QueſtioXXVI91 9

Eodem modo eſt de vero. bono ⁊ vno que ponit ph̓s paſſiones entis. iiij. metaphiſice. quiaverum ſignificat omnia entia mundi ſicut facit ens: ⁊ connotat actum intelligendi. Si dicas. ſi connotatū ſit ſecundariū ſignificatumnon primariū cum actus intelligendi ſit vnūens: ergo verū ꝙͣtū ad principale ſignificatuꝫſignificat actū intelligendi: ergo non connotat. Reſponſio. dico ꝙ idem poteſt eſſe ſignificatū principale alicuius conceptus voluntatis ⁊ cōnotatū: ſed diuerſimode: quia eſt ſignificatū prīcipale indeterminate: ⁊ eſt determinate connotatū. ſic eſt in propoſito verū ſignificat om̄ia indiſtincte ⁊ indeterminate: qꝛ nōplus vnū ꝙͣ aliud ⁊ per cōſequens indeterminate ſignificat principaliter vnū actū intelligendi: ſed connotat determinate eundē actū.riiUnde ad ſciendū quid eſt connotatū alicualin ius conceptus vel nominis accipiamus diffinitionē quid nominis exprimentē: ⁊ tunc aliquid ponitur ibi in recto aliquid in obliquo.Illud qd̓ ponitur in recto eſt ſignificatū principale nominis vel conceptus. ⁊ qd̓ poniturin obliquo eſt connotatū. Exemplū. accipiamus diffinitionē exprimentē quid nominis veri que eſt iſta. Uerū eſt illud reale quicquid ſitqd̓ poteſt intelligi ab intellectu. Et bonū eſtillud qd̓ poteſt concupiſci a voluntate. hic resaliqua que poteſt intelligi ponitur in recto: eteſt ſignificatū principale ⁊ intellectus ⁊ volūtas in obliquo que ſunt cōnotata. Unde illuddicitur connotatū qd̓ eſt totaliter extrinſecūalicui ſignificato principali conceptus vl̓ vocis. Item notandū ꝙ ſpeculū eſt cauſa partialis viſionis que cauſatur mediante ſpeculo.⁊ eodē modo pupilla quando aliquid videturin ea per reflexionē. Iteꝫ nota ꝙ auctor ꝑſpectiue dicit ꝙ corpus magnū coloratū ſi ponatur ſuper viſum bene impedit ne totū corpusvideatur: ſed non impedit qͥn pars videatur.Exemplū ad hoc de pāno tenui mediāte quoad aliqd̓ corpus coloratū poteſt videri. Si dicas ꝙ ibi ſunt foramina. Contra idē poteſt fieri mediante corpore denſo ſi ſit perſpicuū. puta ſi lapis ponātur ſuper oculū lapis dico ſpeculi: adhuc poſſet videre mediante eo: ⁊ tamēibi nullū eſt foramē. ⁊ hoc eſt verū ſi palpebraſit aperta ⁊ om̄ia alia bene diſpoſita. ⁊ eodemmo eſt ſi color in gradu remiſſo ſit in aere contingente principale: tūc ille aer eſt coloratus⁊ ibi corpus coloratū ponitur ſuꝑ viſum: ⁊ tamen nō impedit viſionē alioꝝ: licet forte ſuijpſius. Item notandū eſt ꝙ videns non poſſetdiſcernere diſtantiā inter duo corpora coloraca niſi mediū videretur: ⁊ eſſet cauſa partialis

XXVIreſpectu actus videndi. Item ꝙ in ſenſu ⁊ inintellectu eſt ita vera alteratio ſicut in corpore extra: quia ſicut in corpore per alterationeꝫacquiritur vna qualitas ⁊ deperditur altera:ita in intellectu quādo aliquis mouetur de habitu erroris in habitū ſcientie: ⁊ ſicut ibi ſuntdue alterationes ordinate quarū prima eſt deperditiua ⁊ alia acquiſitiua: ita in ītellectu alteratio per quā corrumpitur habitus erroriseſt deꝑditiua ⁊ alia acquiſitiua ⁊ eſt vere motus ſicut alius in corpore. Cuius ratio eſt: quiaquādo aliquis diu ſtat in cōſideratōne alicuius rei ſiue etiā in conſideratōe alterius magꝭinclinatur ad intelligendū primā rem ꝙͣ ſecudā: ſed hoc nō poſſet eſſe niſi quia habitus intenſior generatur ex primo actu ꝙͣ ex ſcd̓o: ſedqua ratione partes iſtius habitus ꝑ quas eſtintenſior alio generatur in vna parte tēporis⁊ non in alia cū ſit idē actus oīno numero ī toto illo tēpore: quia per vnū illum actuꝫ multepartes illius habitus generant̉ ſucceſſiue: ⁊ ꝑcōſequens eſt ibi vere motus alteratōnis. Etquid dicemus ad ph̓m: qui negat ibi alteratōne? Reſpondet comentator ſcd̓o de aīa: ꝙ ibinon eſt alteratio que eſt corruptio patientis:ſicut eſt in elementis. Et ideo dicit ph̓s ꝙ eſtibi aliud genus alterationis ab illa alteratōeItem notandū ꝙ repreſentatiuū ſicut in primo ponebatur non eſt negandū: ſed ſicut nūcponitur. Nam ph̓i ponebant talē repreſentatione: quia videbant ꝙ in iſtis corporibus perſpicuis: puta oculis vel alijs apparet res obiecta ẜm lineā reſſexam ⁊ ſenſui repreſentatur: ⁊tale repreſentatiuū non eſt negandū. īmo ſpeculum vere repreſentat: ⁊ ſimiliter alia corpora perſpicua: ſed non per aliquā ſpem impreſſam eis: ſed qͥa materia corporis perſpicui talis eſt in ſe: quia repreſentat ſibi oppoſita: ſedrepreſentatio ſicut modo ponitur eſt negāda.Item ad queſtionē de peccato originali. Dico hic ꝙ alid̓ eſt loqui de peccato originali defacto: aliud de poſſibili. Nam de facto eſt ſolacarētia iuſticie originalis cū debito habendieā. Et ẜm hoc videtur ꝙ iuſticia originalis dicat aliquid abſolutū ſuperadditū puris naturalibus. Sed de poſſibili dico ꝙ poteſt fieri adeo ꝙ peccatū originale non diceret carentiānec doni naturalis: nec doni ſupernaturalis:nec debitū aliquid habendi: ſed ꝙ aliquis propter aliquod demeritū precedēs in aliquo ſitindignus vita eterna: ſiue acceptatōe diuinaHoc ptꝫ: qꝛ aliqͥs exiſtens in puris naturalibꝰp̄t acceptari a deo. Et deꝰ p̄t ſtatuere ꝙ ip̄o faciente ꝯdiuinū preceptū ſit indignꝰ acceptatione dīna: tam ip̄e ꝙͣ oēs deſcēdentes ab eo.

Iniute ſoniū principaleI conotatum

T

U

S