LibriSecundi
aliud lumē in virtute ſolis: ⁊ ideo nō pōt cauſare lumē in aliquo: niſi in illo qd̓ diſtat a ſoleẜm lineā rectā: hoc modo accidens agit in virtute ſubſtātie: qꝛ eſt cā partialis cōcurres cuꝫnatura ad agendū. Cōtra. q̄ro qͥd eſt cauſare īvirtute ſolis: aut qꝛ ſol cōcurrit cū eo ad cauſādū effectū īmediate puta lumē: aut qꝛ ſol īmediate cauſat lumē in illo medio ⁊ conſeruat illud. ſi pͥmo modo habet̉ ꝓpoſitū: qꝛ ſol īmediate agit in diſtās lꝫ partialiter. ſi ſcd̓o mō tūcſol tm̄ eſt cā medij luminis: qꝛ eſt cā alteriꝰ luminis. ⁊ ꝯn̄s ſequit̉ ſicut prius ꝙ oīs pars medij diſtās a pͥmo medio ẜm lineā rectā ⁊ equaliter equale lumē recipiet qd̓ eſt cōtra ſenſumgͦ opꝫ neceſſario ꝙ lumē intenſum cauſatū invna parte medij inter aquā ⁊ ſolē vbi nō ē obſtaculū cauſet̉ īmediate a ſole. Scd̓a experietia. ſi due candele diſtincte ẜm ſitū ponant̉ reſpectu eiuſdē foramīs cauſabūt diſtīctos radios ẜm ſitū in pariete oppoſito: ſicut ad ſenſum ptꝫ. ſꝫ iſti radij nō cauſant̉ a lumīe in foramine: qꝛ illud lumē equaliter reſpicit oēm partē parietꝭ etiā ẜm lineā rectā: ⁊ q̄libet pars medij iuxta parietē eſt equalit̓ receptiua lumīs.gͦ vel equalit̓ cauſabit in qͣlibet parte vel ī nulla. gͦ iſti radij diſtincti cauſantur īmediate abiſtis. Et ſi q̄ras ex quo non tm̄ cauſat̉ lumē invna parte medij inter quā ⁊ corpus luminoſūnō eſt obſtaculū: ſꝫ etiā in illa parte īter quā ⁊corpꝰ luminoſum eſt obſtaculū ſicut ad ſenſuꝫapparet: lꝫ nō ita intēſum lumē cauſet̉ in vnaparte ſicut in alia: qꝛ illud nō pōt cauſari a ſole īmediate ꝓpter obſtaculuꝫ. Rn̄deo. lumencauſatū ſic lateraliter ẜm caſum poſitū cauſatur ab alio medio illumīato qd̓ equalit̓ diſtata parte medij recipiēte lumē intēſum ⁊ remiſſum. Et ſi dicas quare ergo nō pōt illud lumēintēſum cauſare aliud lumē iuxta parietē. Rn̄deo ꝙ illud lumē nō pōt cauſare ita ꝑfectū effectu: ſꝫ imꝑfectiorē pōt etiā ſi ſuſpederet deꝰactū ſimul reſpectu medij diſtantis nihilominus poſſet lumē in medio iuxta parietē cauſare: ⁊ ꝑ cōſeq̄ns iſta duo lumīa ſunt effectꝰ ſubordinati reſpectu eiuſdē cauſe quoꝝ neutrumeſt cauſa alterius. Et ſi dicas ꝙ ſubordinatioeffectuū īprobat̉ in pͥmo libro. Quia qn̄ aliqͥseffectus p̄ſupponit aliqͥd neceſſario illud preſuppoſitū hꝫ cauſalitatē reſpectu illiꝰ effectꝰ.Rn̄deo ꝙ qn̄ neceſſario preſupponit ſic ꝙ effectus nō pōt aliquo mō cauſari nr̄aturalit̓ niſi illo p̄ſuppoſito: tūc verū ē ꝙ ſic īprobat̉ ſubordinatio effectuū: ſꝫ in ꝓpoſito poſito ꝙ ſol vl̓candela nō cauſet lume in medio ꝓpinquo ꝑquācunqꝫ potentiā hͦ ponat̉ nihilominꝰ cauſabit lumē in medio remoto. Tertia experiētia ē
