͥus eſt debilitatio trabis. ſꝫ nō eſt ſic in volūtate: qꝛ nihil ibi debilitat̉ nec corrūpit̉. Un̄inclinatio grauis nō eſt tm̄ ip̄a grauitas. ſꝫ eſtaliqͥs actus: nō qͥdē acqͥſitiuꝰ. qꝛ nihil vel paſſiuū acquirit̉ in graui nec in trabe ꝑ iſtā inclinatione. ſed eius actio eſt deꝑditiua. q̄a ꝑ iſtāinclinatione virtus trabis reſiſtēdi debilitat̉paulatim quouſqꝫ deficiat in reſiſtēdo. ⁊ tunctrabs frāgit̉. ⁊ tūc graue mouet̉ localit̓. ⁊ tūc īclinatio grauis eſt actio acqͥſitiua: ſaltē noui.vbi vel loci. Un̄ pͥma actio nō eſt aliud niſi ꝙad p̄ſentiā grauis ſequit̉ diminutio ꝟtutꝭ trabis ſicut ad pn̄tiaꝫ caloris ad frigidū eſt diminutio frigoris ſine ꝓductione caloris quouſqꝫfrigus totalit̓ corrupatur. et reſpectu vtriuſqꝫiſtarū actionū eſt gͣuitas totalis cauſa. Ꝙ aūtinclinatio grauis dicit talē inclinationē pͥmāptꝫ. Tū qꝛ ſi trabs vel corpꝰ detinēs ſit ita potēs ad reſiſtēdū ꝙ nūqͣ pōt frāgi ꝑ graue. tūcnō dicit̉ graue ꝓprie inclinare. qꝛ tūc nō habꝫaliquā actionē debilitātē reſpectu reſiſtētis.Tū qꝛ qn̄ graue eſt in ſuo loco naturali: tūc nōinclinat̉. qꝛ non hꝫ aliquē actū deꝑditiuū velacqͥſitiuū. qꝛ inclinatio ē reſpectu nō habiti. ſꝫgraue ſolū inclinat̉ ad locū ꝓpriū in quo iameſt. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō ꝓprie inclinat. Et eodeꝫ modoeſt dicendū de habitu in appetitu ſenſitiuo etintellectu. Nā habitus appetitus ſenſitiui dicit̉ inclinare appetitū. qꝛ appetitus ꝙͣtum eſtde ſe pōt in plures actꝰ. ſꝫ hitus inclinat tm̄ invnū. puta habitꝰ generatus ī ꝑte ſenſitiua exactibus luxurioſis inclinatiuū ad actus cōſimiles. licet ip̄e appetitus pōt in actu caſtitatꝭꝙͣtum eſt de ſe. ⁊ iſta inclinatio addit aliqͥd ſupra habitū. ptꝫ: qꝛ ſi aliqͥs pͥmo ſit occupatꝰ circa aliqd̓ ſpeculabile. ita ꝙ nō apprehedat aliqd̓ obiectū cōcupiſcibile. ⁊ poſt app̄hēdat aliqd̓ tale obiectū ſenſibilit̓ vel intellectualitervel vtroqꝫ vel ſolū ſenſibiliter ponat̉ hoc. tūcexperit̉ ꝙ habet aliquā inclinationē ad illudobiectū quā prius nō habuit: ſed oēm habitūqueꝫ nūc habet in appetitu prius habuit. igit̉aliqͥd nouuꝫ eſt in appetitu iam inclinato qd̓prius nō fuit. licet hmōi nō pōt eſſe niſi actusigit̉ inclinatio illius habitus eſt actus elicitꝰ⁊ reſpectu huius pōt poni habitꝰ totalis cau-
L ij
Iltxinj
IltxinjId quantū.
prtipiijt
2pAd quintū