LibriSecundi
Et ſuppoſito ꝙͣ ꝯcludat actꝰ realit̓ ī aīa mediante alio accn̄te: tn̄ nō opꝫ ponere tot accn̄tiareceptiua quot actꝰ. hͦ pꝫ: qꝛ nō minꝰ cōpatiūt̉ſe ī eodē ſubiecto īmediato ītelligere ⁊ velle ꝙͣdue qͣlitates ſenſibiles diſtīcte ſpē puta albedo ⁊ dulcedo ī lacte: qͣrū neutra recipit̉ in aliaqꝛ p̄n̄t ſeꝑari. Ꝙ aliqͥd p̄t eē albū ⁊ nō dulce ⁊ecōuerſo. Igit̉ ītelligere ⁊ velle pn̄t recipi inaīa mediate vno accn̄te ſi ponat̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nonopꝫ ponere tot potētias quot actꝰ. Ad aliuddico ꝙ fl̓m aſſumit̉: qꝛ nō ītelligit̉ ꝙ een̄tia ſitſibi rō ſufficiēs ſine oī alio ad agēdū: ⁊ hͦ eſt inſolo deo. Ad aliud ꝯcedo ꝙ diſtīctio ē int̓ potētias organicas ⁊ nō organicas ſic̄ al̓s patebit: ſꝫ queſtio iſta q̄rit de ītellectu ⁊ volūtate.Ad aliud dico ꝙ ꝓpt̓ diuerſitatē actuū nonopꝫ ponere diſtīctōem ī potētijs ⁊ tot potētias quot actꝰ: alit̓ em̄ tot een̄t potētie ītellectine quot actꝰ ītelligēdi. Si dicas ꝙ vna potentia extēdit ſe ad oēs actꝰ eiuſdē gnis ⁊ n̄ diuerſi gn̄is. Cōtra actꝰ oīm potētiarū ſūt ī gnͣe qͣlitatis. gͦ nō eſt diſtīctio potētiarū. Si dicas ꝙactꝰ qͥ ſūt eiuſdē gn̓is ꝓximi pn̄t hr̄e eādeꝫ potētiā: ſꝫ nō actꝰ qͥ ſunt eiuſdeꝫ gn̓is remoti. Cōtra accipio aliqͥd cōe ad oēs actꝰ vitales illudcōe hꝫ ſub ſe diuerſas ſpēs: qͣrū vna eſt vniꝰ potētie ⁊ alia alteriꝰ. gͦ ⁊c̄. Ad aliud dico ꝙ materia pͥma ē pͥncipiū īmediatū ml̓taꝝ formarūſb̓aliū ⁊ ītellectiua ē pͥncipiū diuerſarū ītellectōnū. Et qn̄ dicꝭ ꝙ tūc qd̓libꝫ gn̓at̉ ex quolibꝫ⁊cͣ. Dico ꝙ qn̄ aliꝗͥd gn̓at̉ ex multꝭ nō reqͥrit̉ deterīatio ꝑ diuerſa abſoluta: nūc aūt ead̓ formapōt gn̄ari ex igne ⁊ ac. gͦ materia p̄t formas reciꝑe ſine aliqͥbꝰ abſolutꝭ. Ad aliud dico ꝙ ītētio cōmētatoris eſt ꝙ actꝰ ſꝑ attribuit̉ ſubſtātie ſicut ſubiecto: nō aūt ſic̄ efficienti vl̓ fini: lꝫaliqn̄ poſſit ſic eſſe. Ad alliud dico ꝙ accn̄sfluxibile p̄t recipi īmediate ī ſubſtātia: ptꝫ. nāſubſtātia āgeli p̄t moueri de loco ad locū. motus aūt ꝑ eū eſt accn̄s fluxibile ⁊ īmediate recipit̉ ī ſubſtātia āgeli. ſil̓r ꝙͣtitas eſt accūs fluxibile: qꝛ ſi ſeꝑaret̉ a ſubſtātia poſſet ꝯdenſari ⁊rarefieri: ⁊ tn̄ ꝙͣtitas recipit̉ īmediate ī ſubſtātia. Sil̓r qd̓ aſſumit̉ ē falſū. nā ītelligere ⁊ velle nō plus ẜm ſuā materiā hn̄t eē ī fluxū ⁊ ī fieri ꝙͣ lapis ⁊ āgelꝰ niſi qꝛ minꝰ forte durāt. ⁊ itapoſſet vnꝰ āgelꝰ minꝰ durare ꝙͣ alius. nā ſic̄ lapis et āgelꝰ nō hn̄t eſſe niſi ꝑ ꝓductōem cauſeſue ⁊ ꝯſeruatōeꝫ eiuſdē ita velle ⁊ ītellige̓ hn̄teē ꝑ ꝓductiōem ſue cāe: ⁊ ꝙͣdiu ꝯſeruat̉ tādiuhn̄t eē ita ꝙ vna intellectio ꝙͣtū eſt ex naturaſua p̄t ꝑ magnū tp̄s durare. ⁊ volitio ſil̓r. ⁊ ſil̓rſic̄ āgelus vel lapis totꝰ ſil̓ ⁊ ſemel ꝓducit̉: etnō pars poſt ꝑtē: ita ītellectio ⁊ volitio ꝑ oīa:Et iō dico ꝙ nō plus hꝫ eē ītellectio ī fluxū ⁊
