LibriSecundi

agere aut pati cuiuſmodi eſt potentia eius actus: ſed alique operationes nō explentur niſi mediante corpore: ergo ille ſunt in corporeſubiectiue. alie operationes explētur ſine corpore: ⁊ harum potentie ſunt in aīa ſubiectiue.Sed contra: quia iſte potentie ſunt ſubiectiue in coniūcto: aut ſunt in coniuncto ex materia ſubſtantiali ⁊ forma preciſe: aut in coniuncto ex his cū alijs accidētibus. Primū nō poteſt dari: qͥa ẜm eū. ideo potentia eſt in aliquoſubiectiue: quia eius operatio exercetur mediante illo: ſed operatio viſus exercetur mediāte alio organo ꝙͣ operatio auditus: aliter poſſet cecus videre: ſed non exercetur mediāte alio compoſito ex materia ⁊ forma: quia idē cōpoſitū exercet oēs operationes: ⁊ ſil̓iter in ceco ⁊ in organo viſus: nā eadem materia q̄ pͥus⁊ eadē forma ſubſtantialis. Aliter em̄ non eētverū dictum ph̓i. primo de aīa ſi ſenex acciperet oculū iuuenis: videret ſicut iuuenis: quia ſiilla pars forme ſenſitiue que perficit organuꝫviſus eſſꝫ corrupta ꝙͣtūcunqꝫ ſenex acciperetiuuenis oculū nunꝙͣ propter hoc videret vt iuuenis: ſed oīno nihil videret. ⁊ ex hoc apparetꝙ in ceco quocunqꝫ in quo ſunt om̄ia organaſenſuū eſt potentia ſenſitiua quelibet accipiendo potentiam pro forma que nata eſt elicere actum ſentiendi: ⁊ deficit aliqua diſpoſitioaccidentalis neceſſario requiſita ad actum: ⁊ideo non poteſt actus elici. Si dicas ꝙ aliquaaccidentia requiruntur ſicut diſpoſitio ſubiecti. Contra. eodem modo poteſt dici ꝙ potentia ſit in aīa ſubiectiue: ⁊ tamen ꝙ non poſſitin operationē niſi mediantibus alijs diſpoſitionibus accidentalibus. Item tunc dicēturpotentie verius eſſe ſubiecti ꝙͣ aīe ſi ſint ſubiectiue in tali compoſito. Si dicas ꝙ nō: quiafluunt ab aīa. Contra. iſte fluūt a deo. ergo debent dici potentie diuine. Item ẜm eū ab eodem eſt aliquid ⁊ proprietas eius naturalis: ergo cum iſte potentie ſint proprietates naturales compoſiti: qd̓ eſt a generante. iſte potētieſunt a generante. ergo ſunt potentie generantis. Nec datur ſcd̓m membrū: quia vnum accidens per ſe tantū habet vnū ſubiectum per ſetantū: ergo potentia non eſt ſubiectiue in cōpoſito ex ſubſtantia ⁊ accidentibus. Item cōtra hoc qd̓ dicit ꝙ fluunt ab aīa: ⁊ alibi dicitꝙ aīa eſt cauſa earum. Contra. ſi ſit cauſa: ergo in aliquo genere cauſe: ⁊ non niſi in generecauſe efficientis. patet diſcurrendo per ſingulas cauſas: ſed hoc eſt impoſſibile ẜm eū. tumquia tunc non eſſent accidentia: quia ſubſtantia ẜm eū non poteſt eſſe principiū immediatum alicuius accidentis. tū quia tunc poten-

tie non eſſent plures: quoniā ab vno agēte naturali non cauſatur niſi vnū. Item ſcd̓o de aīacomento qͥnto ſenſitiui quidem preuia mutatio fit a generante ergo potētie ſenſitiue ſunteffectiue a generante ⁊ non ab aīa. Itē ꝙ nonſunt qualitates in coniūcto patet: quia actus⁊ potentia ſunt in eodem ſubiectiue: ſed om̄iscognitio eſt in aīa mediate vel īmediate: ergoomīs potentia eſt in aīa: quia cognitio eſt ſubiectiue in potentia. Iteꝫ comentator ſcd̓o deaīa cōmento. cxviij. in aīa ſunt intellectiones⁊ comprehenſiones: ⁊ extra aīam non ſunt cōp̄henſiōes nec ītellectōes: ſꝫ res naturales nōcompoſſibiles. Itē alibi videtur dicere ꝙ virtus viſiua corrumpitur in aduentu cecitatis.ſed conſtat ꝙ nulla potentia anime corrumpitur ſed diſpoſitio corporalis niſi corrumpaturvl̓ auferatur totū organū potentie: tunc benecorrumpitur virtus viſiua que eſt in potentiaquia tunc illa pars forme ſenſitiue que perficit oculū corrumpitur: ſed manēte organo nōcorrumpitur: ſed diſpoſitio aliqua corporalisaccidentalis: ergo potentia non eſt talis qualitas corporis. Item nobilius perfectibile ẜmeum debet habere nobiliorem perfectōeꝫ: ſedaīa eſt perfectior corpore ⁊ potentia eſt perfectior ⁊ nobilior in aīali: ergo eſt in aīa non incorpore. Item ſcd̓o de aīa videtur ph̓s dicereꝙ in aīali reſpectu nutritiōis nō eſt aliud principium ab aīa niſi calor: ſed calor non eſt in potentia aīe. ergo eodeꝫ modo reſpectu viſionisſufficit aīa pro principio. Ad queſtionē dicit̉ꝙ potentia aīe poteſt dupliciter accipi. vnomodo pro om̄i neceſſario requiſito ad quecunqꝫ actum vitalem tanꝙͣ cauſa partialis. Aliomodo p̄ciſe pro illo qd̓ ſe tenet a parte aīe elicientis tanꝙͣ principiū partiale. primo mododico ꝙ potentie ſenſitiue diſtinguntur ab aīa⁊ inter ſe hoc patet: quia virtute aliquarū diſpoſitionū accidentaliū poteſt haberi actꝰ videndi ⁊ non audiendi. ⁊ econuerſo: ergo diſpoſitiones accidentales neceſſario requiſite adactū videndi diſtinguntur realiter a diſpoſitionibus neceſſario requiſitis ad actum audiendi. hoc patet: quia diſpoſitiones vniꝰ poſſunt corrumpi totaliter intantum ꝙ actus natus elici mediantibus illis diſpoſitionibusnon poteſt elici propter carentiam diſpoſitionum illarum: patet de viſu. et diſpoſitionesalterius ſenſus poſſunt manere puta auditus⁊ actus natus elici mediantibus illis diſpoſitionibus. poteſt elici: ergo ille diſpoſitiōes diſtingūtur realiter inter ſe ⁊ ab aīa ſenſitiua coſtat: ex quo ſunt accidentia abſoluta: ⁊ ideo accipiendo potentiā viſiuaꝫ pro forma ſenſitiua

Cōtra opinioneꝫ

Rn̄ſio auc.