LibriSecundi

ergo multa ſint talia: ſequit̉ ꝓpoſitū. Itē cōtra hoc qd̓ ponitur locū eſſe cōueniente vl̓ diſcōueniētē angelo in penā peccati: qꝛ qͥcquidpoſitiuū pōt deus facere cū peccato pōt facere ſine pct̄ō. ſi ergo pōt facere locū conuenientē vel diſcōueniente ꝓpter penā peccati: pōtfacere ſine peccato. ⁊ ſic locus eſſet cōueniēsvel diſcōueniēs angelo ratione nature ſue: nōratione peccati vel pene peccati. Ad primū dico ꝙ deus poteſt eſſe cauſa totalis actꝰin voluntate puta reſpectu dilectōis ⁊ odij ſicut pōt eſſe cauſa totalis reſpectu hoīs vel lapidis: qꝛ cuiuſcūqꝫ pōt eſſe cauſa partialis poteſt eſſe cauſa totalis. Et quādo dicis de cauſis approximatis. Dico ꝙ ſi cauſe ſint approximate debito modo ⁊ effectus ponatur nō reqͥritur neceſſario actō oīm cauſarum: qꝛ vna eſtpartialis qͥ pōt eſſe totalis reſpectu cuiuſcūqꝫꝓducibilis ab alia cauſa partiali: ⁊ quando illa eſt cauſa totalis de facto: tunc non requirit̉actio alterius cauſe ſic eſt de volūtate noſtra⁊ deo. Licet em̄ voluntas noſtra ⁊ angeli vteſt actiua ⁊ paſſiua ſit debito mō approximata ⁊ etiā deus: nō ꝓpter hoc ſequitur ꝙ voluntas habeat actōem in volitione cauſata in voluntate: qꝛ illa poteſt cauſari totaliter a deo.Et ſi ſic de facto cauſetur: tunc voluntas creata nullā actōem habet reſpectu illius volitionis. Et ad exemplū de voluntate creata ⁊ obiecto. dico ꝙ nō eſt ſimile: qꝛ neutrū poteſt eſſecauſa totalis reſpectu alicuius volitōnis: ſedvtrūqꝫ qn̄ eſt cauſa neceſſario eſt cauſa partialis: ⁊ ideo nō agente volūtate obiectu nō agitſed ſi obiectu poſſet eſſe cauſa totalis volitōisſicut eſt in ꝓpoſito: tūc nō agente voluntatenihilominus cauſaretur volitio. Ad aliud dico ꝙ voluntas nō cogitur in recipiendo illuꝫactu cauſatū a ſolo deo: tamē bene neceſſitat̉primū ꝓbatur: qꝛ tunc aliquid ꝓprie cogiturqn̄ facit aut patitur aliquid cōtra naturalē inclinatōem ſuā. Exemplū de graui ſi moueaturſurſum: modo voluntas nō recipit illū actū cōtra naturalē inclinatiōem ſuā: qꝛ poſſet naturaliter illū cauſare ſaltē partialiter: ⁊ tūc cauſaret naturaliter: ideo modo naturaliter recipit. Similiter tūc aliqͥd recipit aliud naturaliter qn̄ nō inclinatur ad obiectū illius naturaliter: nūc aūt voluntas nō inclinatur ad oppoſitū illius actus. ergo ⁊cͣ. Scd̓m ꝓbat̉: qͥatunc agens vel patiens neceſſitat̉: qn̄ non eſtin poteſtate ſua agere vel nō agere pati vl̓ nōpati recipere vel nō recipere: ſed non eſt in poteſtate volūtatis illū actū cauſatū a ſolo deorecipere vel nō recipere: ergo neceſſitat̉: patetergo ꝙ nō cogitur voluntas in recipiendo illū

