LibriTertij
bonū actū voluntatis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s meritoriū: ⁊ nōfecit: gͦ omiſit facere qd̓ tenebat̉ habere. ergopeccauit pctō omiſſionis: nec vt videt̉ potuitexcuſari ꝑ illū actū totalit̓ creatū a deo. Si dicas ꝙ deꝰ nō creauit aliquē actū talē totalit̓ ſꝫnō ꝑmiſit eā ceſſare ab actu bono pͥus elicitoa volūtate eius. ⁊ ſi ceſſaret aliquādo ꝙͣtū ī eafuit: tūc deꝰ īmediate ⁊ totalit̓ ꝯſeruaret actūp̄cedentē. ⁊ ſic nō careret actu debito. Cōtra.hͨ ē eadeꝫ difficultas q̄ pͥus: qꝛ ſi deꝰ aliquo tꝑequo tenebat̉ illū actu elicere ⁊ ꝯſeruare illu actū eliceret totalit̓ ⁊ cōſeruaret ⁊ volūtas ſuanō. ergo ꝓ tūc nō fuit actꝰ meritoriꝰ: qꝛ ad actūmeritoriū nō tm̄ reqͥrit̉ ꝙ eliciat̉ a voluntate: ſꝫꝙ ꝯſeruet̉ ab ea. p̄t dici ꝙ deꝰ ſic ordīauit ꝙ nōeſſet reſtricta ad aliquē actu meritoriū eliciendū ꝓ quocūqꝫ tꝑe ſic qͥn ſi nō eliceret nō peccaret quocūqꝫ pct̄ō. ⁊ ſi hͦ ſit verū tūc iſta difficultas ſoluta ē. Si dicas ꝙ tūc bt̄ā ꝟgo meruitin tota vita ſua. Rn̄deo. deꝰ forte ordīauit ꝙqn̄ eliceret bonū actū mereret̉: qn̄ aūt nō tuncordinauit ꝙ nō teneret̉ aliquē actū elicere meritorie. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ potuit mereri. Alit̓ p̄t diciꝙnō eſt in ptāte cuiuſcūqꝫ ſuſpēdere actū voluntatis ſimpl̓r: qͥn ſi pn̄tent̉ volūtati multa obiecta: lꝫ volūtas p̄t ſuſpēdere actū ſuū circa vnūobiectū vl̓ aliud: nō tn̄ rctū cuiuſcūqꝫ. ⁊ tūc deus ordinauit ꝙ iſta obiecta ml̓ta circa q̄ teneret̉ actū bonū elicere ſi obijcerent̉ qn̄ teneret̉⁊ obiecta forte mala. ⁊ tūc cooꝑabat̉ ad actuꝫbonū ⁊ nō malū. ⁊ ꝑ illū actū meruit: qꝛ libereeliciebat actū circa illud obiectū qꝛ potuit elicere indifferent̉ circa aliud: ſic p̄t in ea ſaluarirō meriti ⁊ ꝑ multas alias vias. Sed contraiſta ſunt aliqͣ dubia. pͥmo videt̉ ꝙ fomes nō ſitqͣlitas ſic inclinās ad actū: qꝛ oē inclinans adactū vl̓ eſt obiectū vl̓ potētia vl̓ hītus infuſusvel acqͥſitꝰ: ſꝫ iſta qͣlitas nō eſt obiectū neqꝫ potētia certū eſt nec hītus īfuſus: qꝛ deꝰ nō infundit hītū inclinātē ad actū malū: ſꝫ tm̄ ad bonūnec eſt hītus acqͥſitꝰ: qꝛ ille gn̓atur ex actibus:fomes aūt ī nobis p̄cedit oēm actū: lꝫ nō ī primis parētibꝰ. Scd̓ꝫ dubiū ē. vtrū illa qͣlitasſit in carne vel ī appetitu ſenſitiuo diſtincto ꝯͣcarnē. Tertiū eſt. qꝛ novr ꝙ ſit aliqͥs hītus īclinās ad actū triſtabilit̓: qꝛ de rōe hītus ē delectabilit̓ inclinare. Itē volūtas fugit triſticias: gͦ nullus hītus in volūtate īclinat triſtabiliter. Quartū ꝑ qͥd p̄t auferri fomēs vt nō inclinet volūtatē ꝯͣ rectā rōem? Ad pͥmū iſtoꝝdico ꝙ nō eſt gn̄alit̓ verū ꝙ oē īclinas ad actūeſt potētia obiectū vl̓ hītus: nā cognitio actualis ī ītellectu quodāmō inclinat volūtatē vtcā ꝑtialis rctū ſui actꝰ. actꝰ appetitꝰ ſenſitiuiinclinat quodāmō volūtatē ſic̄ cā ꝑtialis. ſil̓r
