Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriTertij

Libriinducēde in materia tot denoīationes extrinſecas habere pōt materia. puta qͥa in materiapōt induci forma aſini bouis ⁊cͣ. materia diuerſa denoīatione extrinſecā dicit̉ in potētia ad formā bouis aſini. ſi eſſet vnū nomēꝯpoſitū cōceptꝰ ad ſignificāduꝫ materiā vtpōt recipere formā aſini et aliud nomē velceptus vt pōt reciꝑe formā bouis. tūc illi ꝯceptus vel voces dicerent̉ potētie materie diſtincte potētie ẜm diſtinctionē formarū. Exēpluꝫ in alijs ſol habet potentiā ꝓducendi plātam vermē: iſte potētie a ꝑte ſolis diſtīgūtur ſed ſunt diuerſi cōceptus vel voces denominātes diuerſimode ſolē ſine diſtīctiōea ꝑte ſui. puta vermificatiua. nomē: velceptus ſignificat ſolē conotat vermē ꝓducibilē a ſole. hoc nomē vel cōceptus plātificatiua ſignificat eundē ſolē cōnotādo plantāducibilē a ſole. hec potētia vermificatiua etplātificatiua ſolū diſtinguūtur ꝓpt̓ aliquādiſtinctioneꝫ in ſole ſꝫ tm̄ ſic̄ diſtincti cōceptꝰcōnotatiui vel voces. Eodē modo eſt de potētia materie ſi eſſent diſtincta noīa vel ꝯceptꝰimpoſiti ad ſignificanduꝫ materiā vt eſt receptibilis diuerſarū formarū dicerent̉ diſtinctepotētie in materia ꝓpter aliquā diſtinctio in materia ſed qꝛ ſunt diuerſi cōceptus velvoces ſignificātes materiā principalit̓ cōnotādo diuerſas formas. iſto modo pōt ſaluarinumerus potentiarū in materia reſpectu numeri formarū. ꝓpter ignorantiā iſtius multidecipiuntur in iſtis in alijs. Ad aliud dico ph̓s ponit datores formarū. tuꝫ qꝛ ponit deū agere aliqͥd īmediate in iſtis inferiori.bus. qꝛ ponit deū poſſe ꝓducere aliquidſine materia ſicut nec agēs creatū. ideo ip̄ihabēt ponere datores formarū. nos aūt xp̄iani ponimus eſt vnus dator formaruꝫ ꝓptercauſas oppoſitas. qꝛ deus agit īmediate in actione creature. tuꝫ qͥa pōt ꝓducere aliqͥdſine materia. Und̓ agēs naturale ꝓducit for tanꝙͣ terminū ſe. quia pōt ꝓducereſe ſine materia: ſꝫ ueceſſario p̄ſupponit formaꝫin materia. ſi poſſet ſe ꝓducere ſicut deustūc forma per ſe terminaret eius ꝓductioneꝫ.Ad aliud dico verū eſt extrahens de potentia ad actū largit̉ multitudinē de obiectiua potētia ſꝫ ſubiectiua. quia idem homoprius fuit in potētia nūc eſt in actu: ſed formaque nūc eſt in materia eſt alia res a materiap̄fuit. ideo loquēdo de ſubiectiua potentia ſiclargit̉ multitudinē. qͥa forma nunc inducta inmateria poſt: largit̉ ei multitudinē. Adaliud dico. de rōe nature eſt poſſit principiū per ſe motus illius in quo eſt actiuū vel

paſſiuū: de rōe nature eſt recipiat̉ ī aliquo ſed cauſet motū eiꝰ in quo eſt actiue velpaſſiue: ſed ars eſt principiū eius in quo eſtper ſe. patet de medicina. ij. phiſicoꝝ. vnde differētia eſt in hoc natura eſt prīcipiū actiuūvel paſſiuuꝫ motus quietis ſed forma artificialis non. qꝛ nullius eſt principiū. Un̄ agensnaturale ꝓducit totū compoſitū non formātanꝙͣ terminū per ſe. qꝛ pōt ꝓducere per ſeſine materia: ſꝫ neceſſario ꝓducit formā in materia. Ad aliud dico illud eſt violentuꝫ qn̄paſſum cōfert vim: ſed cōfert ad cōtrariuꝫqꝛ habet actiuā inclinationē ad cōtrariū. ptꝫde graui qd̓ ſurſum quieſcit violēter. ſed materia non habetꝭ inclinatione ad vnam formamnec ad oppoſitam. Ad aliud dico. appetitus. Uno modo accipitur vt diſtinguiturtra purā potentiā neutrā violenta. Aliovt diſtinguit̉ cōtra potentiā naturalē violētam. Primo materia appetit formā vtdiſtinguit̉ ꝯtra purā potentiā neutrā violē: ſic materia diligit formā nec habꝫ inclinationē actiuā ad formā. Un̄ ſicut in materia eſt vera delectatio ſic nec verus appetitꝰ.Scd̓o modo accipiēdo ſic eſt potētia neutrareceptiua forme qua caret: per quā nata eſtfici. ſic intelligit cōmētator. vel ſub alijs verbis pōt dici appetitus diſtinguit̉ cōtrapotentiā neutra violētā et naturale. Aliovt eſt potētia neutra modo predicto. applicaad ꝓpoſitū. Ad aliud dico. oēs hoīes natura ſcire deſiderāt actu elicito ſed qꝛ oēs homines habent intellectū qui eſt in potētia adactū ſciēdi ſic̄ ad ſuā ꝑfectionē. Queſtio. iiij.Truꝫ habitus ſit.qͣlitas abſoluta effectiua actus. 1v ſit qualitas abſoluta probat̉ ſic.oēs habitus ſunt in eodē predicamēto abſoluto vel reſpectiuo: ſed aliquis eſt habituseſt qualitas abſoluta. igit̉ ⁊cͣ. Aſſumptū ptꝫ.qͥa in ꝑfectionibꝰ ſemꝑ vltima ꝑfectio eſt ꝑfectior ꝙͣ precedēs. ſed actus eſt vltima ꝑfectiohabitus et actus generatiuus habitus eſtaliqua res abſolute diſtincta a ꝑmanētibus.ergo reſpectiua: ſicut habitꝰ generatus ex motu locali eſt res abſoluta. qͥa ſi actus ſitnec erit habitus generatus ex actibꝰ. Aſſumptū pꝫ de ſcribētibus ābulātibus oībus manualit̓ operātibus in eis ex motu locali generat̉ habitus rōne cuiꝰ magis inclinātur adactus cōſimiles. Itē. vij. phiſicoꝝ. ad illa de 8prima ſpē eſt motus. qꝛ ſunt ad aliqͥd habitus eſt de pͥma ſpecie. ⁊cͣ. aūt habitꝰ noªſit cauſa effectiua actus. ꝓbat̉: quiaſi ſic. aut

Pro tertio

Pro quarto

QAd quartū.Pro primo

Secundū

Secundū

Tertium

Queſtio IIIPrimū prīcip

Ad quintur

Pro ſcd̓o