actū: ſed neceſſitat̉. Ad aliud dico ꝙ lꝫ odiuꝫdei furari adulterari habeant malā circūſtantiā annexā ⁊ ſil̓ia de cōi lege quatenus fiūt abaliquo qͥ ex precepto diuino obligatur ad contrariū: ſed ꝙͣtū ad eſſe abſolutū in illis actibꝰpoſſunt fieri a deo ſine om̄i circūſtantia malaannexa: ⁊ etiā meritorie poſſunt fieri a viatore ſi caderēt ſub precepto diuino ſicut nūc defacto eoꝝ oppoſita cadunt ſub precepto diuino. Et ſtāte precepto diuino ad oppoſita eoꝝnō pōt aliquis tales actus meritorie nec beneexercere: qꝛ non fiunt meritorie niſi caderentſub precepto diuino. ⁊ ſi fierent a viatore meritorie: tūc nō dicerent̉ nec noīarentur furtuꝫadulteriū odiū ⁊cͣ. qꝛ iſta noīa ſignificāt talesactus nō abſolute: ſed cōnotando vel dādo intelligere ꝙ faciēs tales actus ꝑ preceptū diuinū obligatur ad oppoſitū: ⁊ ideo ꝙͣtū ad totūſignificatu qͥd noīs taliū noīm ſignificant circuſtantias malas: ⁊ ꝙͣtū ad hoc intelligūt ſācti ⁊ ph̓i ꝙ iſta ſtatiꝫ noīata cōuoluta ſunt cūmalicia. ſi aūt caderēt ſub p̄cepto diuino: tūcfaciens tales actus nō obligaret̉ ad oppoſitū⁊ ꝑ cōſequens tunc nō noīaretur furtū adulteriū ⁊c̄. Ad aliud dico ꝙ aliquis actus ab vna 1cauſa poteſt fieri bene: ⁊ ſi fiat ab alia nō poteſt fieri niſi male. ⁊ tota ratio eſt: qꝛ vna cauſa obligatur ad actū oppoſitū ⁊ alia no. ſic eſtin ꝓpoſito. voluntas creata obligatur ex precepto diuino ad diligenduꝫ deū: ⁊ ideo ſtanteillo precepto non poteſt bene odire deum neccauſare actū odiendi: ſed neceſſario male cauſat malitia moris. ⁊ hoc quia obligat̉ ex precepto diuino ad actū oppoſitū: nec ſtāte primoprecepto poteſt ſibi deus oppoſitū precipere:ſed deus ad nullū actu cauſandū obligatur: iōquēlibet actū abſolutū pōt ſine om̄i malo culpe cauſaro: ⁊ eius oppoſitū. ⁊ iō ſicut pōt cauſare totaliter actū diligendi ſine bonitate velmalicia morali: qꝛ bonitas moralis ⁊ maliciacōnotant ꝙ agens obligatur ad illū actuꝫ veleius oppoſitu: ita pōt totaliter cauſare actuꝫodiendi deū ſine omī malicia morali ꝓpter eāde cauſam: qꝛ ad nullū actū cauſandū obligat̉Ad aliud dico ꝙ ſi odiū dei cauſet̉ a ſolo deo Aſemꝑ eſſet hoc ꝓpter bonū finē: quia deus exodio creature in nullo damnificatur: ſed odiredeū propter indebitū finē eſt malū. ⁊ ſic eſt actus creature ⁊ nō a ſolo deo. Illud etiam qd̓aſſumit eſt falſuꝫ ꝙ dilectio dei ſit ſemꝑ bonaꝓpter debitū fine: qꝛ aliquādo poteſt eē mala⁊ ꝓpter indebitū finē: puta quādo amo deumamore cōcupiſcentie. Ad aliud dico ꝙ liber. Atas accipitur quinqꝫ modis. vno modo vt opponitur ſeruituti culpe. ſcd̓o vt opponit̉ ſerui

Ad primum

Ad ſcd̓m

Nonū.

QAd quintum

RAd ſextum

Ad quartū.

OAd terti