QueſtioIIII
eſſet cauſa prīcipalis aut ſcd̓aria nō principalis. qꝛ qn̄ cauſa prīcipalis eſt naturalis: totuseffectus eſt naturalis. ſi ergo habitus volūtatis ſit cauſa prīcipalis ⁊c̄. ſequit̉ ꝙ actus volūtatis erit naturalis. et ꝑ ꝯn̄s non erit in ptātevolūtatis. qd̓ videt̉ īcōueniēs. nec eſt ſcd̓ariaqꝛ Auguſtinꝰ dicit ꝙ gr̄a ſe habet ad volūtatēſicut ſeſſor ad equū. ergo gr̄a eſt cauſa prīcipalis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s alius habitus eodē modo de alijs.qꝛ eadē rō eſt de vno ⁊ de alio. Itē ſi ſic. tunchabitꝰ eſt potētia. qꝛ principiū diuidit̉ ẜm ph̓ꝫqͥnto metha. in potentiā actiuā ⁊ paſſiuā. hocaut falſum eſt. ergo ⁊cͣ. Ad oppoſitū. ome inclinās effectiue ad actū eſt abſolutū ⁊ eſt actiuuꝫ. ꝙ nō ſit paſſiuū ptꝫ. qꝛ potētia paſſiua nihil agēs nō eſt īclinatiua. Ꝙ tale inclinatiuūſit abſolutū pꝫ. qꝛ. v. phiſicoꝝ dicit̉ ꝙ ad aliqͥdnō eſt principiū actionis nec terminus. Hicſunt duo articuli. Primꝰ eſt vtrū habitus ſitqualitas abſoluta. ⁊ dicit̉ hic ꝙ habitus eſt qͥū dā reſpectus ſolū: qd̓ ꝓbat̉ multiplicit̓. Ariſtoteles in predicamētis dicit ꝙ ſcīa eſt in genere relatiōis: ſcīa eſt habitus. ergo ⁊cͣ. Iteꝫvij. phiſicoꝝ. ſcia ⁊ habitꝰ ſunt adaliqͥd. gͦ ⁊cͣ.Iteꝫ. x. metha. habitus nō eſt ꝑfectior actiōeſed actio eſt reſpectus. ergo habitus. Itē oēabſolutuꝫ pōt intelligi nullo alio abſoluto intellecto. ꝓbat̉: qͥa maior ē dependētia accidētis ad formā ꝙͣ abſoluti ad abſolutū. ſed accidēs pōt intelligi nō intellecta ſb̓a. probat̉: qͥapōt videri corꝑaliter nō viſa ſb̓a. qꝛ qͥcquid p̄tpotētia inferior ⁊ ſuꝑior. ſed ſcīa nō pōt intelligi ſine ſcibili: qꝛ nō eſt ſcīa niſi aliqͥd eſt ſcitūqꝛ qd̓ ſit ſcīa ī aliquo ⁊ ꝙ nihil ſciat̉ eſt īpoſſibile. Itē om̄e abſolutū pōt fieri ſine alio abſoluto real̓r diſtincto: ſed ſcīa nō pōt fieri ſineſcibili: qꝛ nō eſt ſcīa niſi aliqͥd eſt ſcitū. Itemad mutationē rei extra aīam nō ſequit̉ nccͣriodeſtructio alicuiꝰ abſoluti in aīa. qꝛ licet de facto ad mutationeꝫ rei exͣ ſequit̉ deſtructio alicuius abſoluti in aīa. puta ſi obiectū exͣ corrūpat̉ notitia intuitiua intellectus de tali obiecto corrūpitur natural̓r ſaltē. ꝑ potentiā tn̄ diuinā pōt res abſoluta extra aīam deſtrui ⁊ oēabſolutū in aīa cōſeruari. ſꝫ ad mutationeꝫ reiextra ſequit̉ nccͣrio deſtructio ſcīe. ita ꝙ deusnō pōt facere ꝙ ſcīā maneat re extra aīam mutata. igit̉ ⁊c̄. Aſſumptū pꝫ. qꝛ hec ꝓpoſitio ſortes ſedet: licet nō poſſet ſciri propͥe: qꝛ eſt ꝯtīges. tn̄ cōiter loquēdo de ſcīa p̄t ſciri ẜm linconienſeꝫ .i. poſte. vbi diſtinguit de quadruplicimodo ſciēdi. tūc hec ꝓpoſitio ſorte ſedēte mediāte cognitōe intuitiua extremoꝝ ſcit̉ euidēter et ſorte ſurgēte nccrio deſtruit̉ iſta ſcīa. itaꝙ deꝰ non pōt facere ꝙ ita ſciat̉ euidēter ſicut
