LibriSecundi
accidens vere īformat ſubiectū. ergo dicere ꝙeſt res extra aīam. ⁊ cū hͦ ꝙ tm̄ hꝫ eſſe ſpūale ⁊intentōale eſt dicere oppoſita: niſi ꝑ eſſe ſpūale intelligat̉ eſſe imꝑfectu reſpectu alteriꝰ ꝑfectioris. ſꝫ hͦ eſt metaphorice loqͥ. ſi gͦ ē vera reseſt in aliquo p̄dicamento: ⁊ nō pōt poni in aliquo niſi in qͣlitate ⁊ in nulla ſpe qͣlitatis pōtponi niſi in tertia. ptꝫ diſcurrendo ꝑ ſingulasſpēs: ſꝫ in illa non ponunt̉ niſi paſſibiles qͣlitates ⁊ paſſiones. ſi aūt ſint paſſibiles qͣlitates⁊ ſenſibiles qͣlitates: tūc nō ſunt alterius rōisab obiectis a qͥbus cauſant̉. neceſſario em̄ oīsqͣlitas viſibilis corꝑaliter eſt color vl̓ lux: ergotales vel ſunt color vel lux. Nec ſunt paſſiōesqꝛ iſte vere ſunt qͣlitates ſenſibiles. ptꝫ de rubore ⁊ calore q̄ cauſant̉ ex paſſione: ⁊ ita vereſunt colores: lꝫ nō ita diu ꝑmanētes. Item reſpectu ſenſus tactꝰ qn̄ obiectū diſtat nō ponitur aliqͣ talis ſpēs in medio diſtincta ab obiecto ẜm ſpēm: gͦ nec in alijs ſenſibꝰ. Scd̓o dico ꝙ aliqͥd eiuſdē rōnis cū obiecto cauſatur īmedio. qd̓ ꝓbat̉ ꝑ experimēta de radio tranſeunte ꝑ vitrū rubeū vel viride ⁊cͣ. ſicut pͥus patuit: qꝛ radius trāſiens ꝑ vitrū cauſat verū colorē in pariete oppoſito mediāte colore ī vitrotanꝙͣ mediāte cāꝑtiali. ⁊ ille color eſt eiuſdeꝫſpēi cū colore rubeo in vitro. qd̓ ꝓbat̉: tū qꝛ aliter inter illu colorē ⁊ colorē in vtro nō eſſet tāta cōueniētia ſicut eſt. tu qꝛ ſenſus magꝭ diſcernit indiuidua alteriꝰ ſpēi abinuicem ꝙ indiuidua eiuſdē ſpēi ꝓpter cōuenientiā maiorē īterhec ꝙͣ inter illa: ſꝫ inter duo indiuidua eiuſdeꝫſpeciei pōt diſcernere puta inter albū magꝭ incenſum ⁊ minꝰ intenſum. gͦ multomagꝭ ibi: ſedꝯn̄s eſt falſum: qꝛ deus pōt deſtruere illū colorem cauſatū ꝑ radiū tranſentem ꝑ vitrū ⁊ cauſare aliū colorē in pariete cōſil̓em ſibi ꝑ oīa. ethͦ ſubito: ⁊ tūc ſenſus nō diſcerneret inter colorē deſtructū ⁊ creatū a deo de nouo. ⁊ ꝑ ꝯn̄silli colores ſunt eiuſdeꝫ ſpēi: qꝛ ſi eſſent alteriꝰſpēi poſſet tūc ſenſus diſcernere inter illos qd̓eſt manifeſte falſum: cuꝫ gͦ color cauſatꝰ a deoin pariete vel in aere cōdenſato ſit eiuſdē ſpēicū rubeo in vitro: qꝛ vterqꝫ color eſt rubeꝰ: licꝫforte nō eſt eque intenſus. gͦ eodem mō aliꝰ color cauſatꝰ in pariete ꝑ tranſitū radij ꝑ vitrumrubeū eſſet eiuſdem ſpeciei cū rubeo in vitro.Eodē mō pōt argui ponendo ꝙ deus ꝯſeruetillā ſpēm cauſata in pariete ꝑtrāſitū radij deſtruendo radiū vel nō deſtruendo: ⁊ cauſaretin alia parte parietis aliā rubedinem ꝑ oīa ſimilem illi ſpeciei: ⁊ tūc ſenſus nō iudicaret aliquā diſſimilitudineꝫ inter illos. ⁊ tn̄ ſi eſſentalteriꝰ ſpeciei cito iudicaret. gͦ ſunt eiuſdē ſpeciei ⁊ nō alteriꝰ. Si dicas ꝙ aer nō pōt reciꝑe
