Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXVIII

Sidicas ſi deꝰ cauſaret lumen in medio iuxͣterrā: non in medio ſibi ꝓpinquiori deꝰ dicocoagens ſole: adhuc ſol cauſaret caloreꝫīmediate: ſꝫ cauſat̉ ab illo lumine exiſtēte ī aere iuxta terrā īmediate. ſi deꝰ ſuſpenderet actionē ſolis reſpectu luminis: tūc poſſet ſolcauſare calorē: qꝛ pōt illū cauſare niſi mediante lumine. Itē lapis mouet ferrū non mouet ſeip̄m. nec mediū: qꝛ lꝫ ponat̉ virtꝰ in medio: tn̄ illa virtꝰ mouet mediū: cauſateffectū eiuſdē rōnis in medio in diſtās. Iteꝫvnꝰ angelus cauſat aliqͥd in alio diſtante mul nihil cauſando in medio etiā ẜm Ioh̓. Iteꝫobiectū diſtās ab angelo a me pōt intuitiuevideri ab angelo a me etiā ſi potentiā diui obiectū nihil cauſet in me: nec ſpēm: nec cognitōem. Itē ꝯͣ hoc qd̓ ponit̉ nihil materiale pōt agere in īmateriale: ptꝫ falſum de obiecto materiali ſicut ꝓbatū eſt. Itē agens p̄tagere in diſtās agendo in mediuꝫ. ꝓbatur.ſi mediū ſit in ſummo gͣdu. Itē ꝯͣ primā experientiā ꝓbat̉ cauſat̉ ibi ſpēs coloris qn̄ radius tranſit vitrū rubeū: ſꝫ cauſat̉ verꝰ colorqꝛ om̄e qd̓ videt̉ ab oculo corporali ſe eſt luxvel verus color: ẜm ph̓m. ſꝫ illud ſic cauſatū inpariete oppoſito vero videt̉: vere terīat actuvidendi. ſit lux neceſſario erit verꝰ color. Si dicas om̄e qd̓ videt̉ ſe hꝫ eſſe realeeſt lux vel color: ſꝫ ſi habeat eſſe intētionale nooportet: ſic eſt in ꝓpoſito. ⁊cͣ. Cōtra. ſpeseſt in gn̓e qualitatis. aut ſe: aut reductio. reductōem: qꝛ eſt pars eſſentialisalicuiꝰ qd̓ ſit ſe in gn̄e: eſt ſe in gn̓e ī tertia ſpē. ꝯn̄s eſt paſſio vel paſſibilis qͣlitas. habet verū eſſe reale: miruꝫ eſt quo illud qd̓eſt vera qualitas materialis corporalis: vere extenſum in materia hꝫ eſſe ſpūale ſiue intētionale. Iteꝫ ſenſus bene diſpoſitus debitomodo approximatus ſi mediū diſponat̉ decipit̉ circa ꝓpriū obiectū ſcd̓o de aīa ſꝫ ſenſusbene diſpoſitꝰ iudicat cauſatū habere verū colorem. ⁊cͣ. Item aliqͥs lapis generat colorespridis: ſꝫ illud generatū eſt ſpēs coloris: ſedverus color. Ite in ſenſu tactus non videt̉ aliqͥd neceſſario ponendū niſi verꝰ calor vel aliaqualitas: ergo nec in ſenſu viſus niſi verus color. Item lux cauſata a luce eſt eiuſdeꝫ ſpeciei ea: ergo eſt intentio lucis. Aſſumptū pꝫquia aliter non poſſet ꝓbari lux eſſet formaaccidentalis. Itē contra ſcd̓am experientiāde ſpeculo eſt ibi ſpecies aliqua: ſꝫ totū obiectū videtur ibi lineā reflexā aūt ibi nonſit ſpecies. probat̉: quia quādo idē eſt obiectūvel ſpeculū inuariatū oīno: idē inſpiciēs inuariatū oīno tunc oīa imprimunt̉ huic ſpecu-

XVIIIlo ſubiectiue ſunt inuariata: ſed oppoſituꝫ videmus ſi ſpeculū quieſcat oīno: ego etiā quieſcā oīno: illa res viſa in ſpeculo moueatur:tunc videt̉ nunc in vna parte nunc in alia qd̓ eſſet verū ſi ymago rei imprimeret̉ in ſpeculo ſicut accidens in ſubiecto: qꝛ cuꝫ accidens poſſit tranſire de ſubiecto in ſubiectuꝫ: illaymago impreſſa extenſa in ſpeculo non trāſiret de vna parte ſpeculi ad aliam. Sdicas ſicut res viſa in ſpeculo mouet̉: ita generat̉noua ymago in ſpeculo: corrumpitur precedes: non eſt eſt aliquā vna ſic tranſeat devna parte ad aliā. Contra. quando aliqd̓ accidens extenſum informat aliqd̓ ſubiectū ſi ſubiectū diuidat̉ poteſt vna pars accidentis conſeruari in vna parte ſubiecti: alia pars ī aliaparte. patet de albedine alijs formis extenſis: ſed in ſpeculo quādo eſt integrū apparet niſi vna ymago vnius rei. ſi aūt frangatur apparet vna pars iſtius ymaginis in vnaparte fracta: alia pars ī alia parte ſed apparent diſticte ymagines tot ymagines quotſunt partes ſpeculi fracte. ergo non eſt aliquaymago talis in ſpeculo. Ite illud de mulieremenſtruoſa eſt ad ꝓpoſitū. qꝛ in illo ſpeculo cauſatur vera qualitas vera res manensī abſentia mulieris. Ideo poteſt dici ad q̄ſtionem maior difficultas videt̉ de viſibili ꝙͣ inalijs obiectis ſenſuū: qꝛ ab obiecto viſibilicauſat̉ aliquid in medio alterius ratōis ab ipſo. Scd̓o frequenter cauſatur in medio aliqͥd eiuſdē ratiōis viſibili. Tertio quandovbi. Quarto mouebunt̉ dubia ſoluet̉. Pri ꝓbat̉: ſcꝫ a viſibili puta corpore cauſatur aliquid alterius rationis: ſꝫ eiuſdeꝫ putacolor cauſatur in medio a colore in obiecto licet imꝑfectior: quia pluralitas eſt ponēdaſine neceſſitate: ſed apparet neceſſitas ponendi tales ſpecies productas in medio alterius rōnis ab obiectis a quibus cauſantur: qͥaom̄s iſte ſpecies non poſſunt ſentiri ab aliquoſenſu: ſed iſte ſpecies non poſſint ſentiri abaliquo ſēſu dn̄t poni niſi ꝓpt̓ rōeꝫ deductāex principijs per ſe notis vel experimēto: ſed ſieēt aliqua ratio ad hoc videret̉ eſſe hec mouens motū ſunt ſimul ẜm contactu: qꝛ eſtratio vbiqꝫ comentatoris ad ꝓbandū ſpecieꝫeſſe: ſed probatum eſt ſupra aliqͥd pōt agerein extremum diſtans nihil agendo in medio.Item illa ſpecies non habet eſſe intentionale ſpūale: qꝛ hoc dicere includit contradicto: qꝛ om̄e ens extra aīam eſt vera res veruꝫreale habet eſſe: vere ꝓducit̉ de potētia medij: lꝫ ita ꝑfectū ſit ſicut vnū caſtrū vl̓ domꝰ ꝯn̄s eſt vere ſubſtantia vl̓ accidens. ſi ſit