Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriSecundi

quia iſta ſunt verba actiui generis: ideo ſignificant denominant ſubiectū per modū actionis: ſicut videre licet non ſit a potētia viſiuaeffectiue. tamen ꝓpter ratōem predictā denominat illā potentiā per modū actionis. ita inpropoſito: quia non vult intelligere ſit operatio manens in agente: quin ſit effectiue in illo in quo recipitur. Quia ſic denoīat tanꝙͣ agens: eſt verbū actiuū. Aliter poteſt diciratio fundatur ſuper auctoritate: ideo circūſcribendo auctoritatē non cōcederetur de virtute ſermonis: talis operatio maneret in agente. Aliter poteſt dici per actionē īmanētē intelligit actionē quā nullus effectus extra aiam producitur ſicut domus vel aliqͥd tale: vnde talis actio cauſetur. vel per actionemtranſeuntē intelligit illam per quā aliquid extra aīam producitur ſicut ſcribere aliqͥd huiuſmodi. Ad aliud concedo a cognoſcente cognito paritur notitia: ſed diuerſimode: qͥaa cognoſcente ſicut a materia propria recipiēte a cognito ſicut a cauſa efficiente: vtrūqꝫ eſt cauſa: quia vnū efficiens: aliud materiale. Aliter poteſt dici illa fundatur ſuꝑ auctoritate: ideo nihil ad propoſitū. Ad alid̓dico ires ſit equaliter preſens angelo vnotēpore alio: cauſa quare plus cauſat̉ nūc cognitio ꝙͣ al̓s eſt volitio quia ſcꝫ vno temporevult intelligere hoc alio: hoc ſit verūpatet: qꝛ ꝙͣtūcunqꝫ ponatur intellectuscurrat obiecto ad cauſandū adhuc vnopore intelligit illud obiectū alio tēpore nonetiā poſita ſemꝑ equali approximatione: ſicutpatet per experientiā in nobis: ſed hmōi cauſa non poteſt eſſe actiuitas intellectus: que ſiagat naturaliter agit. Et ita quicūqꝫ ꝙͣtuꝫ eſtex ſe. ergo huiuſcemodi cauſa eſt actus voluntatis libere volentis tunc cognoſcere illud obiectū alias non. Si dicas tunc volitio eſſet vere cauſa reſpectu cognitionis. cōcedoſequentiā: quia cognitio illa que poteſt naturaliter cauſari ſine volitione ſicut a partiali cauſa per propoſitionē frequenter acceptā.Effectus ſufficiēter ⁊cͣ. Si dicas ponamusquilibet actus voluntatis ſuſpēdatur: adhucpoteſt angelus priori caſu poſito cognoſcereillud obiectū vno tēpore non alio. Reſpondeo falſum eſt: ceſſante om̄i impedimento.tamen ſi impediatur bene poteſt: puta ſi vnotempore intelligat aliud obiectū diſpoſitū cuius cognitio impedit cognitionem alterius:tunc ſic poſſet ab om̄i alia cognitione ceſſareſine om̄i actu voluntatis qd̓ forte non eſt poſſibile in angelo quicquid ſit in nobis: tūc poſſet intelligere aliud obiectum eqͣliter preſens

ſibi nūc prius ſine omī actu volūtatis. hocꝓpter amotionē impedimenti. ſꝫ in alio videtur aliqua ratio ſi intelligat aliqd̓ obiectuꝫapproximatū: ceteris ꝯditiōibus requiſitispoſitis. plus vno tēpore ceſſet ab illo actuintelligat aliud obiectu niſi per actū voluntatis. ratio eſt. qͥa agēs naturale habēs paſſuꝫſibi approximatū non impedituꝫ neceſſarioagit. ita obiectū pͥmo intellectuꝫ ab angeloneceſſario cōtinuat primū actū niſi impediat̉per actū volūtatis ſtātibus alijs cōditionibꝰrequiſitis. Ad aliud dico. illa ratio equali:ter cōcludit: ſiue ponat̉ intellectꝰ ſit actiuꝰſiue ponat̉ ſit actiuus. quia ſi ſit actiuusnaturalit̓ agit. et ita indifferes eſt ad cauſanduꝫ ꝓpoſitionē verā ſicut falſam et īpoſſibilēſolū. ſi cauſaret naturaliter ꝓpoſitionē ve poſſet cauſare propoſitione falſaꝫ. Ideodico ſicut alibi dictū eſt ad cauſandū actuꝫquo apprehēditur complexū qui dicit̉ compoſitio: cōcurrit actus volūtatis. ſiue intellectꝰſit ſiue. quia notitie incōplexe terminoꝝintellectus: ſi ſit actiuꝰ ſunt naturaliter agentia plus inclinat ad formādū propoſitioneꝫ verā ꝙͣ falſam affirmatiuā ꝙͣ negatiuā. etideo vel formaret neutrā vel ſimul vtrāqꝫ. qd̓eſt ꝯtra experientiā. quia homo exꝑiturſimul formet vtrāqꝫ partē cōtradictionis. licꝫformaliter ſit ꝯdictio ſimul formare vtrāqꝫquia eſt repugnātia vel ꝯtradictio ſiml̓ apprehēdere contradictoria. tamē ſimul ſemelaſſentire cōtradictorijs eſt ꝯtradictio: ꝓpterrepugnātiā int̓ illos aſſenſus. ideo dico cauſa quare plus format̉ propoſitio vera vel falſaaffirmatiua vel negatiua eſt volūtas. qꝛ volūtas vult formare vnā aliā. ideo actꝰ quiapprehēditur poſt cōplexuꝫ format̉ a notitijsincōplexis terminoꝝ illius ꝓpoſitionis: abactu illius volūtatis. hoc generaliter. qͥa poſito actu volūtatis quo vult tale cōplexū formari. et poſitis notitijs incōplexis terminorūillius cōplexi neceſſario ſequit̉ actus apprehēdēdi ſiue formādi illud ꝯplexuꝫ: ſicut effectusſequit̉ neceſſario ad ſua cauſam. Ad aliud di 1co equaliter ꝯcludit ſi ponatur intellectusactiuus ſicut ſi. quia certū eſt ſi ponat̉ intellectus actiuus ad aſſentiendū ꝓpoſitioni.que nec eſt per ſe nota nec nota ex notitia intuitiua termioꝝ ſed ex neutra pͥmo vel dubia. poſtea euidēter vera vel falſa. reqͥrit̉ neceſſario aliquid aliud p̄ter notitiā incōplexā terminoꝝ intellectuꝫ quicqͥd ſit illud. quia aliter plus euidēter aſſentiret tali ꝓpoſitiōi vnotēpore ꝙͣ alio ex quo equaliter apprehēdit terminos eſt actiuus ſi ſic ponat̉ vno tēpore et

Ad ſeptimum

Ad ſextum

InſtantiaConcordia

Ad nonum

Ad octauum