Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriSecundi

aliud lumē in virtute ſolis: ideo pōt cauſare lumē in aliquo: niſi in illo qd̓ diſtat a ſoleẜm lineā rectā: hoc modo accidens agit in virtute ſubſtātie: qꝛ eſt partialis cōcurres cuꝫnatura ad agendū. Cōtra. q̄ro qͥd eſt cauſare īvirtute ſolis: aut qꝛ ſol cōcurrit eo ad cauſā effectū īmediate puta lumē: aut qꝛ ſol īmediate cauſat lumē in illo medio conſeruat illud. ſi pͥmo modo habet̉ ꝓpoſitū: qꝛ ſol īmediate agit in diſtās lꝫ partialiter. ſi ſcd̓o tūcſol tm̄ eſt medij luminis: qꝛ eſt alteriꝰ luminis. ꝯn̄s ſequit̉ ſicut prius oīs pars medij diſtās a pͥmo medio ẜm lineā rectā equaliter equale lumē recipiet qd̓ eſt cōtra ſenſum opꝫ neceſſario lumē intenſum cauſatū invna parte medij inter aquā ſolē vbi ē obſtaculū cauſet̉ īmediate a ſole. Scd̓a experietia. ſi due candele diſtincte ẜm ſitū ponant̉ reſpectu eiuſdē foramīs cauſabūt diſtīctos radios ẜm ſitū in pariete oppoſito: ſicut ad ſenſum ptꝫ. ſꝫ iſti radij cauſant̉ a lumīe in foramine: qꝛ illud lumē equaliter reſpicit oēm par parietꝭ etiā ẜm lineā rectā: q̄libet pars medij iuxta parietē eſt equalit̓ receptiua lumīs. vel equalit̓ cauſabit in qͣlibet parte vel ī nulla. iſti radij diſtincti cauſantur īmediate abiſtis. Et ſi q̄ras ex quo non tm̄ cauſat̉ lumē invna parte medij inter quā corpus luminoſū eſt obſtaculū: ſꝫ etiā in illa parte īter quācorpꝰ luminoſum eſt obſtaculū ſicut ad ſenſuꝫapparet: lꝫ ita intēſum lumē cauſet̉ in vnaparte ſicut in alia: qꝛ illud pōt cauſari a ſole īmediate ꝓpter obſtaculuꝫ. Rn̄deo. lumencauſatū ſic lateraliter ẜm caſum poſitū cauſatur ab alio medio illumīato qd̓ equalit̓ diſtata parte medij recipiēte lumē intēſum remiſſum. Et ſi dicas quare ergo pōt illud lumēintēſum cauſare aliud lumē iuxta parietē. Rn̄deo illud lumē pōt cauſare ita ꝑfectū effectu: ſꝫ imꝑfectiorē pōt etiā ſi ſuſpederet deꝰactū ſimul reſpectu medij diſtantis nihilominus poſſet lumē in medio iuxta parietē cauſare: cōſeq̄ns iſta duo lumīa ſunt effectꝰ ſubordinati reſpectu eiuſdē cauſe quoꝝ neutrumeſt cauſa alterius. Et ſi dicas ſubordinatioeffectuū īprobat̉ in pͥmo libro. Quia qn̄ aliqͥseffectus p̄ſupponit aliqͥd neceſſario illud preſuppoſitū hꝫ cauſalitatē reſpectu illiꝰ effectꝰ.Rn̄deo qn̄ neceſſario preſupponit ſic effectus pōt aliquo cauſari nr̄aturalit̓ niſi illo p̄ſuppoſito: tūc verū ē ſic īprobat̉ ſubordinatio effectuū: ſꝫ in ꝓpoſito poſito ſol vl̓candela cauſet lume in medio ꝓpinquoquācunqꝫ potentiā ponat̉ nihilominꝰ cauſabit lumē in medio remoto. Tertia experiētia ē

de magnete ẜm cōmētatorē. vij. phi. trahitferrū diſtās ab eo localiter trahit dico īmediate virtute aliqͣ exiſtēte in medio vel ferroergo lapis ille īmediate agit in diſtās agēdo in mediū. ꝯn̄a ptꝫ ad ſenſum: qꝛ ſi virtꝰ aliqͣcauſata in ferro a magnēte moueret ferrū effectiue: tūc ſic vbi agēs eſt vnū idē eſt paſſumſemꝑ ſequit̉ idē effectꝰ ceteris paribꝰ. ſi virtus in ferro moueat ferrū magnes: deſtructo magnete potētiā diuinā adhuc fer ibi moueret̉ potētiā ſibi īpreſſam. tuncq̄ro ad quā parte mūdi aut ſuperiꝰ aūt ẜꝫ lineārectā ⁊c. nec ſic nec ſic. ꝓbat̉: qꝛ illa ꝟtꝰ mouet ſurſum niſi lapis ſit verſus ſurſum. ſic dealijs differētijs loci: ſꝫ annihilato lapide potentiā dei cōſeruata virtute in ferro: tunc lapis eſt ſurſum ⁊cͣ. virtus exiſtens in ferro eſt pͥncipiū mouēs ferrū: ſꝫ ip̄e lapis eodēmodo ꝓbat̉ nulla virtus lapidis moueretferrū: qꝛ ſi deꝰ deſtrueret lapide conſeruaretvirtute in medio non moueret ad aliquā differentiā loci: qꝛ pōt moueri ad aliquē locū niſi ibi ſit lapis. Si dicas iſta ꝯcludit necvirtꝰ in medio nec in ferro mouet ferrū vt cauſa totalis: ſꝫ qͥn moueat vt partialis probat. Rn̄deo p̄t mouere vt partialis ſi ponatur lapis ſil̓r vt partialis pͥncipalis immediate mouet: ē ꝓpoſitū lapis p̄t īmediate ī diſtās: eodē p̄t ꝯcedi lum ī vnomedio p̄t eſſe ꝑtialis cōcurrens corꝑe luminoſo puta ſole vl̓ cādela ad cauſandū lumēinteſum ī alio medio iuxta parieteꝫ: ſꝫ p̄t totalis. tūc eſſet dicēdū ꝯn̄ter ſi deꝰ ſuſpederet actiōem ſolis reſpectu illiꝰ medij qd̓eſt partialis illiꝰ luis inteſi: tūc ſol cauſaret lume ita intēſum ſicut pͥus: lꝫ poſſet cauſare lumē multū intēſuꝫ. Si dicas virtꝰ in ferro eſt totalis moues ferrū: ẜno agit illa virtus: niſi virtute lapidis illiꝰ. tūc querit̉ ſic̄ priꝰqͥd eſt agere virtute reſpectu alteriꝰ. Itē agespōt agere ī diſtās agendo in mediū qn̄ eſtmediū ſuſceptiuū effectuū eiuſdem rationis.igit̉ eodē modo qn̄ mediū ē ſuſceptiuū effectuū eiuſdē rōnis. aſſumptū ptꝫ qꝛ ſol cauſatcalorē in terra ꝓpe terrā īmediate: tn̄ noncauſat calorē in media regione aeris: qꝛ ibi eſtmaximū frigus: tamen aer eſt ſuſceptiuꝰ caloris cum ſit naturaliter calidus. Si dicasmediū illuminatū appropinquans ſoli cauſatimmediate lumen calorem in aere prope terram: non ſol. Contra. ſi deus ſuſpenderet actionem ſuam reſpectu illius luminis medij:adhuc cauſaret lumen: et calorem in medioiuxta et non in medio ſibi propinquiori: ergo calor cauſatur ab illo medio illuminato

E