Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriSecundi

reſpectu taliū actuū: quia poſitis noticijs predictis volitione predicta ſtatim ſine actiuitate ītellectus ſequitur naturaliter ſicut effectus actꝰ ſillogiſandi ⁊cͣ. Si autē loquamurde predictis actibus vt ſunt veridici adheſiui: paret ex predictis vnde cauſantur: quia aliquando ex noticia quacunqꝫ terminoꝝ ſicutin propoſitione per ſe nota: aliquando ex notitia intuitiua ſicut in propoſitione contingēti3 ſic de alijs ſupradictis. Ad alid̓ dico vniuerſalia intentiones ſcd̓e cauſantur naturaliter ſine om̄i actiuitate intellectus voluntatis a noticijs incomplexis terminoꝝ per iſtaꝫviam: quia primo cognoſco aliqua ſingulariain particulari intuitiue vel abſtractiue hoccauſat̉ ab obiecto vel habitu derelicto ex primo actu habita noticia ſtatim ad eius p̄ſentiam ſi ſit impedimentū ſequitur naturaliter alius actus diſtinctus a primo terminatꝰad aliqd̓ tale eſſe obiectiuū: quale prius viditin eſſe ſubiectiuo. ille actus ſcd̓s ꝓducit vniuerſalia intentōes ſcd̓as non preſupponiteas. Exemplū. aliquis videns albedine intuitiue vel duas albedines: abſtrahit ab eis albedinē in cōi vt eſt ſpecies: non eſt aliud niſiille due noticie incomplexe termīate ad albedinē in ſingulari ſiue intuitiue ſiue abſtractiue cauſant naturaliter ſicut ignis calorē. vnātertiā noticiā diſtinctā ab illis producit talem albedinē in eſſe obiectiuo. qualis priꝰ fuitviſa in eſſe ſubiectiuo ſine om̄i actiuitate ītellectus vel voluntatis: quia talia naturalitercauſantur. Ad aliud dico ſicut alibi patetreſpectus ratiōis nihil ſunt: ideo opꝫ quere vnde cauſant̉. Aliter poteſt dici ponēdotales reſpectus equaliter ꝯcludit ꝯtra actiuitatē intellectus ſicut pro. qꝛ ponendo ſitactiuus adhuc ad cauſandū actū cōparatiuūrequirit̉ prius notitia incōplexa cōparatoꝝ.ſi tunc poſitis noticijs incōplexis in actu comparatiuo. vnde cūqꝫ cauſentur ſequitur reſpectus: ille eſſet realis: quia extrema eius realia non rationis: ita ſequitur equaliter concluſio predicta ſiue ītellectus ſit actiuus ſiuepaſſinus. Ideo dico iſte actus cōparatiuuscauſatur ſufficienter a noticijs incōplexis terminoꝝ actu voluntatis quo vult apprehenſa ſimplici apprehēſione cōparare diuerſimode: quia ſine actu voluntatis. poteſt actuscōparatiuus cauſari: qꝛ aliter ſemper cauſaretur habita ſimplici noticia terminoꝝ qd̓ ē manifeſte falſuꝫ. Et quādo dicitur eſt reſpectꝰrealis. Dico poſitis intellectionibꝰ ſic videlicet fundaret̉ in aliqua intellectōe euꝫvna intellectio refertur ad aliā tunc eſſet rea-

lis. nūc autē ẜm ponētes talē fundatur inintellectione ſed ſolū in obiecto cōparato: vttm̄ habet eſſe ſubiectiuū vel reale eſſe: nec perillū ſcd̓m refertur ad aliū ſed ſolū vnū obiectūcōparatiuū: qd̓ tm̄ habet eſſe diſtinctuꝫ refert̉ad aliud per aliud qd̓ cōparatur: etiā habeteſſe diſtinctū: ꝓpter iſtas duas cauſas dicitur reſpectus realis ſed tm̄ rōis. Ad aliuddico. equaliter cōcludit cōtra actiuitatē intellectus ſicut pro: qꝛ ita intellectus eſt cauſanaturalis ſicut intellectio vel obiectū. ita ſequitur ſi intellectus cauſat actū refſexū velcauſabit infinitos vel nullū. Id̓o dico actꝰrefſexus cauſatur ab actu recto tanꝙͣ ab obiecto ab actu volendi quo volūtas vult illumactū intelligi. autē cauſatur ab actu rectopatet. quia actus reſſexus neceſſario depēdetex actu recto. quia poteſt cauſari niſi exiſtēte actu recto. ergo ī aliquo genere cauſe depēdet. et ꝓbatur: quia non niſi ſicut ab efficiēte. autē actus volūtatis requirit̉ ptꝫ. quia aliquis poteſt aliquid intelligere. et tn̄ percipere ſe intelligere ſicut poteſt aliquid videre. tn̄ percipere ſe videre. Sed ſi actus reſſexus cauſaret̉ preciſe ab ītellectu et actu rectoſtatim poſito ſtante actu recto intellectꝰ ſtatim neceſſario ꝑciperet: qd̓ eſt manifeſte ꝯtraexperientiaꝫ. ergo requiritur actus volūtatisquo vult illū actuꝫ cognoſci. ſꝫ poſito iſto actuvolūtatis actu recto ſtatiꝫ naturaliter ſine actiuitate intellectus ſequitur actus reflexus in intellectu. ſic patet oportet ponere ꝓceſſum in infinituꝫ. quia pōt voluntasvelle vnū actū intellectus cognoſci ab hocvelit aliuꝫ cognoſci. Ex hoc patet ad aliud Aeſt in poteſtate voluntatis refflectere ſe ſuperactū ſuuꝫ actū intellectus. eſt ſic in poteſtate ītellectus: qͥa ē pure paſſiuus. et ſi eſſetactiuus adhuc naturaliter ageret eſt ineius poteſtate plus reflectere ſe ſuꝑ vnū actūꝙͣ ſuper aliū. Si dicas volūtas poteſt tm̄p̄dicto modo reflectere ſe ſuper actuꝫ intellectus: ſed ſuper actuꝫ propriū ip̄m diligendovolēdo illū actū cognoſci. A quo ergo cauſantur iſti actus. Reſpondeo primus actus cauſatur a cognitione qua ille intellectus cognoſcitur. quia nihil eſt amatū niſi cognitū a voluntate immediate: ſcd̓s ſimiliter. ita videtureſſe coniunctū in iſtis actibus. quia actus intellectus eſt cauſa efficiens actus voluntatis econuerſo reſpectu eiuidem actus ſed reſpectu diuerſorum. et ita quādo quis amat nooportet percipiat ſe amare: ſed ſtatim quando voluntas vult actum ſuum cognoſci. Secunda volitio cauſatur a voluntate a prima

QAd duodecimuꝫ

Ad d̓cimūtertiū

RAd decimū qͥn-

Ad decimi