verū colorem. Cōtra qn̄cūqꝫ aliqͥd eſt receptiuū qͣlitatis augmentabilis ī gradu ītenſo qn̄eſt cōdenſatū illud ideꝫ rarefactuꝫ pōt recipeillā qͣlitatem ẜꝫ gradū remiſſum: ſꝫ aer ſic pōtcōdenſari: qꝛ pōt verū colorē reciꝑe ⁊ intenſuꝫgͦ rarus ſaltem pōt reciꝑe remiſſuꝫ ꝓpter hocdicit ph̓s ꝙ parietes et terra colorant̉ coloreherbarū ⁊ plātarū ꝑtranſituꝫ nubiū: ⁊ eodemmō dicit de aere ꝙ eſt coloratꝰ. ⁊ ſi aer nō colorat̉ ꝑ colorē illarū plantarū nō colorant̉ parietes ⁊ terra. hͦ etiā ptꝫ ꝑ cōmentatoreꝫ ſcd̓o deaīa cōmento. lxviij. vbi ſic dicit. dyaphanū eſtillud qd̓ nō eſt viſibile ꝑ ſe ⁊ ꝑ colore naturalēexiſtentē in eo: ſꝫ illud qd̓ eſt viſibile ꝑ accidēsid eſt ꝑ colorem extraneū. ⁊ poſt. ⁊ iō natuꝫ eſtreciꝑe colores cū nullū ꝓpriū habeat ī ſe. Iteꝫcōmento. lxxi. om̄e qd̓ videtur in luce eſt colorIteꝫ cōmento. lxxvi. receptiuum coloꝝ nō eſtaer ẜm ꝙ aer: nec aqua ẜm ꝙ aqua: ſꝫ ẜm natuturā cōem eis: ⁊ illa natura nata eſt recipe colores extraneos ⁊ hͦ eſt: qꝛ nō hꝫ colorem in ſeoīno: quēadmodū dyaphanū eſt natura q̄ recipit colores extraneos ẜm ꝙ hꝫ colorem ꝓpriūEx iſtis ptꝫ ꝙ aer pōt recipere verū coloremeiuſdem rōnis cū colore a quo cauſat̉. Ꝙtū ad 7tertiū ſcꝫ qn̄ cauſat̉ color in medio: ⁊ qn̄ nō dico ꝙ forme cōtrarie ẜm quemlibet gradū ſuntincōpoſſibiles: ⁊ iō qn̄ vna forma hn̄s ꝯͣriū cauſat̉ in medio alia forma ſibi ꝯͣria in eadem ꝑtemedij nō pōt cauſari ꝓpter formalē repugnātiā inter illa: puta ſi albedo cauſet̉ in medio ītenſe vel remiſſe nō pōt nigredo in eadem ꝑtecauſari niſi cauſans nigredineꝫ in medio poſſet vincere ⁊ repellere albedinem iā cauſatā: ⁊iō gn̄aliter medio iā illuminato cauſant̉ colores in medio qn̄ nō p̄exiſtūt colores ꝯͣrij: ſꝫ quādo p̄exiſtūt: tūc nō cauſant̉ ꝓpter repugnantiā: ſꝫ hmōi color cauſatꝰ in medio aliqn̄ cauſatur in gradu intenſo: ⁊ tūc pōt videri: ⁊ iō dic̄comentator ſcd̓o de aīa. ꝙ ſunt aliqͣ ſenſibiliaqͥ ꝓpter ſui debilitatē a ſenſu nō poſſunt comLprehendi. Ad motiua alteriꝰ opinionis. Adn̄primū dico ꝙ nō eſt vniuerſalit̓ verū ꝙ mouēs⁊ motū ſint ſil̓ ẜm contactū mathematicū: qͥaobiectū ſenſibile extra mouet īmediate ſenſū⁊ intellectū ad actū ītuitiuū: ita ꝙ primū cauſatū in intellectu ab obiecto eſt actꝰ intuitiuꝰita ꝙ iſte eſt ordo naturaliter ꝓcedendo ꝙ primo ſenſibile ꝙͣuis aliter poſſet fieri ꝑ potētiādiuinā cauſat actū ſentiendi intuitiuū. Scd̓oillud idem obiectū cauſat ⁊ terminat actū ītuitiuū intellectꝰ: ⁊ poſt intellectꝰ ſine cauſatiōeīmediata rei pōt hre cognitōem abſtractiuaꝫeiuſdem rei ſtante cognitiōe ītuitiua reſpectuſui. ⁊ tādem pōt abſtrahere intellectōes vl̓es
Ccd̓m dictum
Ud primumme opinionis
Tertiū dictur