in operāte virtuoſe virtutes: ſcꝫ in appetitu ſēſitiuo hn̄t actꝰ poſitiuos cuiuſmōi ſunt tēperātia fortitudo ⁊c̄. ⁊ nō negatōis cuiuſmōi ſunthūilitas caſtitas ⁊cͣ. ⁊ in talibꝰ ꝙͣtū ad ꝑtē ſenſitiuā eſt duplex inclinās vnū cauſatū ex actibus virtuoſis vel vicioſis qͣtenꝰ tēperant̉ a volūtate. ⁊ illud ſic cauſatū p̄t dici hitus. ⁊ ē alid̓īclinās nō cauſatū ex actibꝰ: ⁊ illud eſt qͣlitasaliqͣ naturalis ꝯn̄s cōplexiōem hoīs quo dicimꝰ ꝙ vnꝰ magꝭ diſponit̉ ad tēperantiā: aliꝰ adcaſtitatē: tertiꝰ ad fortitudine. ⁊ ſic pꝫ ad pͥmūAd ſcd̓ꝫ p̄t dici ꝙ īclinās illud ſit ī ip̄a carnevt diſtīguit̉ ꝯͣ appetitū ſenſitiuū. hͦ pꝫ qꝛ illudaliqn̄ p̄t eſſe calor. ptꝫ etiā qꝛ ex diuerſa diſpoſitōe qͣlitatū corporaliū gn̄ant̉ actꝰ qͥ vocāturpaſſiones ī appetitu ſenſitiuo: ſꝫ ꝯſtat ꝙ talesqͣlitates ſunt in carne. Ad aliud dico ꝙ aſſūptū eſt falſū: qꝛ de rōe hītus nō eſt plus īclinare delectabilit̓ ꝙͣ triſtabilit̓. qd̓ ptꝫ: qꝛ ſic̄ in volūtate eſt actꝰ volēdi vel nolēdi: ita ibi etiā ſūthītus gn̓ati ex iſtis actibꝰ: ſꝫ hitus gn̓atus ex actibꝰ volēdi inclinat delectabilit̓: ⁊ hitꝰ gn̓atꝰex actibꝰ odiēdi īuidēdi deteſtādi inclinat triſtabilit̓ ad oēm actū ad quē inclinat. nullꝰ em̄p̄t aliquē odire delectabilit̓. Et qn̄ dicis ꝙ volūtas fugit triſticiā verū eſt: qꝛ fugere volūtatꝭnō eſt aliud niſi nolle illud qd̓ fugit: ⁊ ex iſta fuga ſequit̉ triſticia ſic̄ ex ꝓſecutiōe delectatio.An aliud qn̄ q̄rit̉ ꝑ qͥd p̄t auferri fomēs: dicoꝙ ꝑ aliquē hītu informātē voluntatē p̄t ſic auferri vt nullo mō inclinet volūtatē ꝑ potētiaꝫſiue actū elicitū rc̄tū cuiꝰ fomes dicit̉ pͥncipiūꝯͣ iudiciū rōis: ⁊ ſi ſic auferat̉ tn̄ manet illa qͣlitas in ſe. vn̄ ſi eſſent aliqͦ ī quo eſſent illi actꝰin appetitu ſenſitiuo intēſi multū ⁊ ꝑfecti ī tātū ꝙ volūtas nullo mō p̄t tales paſſiōes cohibere illi motꝰ: nec eſſent pctā mortalia nec venialia. Sꝫ dubiū eſt vtrū ille hītus in volūtateꝑ quē aufert̉ fomēs mō p̄dicto ſit infuſus vl̓ naturalit̓ acqͥſitꝰ. Et dicit h̓ Ioh̓. ꝙ volūtas nonvidet̉ ſeip̄am retrahere poſſe ſine difficultateqͥn cōdelectet appetitui ſenſitiuo: ⁊ iō ad delectabilit̓ retrahenduꝫ ſe opꝫ aliqͥd delectabiliꝰcauſari in eo ꝙͣ ſit delectatio appetitꝰ ſenſitiui quo finis ſit ſibi delectabilior: illud aūt nonp̄t fieri ꝑ aliqͥd naturale: qꝛ illa delectatio ī appetitu excedit oēm delectatōeꝫ naturalē. igit̉ꝑ aliquid ſuꝑnaturale. Contra. iſta delectatiohita mediante hītu ſuꝑnaturali nō habet̉ niſimediante actu: ſed actus elicitus circa deummediāte tali habitu eſt eiuſdē rōis cū actu elicito ſine eo ex puris naturalibus. gͦ eodem modelectatio cōſequitur actū mediante habitunaturaliter acquiſito ſicut infuſo. Itē ſicut aliquis nutritus inter xp̄ianos credit articulos
Tertium
QuartūAd primum
Ad primum
Secundū
ObiectioReſponſio
Primū dubiū
Quartū
Ad quartū
Ad ſcd̓m
Ad tertium