Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXXVI

nata eſt elicere actū videndi illis actibꝰneceſſario requiſitis tanꝙͣ cauſe partiales ſicpoteſt concedi potentia viſiua corrūpit̉ ſaltem ꝙͣtum ad ſuū ſignificatū partiale puta ꝙͣtum ad diſpoſitōes accidentales. autem illa accidentia neceſſario requiſita ad actū ſentiendi ſiue ſint ꝙͣtitates ſiue qͣlitates ſiue vtreqꝫ ſint cauſa partialis reſpectu actus ſentiendi: patet propoſitōem frequenter acceptamquādocunqꝫ aliquid ſic ſe habet illo poſitoceteris paribus poteſt poni effectus: ip̄opoſito poſitis qͥbuſcunqꝫ alijs non poteſt poni effectus naturaliter ip̄ꝫ eſt cauſa illius effectus vel cauſa cauſe: ſed poſitis talibus diſpoſitionibus alijs neceſſario requiſitis ad actū ſentiendi poteſt poni actus ſentiēdi: ipſis poſitis poteſt poni naturaliter. ⁊cͣ. ſi ſic intelligat de potetijs ſunt accidentiaabſoluta eſſet opinio ſua vera: ſi ſic intelligit eſt vera. Scd̓o modo diſtingūturrealiter ſicut res eſſentie diſtincte: nec interſe nec ab aīa ſenſitiua. qd̓ ꝓbatur: quia fruſtrafit per plura ⁊cͣ. ſed per vnā aīam ſenſitiuaꝫſe tenet a parte principij eliciētis indiſtinctapoſſunt elici om̄s operationes ſenſitiue: ergofruſtra ponuntur plures forme. Intelligen tamen licet in aīali ſit tantū vna formaſenſitiua que elicit om̄s iſtas operationes:tamen forma non eſt indiuiſibilis ſed diuiſibilis in parte eiuſdē rationis: quia forma ſenſitiua in quolibet aīali ſicut pono extēditur adeius extenſionē ꝙͣtitatis eſt in materia: itaſicut vna pars ꝙͣtitatis eſt in vna parte materie alia pars ī alia parte: ita vna pars animeſenſitiue perficit vnam partem materie aliaeiuſdem rationis per oīa perficit aliā partemita illa pars forme ſenſitiue perficiens orga viſus eſt potentia viſiua eodeꝫ modo quonunc loquimur de potentia alia pars eiuſdērationis perficiens organū auditus eſt potentia auditiua: ſic deinceps. ideo obſtante in vno aīali ſit tantu vna forma ſenſitiuatamen hoc ſtat potentie ſenſitiue aliquomodo diſtinguntur abinuicē ſicut partes eiuſdem forme que ſunt partes eiuſdē rationis: etiſta diſtinctio eſt realis: qꝛ poteſt vna pars forme manere dicitur vna potētia: alia parstotaliter deſtrui dicitur alia potentia: ſicutſi aliquis eruat oculos: tūc illa pars ſenſitiue perficiebat pupillam oculi corrūpitur adhuc remanet illa pars forme ſenſitiue perficit organū auditus. ideo inter potentias eſtdiſtinctio realis talis qualis eſt inter parteseiuſdē forme faciunt per ſe vnā formam quomodo partes albedinis in vna parte ſuperfi-

yciei diſtinguitur a partibus eius albedinis inalia parte eiuſdem ſuperficici. hoc modo poteſt concedi ſunt in hoīe diſtincte potentieviſiue etiā realiter: qꝛ vna pars perficit vnampupillā alia aliā pupillā. ſic debet concedi eſt tanta diſtinctio realis inter vnā potentiam viſiuā hoīs aliā ꝙͣta eſt inter potentiāviſiuā auditiuā: ſed iſte potentie non ſic diſtinguntur abinuicē vna pars iſtius formedeterminet ſibi certā actionē: ita poteſtelicere aliam: alia pars determinet ſibi aliāactionem ita non iſtā: quia ex quo om̄s iſtepartes ſunt partes eiuſdem rationis eiuſdēforme non videtur aliquid qd̓ poteſt vni parti cōpetere qd̓ non poſſit alteri parti. ideodico ſi pars illa forme ſenſitiue que perficitorganū auditus vel guſtus vel eſt in pedeficeret organū viſus: pars que perficit orga viſus perficit organū auditus: tunc illa ꝑsforme que prius eliciebat actū videndi nūc eliceret actū audiendi vel guſtandi. ecōuerſo: ſi diſpoſitio illa accidentalis que eſt in organo viſus eſſet in pede illa pars ſenſitiue nūceſt in pede ita eliceret actu videndi ſicut nuncelicit per oculos: quia materia eiuſdem rationis eſt in oculo in pede forma ſimiliter. etideo non deficit niſi diſpoſitio neceſſario reqͥſita ad vnū actum non ad aliū. Ex iſtis patetquid eſt potentia ſenſitiua: modo quo nunc loquimur de potentia: quia potētia viſiua eſt illa pars forme que perficit organū viſus: ſicde alijs organis. Potētia tactiua eſt tota forma ſenſitiua: quia per quālibet partē informatam forma ſenſitiua poteſt homo tangere qualitates primas: niſi deficiat aliqua diſpoſitio accidentalis neceſſario requiſita pro humoribus: pro alimentis pro motibus: vbi apparet primo vna pars amittit actū tangendi poſtea alia pars in quibus partibus eſt vere aīa ſenſitiua non poſſunt ſentire: quia diſpoſitio accidentalis neceſſario ad actū ſentiendi requirit̉ deficit in illis corrumpitur:non autem illa pars forme ſenſitiue.Circa predicta materiaam notandū primo color cauſatus ex tranſi bibitu radij ſolaris vitrū eſt ſubiectiue in aere xiopinquo parieti non in pariete. Et ad obiectiones aliquas que ſunt contra hoc patuit priꝰ.Item notandū eſt licet commentator ponat ſeptimo phiſicorum. licet magnes cauſet aliquam virtutem in medio et in ferro ratione cuius mouetur ferrum ad magnētem. tn̄ſicut ꝓbatū eſt oportet hoc ponere lapisīmediate hēat actiuitatē reſpectu illiꝰ motus

Sequūtur notabilia huiꝰ ſcd̓i alibi quoqꝫ deſeruiē

B