fieri ꝙͣ āgelus vel lux ī medio: ſi ſol ſemꝑ ſtaretin eodē ſitu: vel āgelus vl̓ albedo: ⁊ ita eſt vnūaccn̄s fixū ſic̄ aliud. Aliter etiā d̓ficit argumētū: qꝛ poſito ꝙ iſti actꝰ nō haberēt eſſe niſi ī fluxu ⁊ fieri: ⁊ ꝙ accn̄s fluxibile nō habeat eē niſimediāte accidēte fixo: adhuc nō opꝫ ꝓpt̓ pluralitatē accidētiū fluxibiliū receptoꝝ ponerepluralitatē accidētiū recipiētiū: qꝛ oīa illa poſſunt recipi mediāte vno accidēte. ⁊ ſic mediāte vna potētia vt p̄dictū eſt. Si dicas ꝙ ītelligere eſt actꝰ ſcd̓s ⁊ velle ſil̓r. gͦ alit̓ hꝫ eſſe ꝙͣactꝰ pͥmus: ⁊ ꝑ ꝯn̄s hꝫ eſſe aliquo mō in fluxu.Dico ꝙ eſt actꝰ ſcd̓s: qꝛ p̄ſupponit aliquē actūpriore ī illo a quo eſt puta potētiā ⁊ habitū velſaltē alterū: ſꝫ actꝰ pͥmus. nō ſic. ſil̓r p̄t dici actꝰſcd̓s qꝛ terīatur ad aliud: ſꝫ actus pͥmus non. ⁊nullo mō dr̄ actꝰ ſcd̓s: qꝛ plus hꝫ eē ī fieri vl̓ fluxu ꝙͣ potentia vel hītus q̄ ſunt actꝰ pͥmi ⁊ hn̄ttotū ſuū eſſe ſil̓: lꝫ de facto nō maneat ꝑ tantūtp̄s ꝑ ꝙͣtū actus pͥmus. Alia eſt opinio ꝙ potētie nihil addūt ſuꝑ eſſentiā aīe niſi tm̄ reſpectus ad diuerſa obiecta. qd̓ ꝓbat̉: qn̄ aliqͥd indifferēter reſpicit ml̓ta nō plus exit ī actu circa vnū ꝙͣ circa aliud niſi plus determinet̉ advnū ꝙͣ ad aliud. ſꝫ aīa reſpectu diuerſoꝝ obiectoꝝ eſt hmōi. ⁊ iſta determinatio nō pōt eſſeꝑ abſoluta: gͦ ꝑ reſpectus: iō ponit̉ ꝙ in eſſentia aīe fundant̉ diuerſi reſpectꝰ ad diuerſa obiecta: ⁊ ẜm diuerſitatē reſpectuū ponit̉ diuerſitas potētiarū. Et ponit exēplū de materia pͥma ī qͣ ſūt diuerſe potētie ad diuerſas formas:q̄ qͥdē diuerſitas ē ſolū ꝑ reſpectꝰ nō ꝑ aliqͣ abſoluta. Sꝫ ꝯͣſi ī aīo eſt talis rctūs aūt ē rctūsrealis aut rōis. nō rōis: qꝛ ille eſt ꝑactū ītellectꝰ cōparāt̉: ſꝫ āte oēm actū ītellectꝰ ſūt potentie in een̄tia aīe ꝑfecte: nec eſt reſpectꝰ realis:qꝛ nunꝙͣ eſt rctus realis ſine terio realit̓ exn̄teẜm eū. etiā ſi potētie aīe pn̄t eē ꝑfecte ⁊ nulluꝫobiectū: obiectū ī actu: qꝛ deꝰ p̄t facere aīaꝫ intellectiuā: nō faciēdo aliqd̓ obiectū ī mundo:tūc erūt potētie aīe ꝑfecte: ⁊ tn̄ nullꝰ terminꝰ īactu: qꝛ nullū obiectu. gͦ ⁊cͣ. cōtra exēplū d̓ materia ē idē argumētū. Itē in materia nō ponit̉talis rctūs niſi qꝛ materia ē in potētia ad formā: ſꝫ illd̓ non cogit: qꝛ mat̓ia ānihilata adhuceſt ī potētia ad formā ⁊ diuerſas ſormas: ⁊ nulla materia exn̄te. hͨ eſt ꝟa materia p̄t reciꝑe formā: ⁊ tūc n̄ hꝫ rctūs. igit̉ ꝓpt̓ hͦ ꝙ mat̓ia dr̄ eē īpotētia ad formaꝫ: n̄ dꝫ pōī talis rctūs. Sꝫ adcomētatorē dico ꝙ ītelligit ꝑ reſpectū denoīatōem extrīſecā receptiuā: ſic ſcꝫ ꝙ ſit aliqd̓ nōmē vl̓ ꝯceptꝰ qͥ ſignificet pͥncipalit̓ materiā ⁊ꝯnotet formā deterīatā puta formā aſini quāp̄t mat̓ia natural̓r ꝑ agēs naturale r̄ciꝑe ⁊ materia ſic ſigͣta p̄t dici potentia ad formaꝫ aſini
Ad ſeptimum
EAd ſextum
Ad octauum
Ad quartum
Id tertiū
Id quintū
Opinio ſcd̓a.
h