prius. qꝛ hec nūc eſt fl̓a. ⁊ fl̓m nō pōt ſciri. ergoſcia nō eſt res abſoluta: ſꝫ ſolū reſpectus. Secūdus articulus eſt. vtrū habitꝰ ſit cauſa effectiua actus. ⁊ dicit̉ ꝙ no. qd̓ probat̉. qꝛ actiuitas nō attribuit̉ habitui niſi ꝓpt̓ quattuor cōditiōes cōueniētes habēti habitū. Quarū prima eſt vt delectabilit̓ operemur. Scd̓a vt faciliter operemur. Tertia vt propte operemurQuarta vt ad operanduꝫ magis inclinemur.Sed primū nō cogit. qꝛ delectatio ꝯſurgit exobiecto ⁊ ꝯueniētia recipiētꝭ. ſꝫ habitꝰ pōt facere ꝯueniētiā potētie ad obiectū ſine actiuitate nihil agendo. gͦ ⁊cͣ. Nec ſcd̓m cogit. qꝛ difficultas potētie ad operandū cōſurgit tm̄ ex indiſpoſitiōe potētie ad recipiendū actū ſine oīactiuitate. ergo ⁊cͣ. Nec tertiū cogit. qꝛ prōptitudo potētie ꝓuenit ex eius diſpoſitiōe. habitus autē pōt diſponere ſine oī actiuitate. igit̉⁊cͣ. Nec quartū cogit: qꝛ habitus inclinat potentiā diſponēdo eā ad recipiendū actū. gͦ ⁊cͣ.Cōtra. iſta ꝑ ordinē ꝓbo ꝙ habitus ſit qualitas abſoluta. qꝛ oēs habitus ſunt in eodē p̄dicamēto abſoluto vel reſpectiuo. gͦ ſi vnꝰ ſit abſolutus ⁊ oēs: ſed aliqͥs eſt abſolutus. probat̉.qꝛ ſi actus eſt abſolutus qͥ eſt generatiuꝰ habitus. ergo ⁊ habitus erit. Ꝙ aūt actus ſit abſolutus probat̉. qꝛ ꝑ fidē noſtra vltīa oꝑatio aīeītellectualis eſt abſoluta. qꝛ eſt noſtra ꝑfectiovltima ⁊ ſi actus ille. igit̉ habitus generatusex tali actu. Cōfirmat̉. qꝛ btītudo noſtra ⁊ premiuꝫ qd̓ nos pro laboribꝰ noſtris recepturi ſumus eſt qͥd abſolutū ⁊ ponit̉ in aīa ſubiectiueaut. igit̉ ſicut habitꝰ aut paſſio cōſequēs actūputa delectatio. qd̓cunqꝫ ip̄oꝝ ponat̉ btītudonr̄a habet̉ ꝓpoſitū. qꝛ nō eſt maior rō qͣre vnūſit abſolutū ꝙͣ reliquū. ſi em̄ ſit actus abſolutꝰſicut ponit̉ cōiter ꝙ eſt tūc ille actus eſt generatiuꝰ hītus abſoluti: ſi ſit paſſio abſoluta. tūcactus vel hītus quē ꝯſequit̉ erit abſolutꝰ. Sidicis ꝙ btītudo eſt ꝗdā ꝯiūctio aīe cuꝫ eēntiadiuīa q̄ ꝯiūctio nō eſt aliqͥd abſolutū. Cōtraīpoſſibile eſt trāſire de ꝯͣdictorio in ꝯͣdictoriūvbi n̄eſt motꝰ localis: nec ꝯſurgit ſucceſſio exſola trāſitione tꝑis: qd̓ dico ꝓpter duas inſtātias pͥus factas ſine mutatiōe illiꝰ qd̓ trāſit: ⁊extendēdo mutationē ad oēꝫ acqͥſitionē ⁊ deſtructionē. ſed aīa pͥus eſt nō bt̄ā ⁊ poſtea btāſine oī motu locali: ſaltē ꝑ potentiā diuinā. etiſte trāſitus nō cōſurgit ex trāſitiōe tꝑis. igit̉in aīa nō bt̄ā eſt aliqͣ pͥma mutatio. puta acqͥſitio vel deꝑditio: ⁊ nō eſt acqͥſitio alicuius niſibtitudinis q̄ non eſt reſpectꝰ. igr̄ eſt ibi aliqͥdabſolutū. ponere em̄ ꝙ btītudo nr̄a ⁊ premiuꝫnr̄m nobis in celo ꝯferendū eſt tm̄ reſpectꝰ eſtmultū vilificare btītudinē nr̄aꝫ. cū igit̉ btītu-
L
Intium
Irgimētū pͥmū
prii
Atpro
primus articulꝰ
primus articulꝰ
DContra dicta
Scd̓s articulus