de magnete qͥ ẜm cōmētatorē. vij. phi. trahitferrū diſtās ab eo localiter trahit dico īmediate ⁊ nō virtute aliqͣ exiſtēte in medio vel ferroergo lapis ille īmediate agit in diſtās nō agēdo in mediū. ꝯn̄a ptꝫ ad ſenſum: qꝛ ſi virtꝰ aliqͣcauſata in ferro a magnēte moueret ferrū effectiue: tūc ſic vbi agēs eſt vnū ⁊ idē eſt paſſumſemꝑ ſequit̉ idē effectꝰ ceteris paribꝰ. ſi gͦ virtus in ferro moueat ferrū ⁊ nō magnes: gͦ deſtructo magnete ꝑ potētiā diuinā adhuc ferrū ibi moueret̉ ꝑ potētiā ſibi īpreſſam. ⁊ tuncq̄ro ad quā parte mūdi aut ſuperiꝰ aūt ẜꝫ lineārectā ⁊c. nec ſic nec ſic. ꝓbat̉: qꝛ illa ꝟtꝰ nō mouet ſurſum niſi lapis ſit verſus ſurſum. ⁊ ſic dealijs differētijs loci: ſꝫ annihilato lapide ꝑ potentiā dei ⁊ cōſeruata virtute in ferro: tunc lapis nō eſt ſurſum ⁊cͣ. gͦ virtus exiſtens in ferronō eſt pͥncipiū mouēs ferrū: ſꝫ ip̄e lapis ⁊ eodēmodo ꝓbat̉ ꝙ nulla virtus lapidis moueretferrū: qꝛ ſi deꝰ deſtrueret lapide ⁊ conſeruaretvirtute in medio non moueret ad aliquā differentiā loci: qꝛ nō pōt moueri ad aliquē locū niſi ibi ſit lapis. Si dicas ꝙ iſta rō ꝯcludit ꝙ necvirtꝰ in medio nec in ferro mouet ferrū vt cauſa totalis: ſꝫ qͥn moueat vt cā partialis nō probat. Rn̄deo ꝙ p̄t mouere vt cā partialis ſi ponatur ⁊ lapis ſil̓r vt cā partialis pͥncipalis immediate mouet: ⁊ hͦ ē ꝓpoſitū ꝙ lapis p̄t īmediate ī diſtās: ⁊ eodē mō p̄t ꝯcedi ꝙ lum ī vnomedio p̄t eſſe cā ꝑtialis cōcurrens cū corꝑe luminoſo puta ſole vl̓ cādela ad cauſandū lumēinteſum ī alio medio iuxta parieteꝫ: ſꝫ nō p̄t eēcā totalis. ⁊ tūc eſſet dicēdū ꝯn̄ter ꝙ ſi deꝰ ſuſpederet actiōem ſolis reſpectu illiꝰ medij qd̓eſt cā partialis illiꝰ luis inteſi: tūc ſol nō cauſaret lume ita intēſum ſicut pͥus: lꝫ poſſet cauſare lumē multū intēſuꝫ. Si dicas ꝙ virtꝰ in ferro eſt cā totalis moues ferrū: ẜno agit illa virtus: niſi virtute lapidis illiꝰ. tūc querit̉ ſic̄ priꝰqͥd eſt agere virtute reſpectu alteriꝰ. Itē agespōt agere ī diſtās nō agendo in mediū qn̄ eſtmediū ſuſceptiuū effectuū eiuſdem rationis.igit̉ eodē modo qn̄ mediū nō ē ſuſceptiuū effectuū eiuſdē rōnis. aſſumptū ptꝫ qꝛ ſol cauſatcalorē in terra ⁊ ꝓpe terrā īmediate: ⁊ tn̄ noncauſat calorē in media regione aeris: qꝛ ibi eſtmaximū frigus: ⁊ tamen aer eſt ſuſceptiuꝰ caloris cum ſit naturaliter calidus. Si dicas ꝙmediū illuminatū appropinquans ſoli cauſatimmediate lumen ⁊ calorem in aere prope terram: ⁊ non ſol. Contra. ſi deus ſuſpenderet actionem ſuam reſpectu illius luminis medij:adhuc cauſaret lumen: et calorem in medioiuxta et non in medio ſibi propinquiori: ergo calor nō cauſatur ab illo medio illuminato
E